Mobbing

İşyerinde size karşı kasıtlı, sistematik ve sürekli olarak uygulanan yıldırma politikaları kanıtlandığında manevi tazminat almaya hak kazanırsınız. Yargıtay kararlarına göre, bir çalışanın diğer çalışanlardan farklı uygulamalara tabi tutulması, kasıtlı olarak yalnızlaştırılması ve küçük düşürücü davranışlara maruz bırakılması psikolojik taciz (mobbing) olarak kabul edilmektedir.

Üniversitedeki müdürünüze karşı açtığınız manevi tazminat davasının idareye yöneltilmediği gerekçesiyle reddedilmesi durumunda kararı temyiz etmeniz halinde bu hükmün bozulması kesinlikle mümkündür. Mahkemeler bazen kamu görevlilerine karşı açılan davalarda pasif husumet yokluğu gerekçesiyle davanın idari yargı yerinde açılması gerektiğine hükmederek ret kararı verebilmektedir.

Üniversitedeki hiyerarşik üstünüzün size yönelik sürekli aşağılama ve psikolojik taciz niteliğindeki eylemleri, göreviyle ilgili değil tamamen kendi kişisel sorumluluğu sayılır. Yöneticiniz her ne kadar bir kamu kurumunda yetki kullanıyor olsa da, size karşı sergilediği haksız fiil boyutundaki saldırıların kamu hizmetiyle bir bağlantısı kurulamaz.

Evet, size psikolojik baskı uygulayan ve haksız yere disiplin cezaları verdiren okul müdürüne karşı doğrudan tazminat davası açabilirsiniz. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan dolayı kural olarak devlet kurumuna dava açılması gerekse de, müdürün size yönelik bu tür baskıcı davranışları göreviyle ilgili bir işlem değil, tamamen kendi kişisel kusur kapsamında değerlendirilmektedir.

Amirinizin size uyguladığı psikolojik taciz iddialarına dayanan davanız, hukuki sorumluluğun yanlış kişiye yöneltildiği gerekçesiyle reddedilmemelidir. Normal şartlarda kamu personelinin görevini yaparken oluşan kusurlarından doğan tazminat talepleri devlete karşı idari yargıda açılsa da, amirinizin şahsi kin veya keyfiyetle yürüttüğü psikolojik baskılar görev kapsamında bir eylem sayılmaz.

İşvereninizin size uyguladığı bu tür baskılar sonucunda iş sözleşmenizi feshetmeniz halinde kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz ancak mobbing tazminatı alabilmeniz için iddialarınızı somut delillerle ispatlamanız gerekmektedir. İncelediğimiz emsal kararda, eşinin istifası üzerine cezalandırma amacıyla eski pozisyonuna döndürüldüğünü ve kendisine baskı yapıldığını belirterek işten ayrılan bir çalışanın durumu değerlendirilmiştir.

Mahkemeye göre bir davranışın mobbing sayılabilmesi için eylemlerin belirli bir kişiyi hedef alması, sistematik, sürekli ve kasıtlı olması gerekmektedir. İşyerinde psikolojik taciz veya bezdiri olarak da bilinen bu durum, bir veya birkaç kişinin istenmeyen ilan ettikleri kişiyi yıldırma amacı taşır.

İşyerinde yöneticilerinizden gördüğünüz hakaretleri ve istifaya zorlanmanız şeklinde ortaya çıkan psikolojik baskıyı mahkemede kesin olarak ispatlamanız gerekmektedir. Sadece tek bir çalışma arkadaşınızın şahitliği, işyerinde size karşı mobbing uygulandığını kanıtlamak için mahkemelerce yeterli görülmemektedir.

İşvereninizin sizi teftiş sırasında iki veya üç gün boyunca çay ocağında bekletmesi onur kırıcı bir eylem olmakla birlikte, hukuken doğrudan doğruya mobbing olarak değerlendirilmemektedir. Yargıtay uygulamalarına göre bir eylemin mobbing olarak kabul edilebilmesi için işçinin hedef alınarak uzun bir süre boyunca ve belli aralıklarla sistematik biçimde tekrarlanması gerekmektedir.

İşyerinde yaşadığınız onur kırıcı muamele teknik anlamda mobbing boyutuna ulaşmasa bile, iş sözleşmenizi bu sebeple sonlandırmanız haklı fesih sayılarak kıdem tazminatınızı almanıza imkan tanıyacaktır. Yargıtay incelemelerinde, işverenin yetkilileri tarafından yapılan teftiş esnasında işçinin iki ya da üç gün gibi bir süre boyunca sadece çay ocağında bekletilmesi her ne kadar sürekli bir psikolojik taciz olarak nitelendirilmese de, işçi açısından onur kırıcı bir eylem olarak kabul edilmektedir.