Mobbing

İş yerinde aynı düzeyde çalışan emsal iş arkadaşları tarafından gerçekleştirilen bu tür sistematik sözlü baskılar, kıskançlık veya iş yoğunluğu temelli kötü muameleler yatay mobbing olarak değerlendirilebilecek eylemlerdir,. Hukuki açıdan detaylı incelemeye esas oluşturabilecek bu durum, özellikle yoğun iş yükü altında çalışan personellerin karşılıklı empati eksikliğinden kaynaklansa da, iş yerinde insan onuruna ciddi anlamda zarar veren ve kişiyi huzursuz eden haksız eylemler bütünü içinde ele alınabilir,.

Psikolojik taciz eylemleri çalışma hayatında sadece hiyerarşik olarak üst konumda bulunan yöneticiler tarafından astlara yönelik olarak gerçekleştirilmez, aynı statüdeki çalışanlar arasında yaşanan sistematik düşmanca davranışlar da hukuki koruma altındadır. Eşit pozisyonda bulunduğunuz bir meslektaşınızın sizi sürekli aşağılaması, dışlaması, arkanızdan dedikodu üretmesi ve işinizi sabote etmesi uygulamada yatay mobbing olarak adlandırılmakta olup, bu durum da açıkça kişilik haklarına saldırı niteliğindedir.

Aynı rütbede veya benzer koşullarda çalıştığınız iş arkadaşlarınızın arkanızdan konuşması ve işinizi sabote etmesi, literatürde yatay psikolojik taciz olarak tanımlanan duruma işaret etmektedir. Bireylerin birbirini kıskanması, rekabet veya çıkar ilişkileri nedeniyle başvurdukları bu tür dedikodu ve karalama kampanyaları, mobbingin önemli bir göstergesi olarak kabul edilebilir.

Psikolojik taciz eylemlerinin yalnızca üst düzey amirler tarafından yapılması zorunlu değildir; sizinle aynı hiyerarşik konumda bulunan çalışma arkadaşlarınızın size karşı sergilediği dışlama, asılsız söylentiler yayma ve rekabet avantajı elde etme gayesiyle yapılan bezdirici tutumlar da yatay psikolojik taciz kapsamına girmektedir. Aynı statüdeki çalışanların işin yürütülmesi sırasında karşılıklı bağımlı olmalarından doğan çatışmaların çözülememesi, zamanla sinsi bir psikolojik şiddete dönüşebilmektedir.

Aynı rütbe veya statüdeki iş arkadaşlarınızın sizinle alay etmesi, dedikodunuzu yapması ve sizi küçük düşürmeye çalışması, yatay ya da diğer adıyla fonksiyonel yıldırma olarak nitelendirilebilen hukuki bir ihlaldir. Eşit statüdeki çalışanlar arasında gerçekleşen bu tür psikolojik taciz eylemleri genellikle kıskançlık, çekişme, rekabet veya mağdurun başarısını hazmedememe gibi kişisel nedenlerden kaynaklanmaktadır.

Yaşınız ve eğitim düzeyiniz gibi kişisel özellikleriniz bahane edilerek iş ortamında kasıtlı bir şekilde sürekli çatışma ve stres yaratılması, ayrımcılık temelli bir psikolojik taciz eyleminin varlığına işaret edebilecek önemli bir karinedir. Çalışanların farklı kişisel nitelikleri üzerinden hedef alınması, iş yerindeki başarı ihtiyacını ve başa çıkma stratejilerini olumsuz yönde etkileyen sistematik bir yıpratma tekniği olarak karşımıza çıkar.

İş yerinde başarılarınızın çalışma arkadaşlarınız tarafından kasıtlı olarak küçümsenmesi ve engellenmeye çalışılması, hukuki literatürde psikolojik taciz veya mobbing iddialarına temel oluşturabilecek bir eylem olarak değerlendirilebilir. Kaynaklara göre, yengeç sepeti sendromu olarak da bilinen bu durum, bir gruptaki bireylerin kendilerinden daha üstün performans sergileyenleri aşağı çekmek için uğraştığı davranışsal bir olgudur.

Yöneticinizin selamınızı almaması, iletişimi kesmesi ve sizi kasten görmezden gelmesi, işyerinde uygulanan psikolojik şiddetin en belirgin ve yıpratıcı biçimlerinden biri olan yok sayma eylemidir. Aşırı duygusal, nevrotik ve pasif-agresif davranışlar sergileyen liderlerin, hedeflerindeki personeli izole etmek ve cezalandırmak amacıyla onlara karşı bilerek soğuk davrandığı, iletişim kanallarını kapattığı bilinmektedir.

Çalışanların veya bir bölümdeki personelin tamamının ya da çoğunluğunun birleşerek üst statüdeki yöneticilerine karşı uyguladıkları bu sabotaj ve dışlama faaliyetleri, yukarı doğru mobbing olarak tanımlanmaktadır. Emirlere uymama, hayati bilgileri kasıtlı olarak saklama veya işleri bilerek yanlış yaparak yöneticiyi yetersizmiş gibi üst yönetime şikayet etme çabaları, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem türüdür.

Yöneticinizin yaşadığınız psikolojik taciz olaylarına karşı duyarsız kalması ve durumu görmezden gelmesi, mobbing sürecinin en kritik aşamalarından biri olan yönetimin devreye girmesi safhasına işaret eder ve işverenin hukuki sorumluluğunu doğurabilecek bir ihmaldir. İlgili kanunlar uyarınca işveren veya vekili konumundaki yöneticiler, çalışanların psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları için çalışma ortamında gerekli tüm önlemleri almakla ve işçinin kişiliğini korumakla yükümlüdür.