Mobbing

İşyerinde maruz kaldığınız sistematik psikolojik baskı ve yıldırma eylemleri nedeniyle işinize duygusal olarak bağlanamayıp yalnızca zorunluluk hissiyle çalışmaya devam etmeniz, mobbingin çalışan üzerindeki en temel örgütsel yansımalarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Yapılan araştırmalar, mobbingin mağdurlar üzerindeki etkisinin sadece psikolojik olmadığını, aynı zamanda kişilerin kuruma duyduğu aidiyet hissini yok ettiğini ve bireyleri sadece devam bağlılığı olarak adlandırılan, alternatifsizlik veya maddi kaygılar sebebiyle işi sürdürme noktasına ittiğini göstermektedir.

Devlet memurları kanununda iş yerinde psikolojik tacize dair doğrudan tek ve özel bir madde bulunmasa da, mevcut 657 sayılı kanun içerisinde sizin haklarınızı koruyacak ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek çok güçlü hükümler mevcuttur. Kanunun 10.

Sadece üstlerin astlara değil, ast konumundaki çalışanların da hiyerarşik olarak kendilerinden üstte bulunan kişilere karşı gerçekleştirdikleri düşmanca ve sistematik davranışlar hukuken nadir görülse de tamamen geçerli bir dikey mobbing türü olarak tanımlanmaktadır. Bu durum genellikle alt kademedeki personelin yeni atanan yöneticiyi kabullenememesi, eski yöneticilerine duydukları sadakat veya kıskançlık gibi motivasyonlarla ortaya çıkmaktadır.

Yöneticinizin size sürekli olarak anlamsız görevler vermesi ve uzmanlığınız dışındaki işlerle sizi oyalaması, işyerinde istikrarsızlaştırma amacı taşıyan ve ispat sürecinde değerlendirilebilecek önemli bir emare olarak kabul edilebilir. Hiyerarşik yapıda üst konumda bulunan kişilerin yetkilerini kötüye kullanarak astlarına yönelik uyguladıkları bu tür dikey mobbing eylemleri, mağdurun mesleki yeterliliğini sorgulatmaya ve özgüvenini sarsmaya yönelik saldırılar kapsamına girmektedir.

Yöneticinizin konumunu ve yetkilerini bilinçli bir şekilde kullanarak astlarını haksız yere cezalandırması ve tek taraflı dinleme ile yargısız infaz yapması dikey mobbing şüphesi uyandıran önemli bir davranıştır,,. Bir çalışanın fikirleri sorulmadan ve savunması alınmadan, sırf diğer çalışan idareye daha yakın olduğu için uygulanan bu tür yaptırımlar, kişinin kendini değersiz hissetmesine ve iş yerinden dışlanmasına yol açan sistematik eylemler kapsamında değerlendirilebilir,.

Toplumda genellikle yöneticilerin çalışanlara uyguladığı bir baskı olarak algılansa da, astların bir araya gelerek yöneticilerine karşı sergiledikleri sistematik direnç ve olumsuz davranışlar dikey mobbing veya hiyerarşik şiddet olarak tanımlanmaktadır. Altınızda çalışan personellerin talimatlarınıza uymaması, işleri bilerek yanlış yapması, uzmanlık gerektiren bilgileri sizden gizlemesi veya hakkınızda asılsız dedikodular çıkararak sabotaj yöntemlerine başvurması, ispat sürecinde değerlendirilebilecek önemli bir emare niteliğindedir.

Astlarınızın kendi aralarında organize olarak verdiğiniz görevleri yerine getirmemesi, işleri kasten sabote etmesi, sürekli olumsuz geri bildirimde bulunması ve dedikodunuzu yapması, hukuken dikey mobbing olarak adlandırılan aşağıdan yukarıya doğru uygulanan bir psikolojik taciz türüdür. Genellikle birden fazla çalışan tarafından gerçekleştirilen bu eylemler, yöneticiyi üst yönetime karşı yetersiz göstermek, kurum içinde pasif hale getirmek veya işten atılmasını sağlamak gibi kasıtlı amaçlar barındırmaktadır.

Hiyerarşik olarak sizden daha üst bir konumda bulunan yöneticilerin veya doktorların, aslarına yönelik gerçekleştirdiği bağırma, hakaret etme ve alenen aşağılama gibi eylemleri, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir dikey mobbing veya yukarıdan aşağıya psikolojik taciz türü olarak nitelendirilebilir,. Hukuk düzeninde hiç kimse sırf mesleki olarak veya hiyerarşik anlamda daha üst bir pozisyonda bulunuyor diye altındaki çalışana karşı düşmanca, etik olmayan veya onur kırıcı bir üslup kullanamaz,.

Bir üst düzey yöneticinin doğrudan astına yönelik olarak haksız şekilde başka işlerle görevlendirmesi, konuşma çabalarını sürekli eleştirmesi ve mesleki yeterliliğini sorgulaması dikey mobbing veya yukarıdan aşağıya psikolojik taciz olarak adlandırılmaktadır. Yöneticinizin otoritesini kötüye kullanarak iş süreçlerinizi aksatması, başarısızlığınızı iddia etmesi ve iş yapmanızı kasıtlı olarak kısıtlaması, işçiyi gözetme borcu kapsamında işverene karşı yasal yollara başvurabilmeniz için hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir.

Yöneticinizin kurumsal gücünü sizi sindirmek amacıyla kullanması, literatürde dikey mobbing olarak adlandırılan ve yasal süreçlerde ispat vasıtası olarak değerlendirilebilecek önemli bir eylem türüdür. Yukarıdan aşağıya doğru gerçekleşen bu psikolojik taciz biçiminde, üst idare personeli sahip olduğu hiyerarşik gücü kötüye kullanarak astlarını kurum dışına itmeyi hedefleyebilir.