Mobbing

İşyerinde uğradığınız psikolojik taciz (mobbing) nedeniyle açtığınız manevi tazminat davasının yerel mahkeme tarafından reddedilmesi halinde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurarak dosyanın Yargıtay tarafından incelenmesini talep edebilirsiniz. Sizin durumunuzla benzerlik gösteren emsal bir uyuşmazlıkta, ilk derece iş mahkemesi tarafından verilen davanın reddine dair kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelemeye gönderilmiştir.

Kamu kurumlarında çalışan bir yöneticiye karşı uyguladığı psikolojik baskı nedeniyle doğrudan kişisel olarak tazminat davası açmanız mümkündür. Anayasa ve ilgili kanunlara göre memurların veya diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan davaların kural olarak idareye karşı açılması gerekse de bu durum hizmet kusuru sayılan hallerle sınırlıdır.

İşyerinde yaşadığınız bir veya birkaç kaba davranış tek başına mobbing olarak kabul edilmemektedir, bunun için eylemlerin uzun bir süreye yayılarak sistematik biçimde tekrarlanması gerekir. Hukuken psikolojik taciz olarak nitelendirilebilmesi için, bir kimsenin hedef alınarak belli aralıklarla sürekli olarak aşağılayıcı, küçük düşürücü, psikolojik acı veren ve çalışma şartlarını ağırlaştıran eylemlere maruz bırakılması şarttır.

Yöneticilik görevinizden alınmanız ve yerinize daha kıdemsiz birinin getirilmesi tek başına size psikolojik taciz uygulandığını kanıtlamaya yetmez ve doğrudan manevi tazminat hakkı doğurmaz. İşyerinde karşılaştığınız bu tür görev değişikliklerinin veya yönetimsel uygulamaların psikolojik taciz olarak kabul edilebilmesi için iddialarınızın somut ve inandırıcı delillerle ispatlanması gerekmektedir.

Aile sağlığı merkezlerinde görev yapan aile hekimleri doğrudan sizin işvereniniz değil, asıl işveren konumunda olan Sağlık Bakanlığının birer temsilcisi ve işveren vekili konumundadırlar. Bu nedenle iş sözleşmenizden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ve mobbing gibi psikolojik taciz iddialarında doğrudan birlikte çalıştığınız aile hekimine husumet yönelterek dava açmanız hukuken doğru bir yöntem olarak kabul edilmemektedir.

İş yerinden istifa ederek ayrılıp çok kısa bir süre sonra başka bir iş yerinde çalışmaya başlamanız durumunda kıdem tazminatı almanız oldukça zordur. Mahkemeler, istifa tarihinden sadece iki gün sonra başka bir sicil numaralı iş yerinde çalışmaya başlanmasını, işçinin asıl niyetinin başka bir iş bulmak olduğu şeklinde değerlendirebilmektedir.

İşverenin işçileri sendikadan istifa ettirmek amacıyla baskı ve psikolojik taciz uygulaması hukuka aykırıdır ve işçiler bu durumda sendikal haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle yasal yollara başvurabilirler. Anayasa güvencesi altındaki sendika seçme ve bir sendikaya üye olma özgürlüğü, işverenlerin veya idari kararların keyfi müdahaleleriyle engellenemez.

İşten ayrılırken öne sürdüğünüz sebeplerden yalnızca birinin bile mahkemece tespit edilmesi, kıdem tazminatınızı alabilmeniz için yeterli kabul edilmektedir. İş sözleşmenizi sonlandırırken fesih bildiriminizde hem psikolojik baskı ve yıldırma politikalarına maruz kaldığınızı hem de yaptığınız fazla mesailerin karşılığının ödenmediğini gerekçe göstermiş olabilirsiniz.

İstifa gerekçelerinizden sadece bir tanesinin varlığını ispatlamanız bile kıdem tazminatına hak kazanmanız için yeterli kabul edilmektedir. İş sözleşmenizi feshederken bildirdiğiniz fesih gerekçeleri arasında hem mobbing yani psikolojik taciz hem de fazla çalışmalarınızın ödenmemesi gibi birden çok neden bulunuyorsa, mahkeme sürecinde bunlardan sadece birini kanıtlamanız davanın lehinize sonuçlanmasını sağlayabilir.

İşyerinde yönetici tarafından uygulanan sistematik psikolojik baskı ve ödenmeyen fazla mesailer nedeniyle işten ayrılmanız durumunda kıdem tazminatına hak kazanmanız mümkündür. Yargıtay kararlarına göre, işçiye tecrübesi olmadığı hâlde ağır iş yükü verilmesi, kadınlarla çalışmak istenmediği gibi cinsiyetçi söylemlerde bulunulması ve yöneticinin şahsi işlerinin yaptırılması psikolojik taciz (mobbing) olarak değerlendirilmektedir.