Fazla Çalışma

İş sözleşmenizde fazla çalışma ücretinin maaşınıza dahil olduğuna dair bir madde bulunması, sizin sınırsız ve ücretsiz bir şekilde fazla mesai yapmak zorunda olduğunuz anlamına gelmez. Bu tür hükümlerin hukuken geçerli kabul edilebilmesi için sözleşmede yılda veya ayda ne kadarlık bir fazla çalışma süresinin bu ücrete dahil olduğunun çok açık ve net bir şekilde belirtilmesi gerekir.

İş mevzuatımız uyarınca on sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin kural olarak gece dönemine rastlayan saatlerde çalıştırılmaları ve onlara fazla çalışma yaptırılması kesinlikle yasaklanmıştır. Sanayiye ait işlerde on sekiz yaşını doldurmamış işçilerin gece çalıştırılmaları yasak olduğu gibi, sanayi harici işlerde de gece vardiyalarında çalıştırılmaları yasaklayıcı hükümler kapsamındadır.

Turizm, sağlık ve özel güvenlik gibi belirli sektörlerde çalışan işçilerin gece vardiyalarında yedi buçuk saatten fazla çalıştırılabilmesi yalnızca işçinin önceden vereceği yazılı onay ile mümkündür. Eğer işvereniniz sizden gece yedi buçuk saatin üzerinde çalışmanız için herhangi bir yazılı muvafakat almadıysa, yedi buçuk saati aşan çalışmalarınız yasal sınırlamalara aykırı kabul edilebilir ve bu durum haftalık kırk beş saatlik çalışma sınırını aşmasanız dahi fazla çalışma olarak nitelendirilebilir.

Mevcut işvereninizin kendi işyerine ait bir dijital sistem kurarak personeline bu platform üzerinden ekstra görevler yüklemesi hukuken iç topluluk çalışması olarak adlandırılabilen özel bir modeldir ve yasal geçerliliği iş sözleşmenizdeki şartlara bağlıdır. İşvereniniz tek taraflı bir kararla sizin mesai saatlerinizi ve iş tanımlarınızı değiştiremez, eğer bu platform üzerinden verilen yeni görevler çalışma şartlarınızı ağırlaştırıyorsa bu durum esaslı değişiklik teşkil eder ve mutlaka yazılı onayınızın alınması gerekir.

İşvereninizin talimatı ile işyeriniz dışındaki bir yere gönderildiğinizde yolda geçirdiğiniz süreler hukuken çalışma sürenizden sayılması gereken zaman dilimleridir. İş mevzuatı uyarınca işçinin işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi nedeniyle yolda geçen süreleri fiili çalışma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın mesai olarak değerlendirilir.

İhale makamı sıfatı taşıyan kamu kurumlarının yasal sorumluluğu, genellikle yalnızca işçilerin ödenmeyen temel ücret alacaklarını kapsamakta ve diğer işçilik haklarını içermemektedir. Bu nedenle, müteahhit veya taşeron firmada çalışırken hak ettiğiniz ancak size ödenmeyen fazla çalışma ücreti, hafta tatili, bayram ücretleri ve kıdem tazminatı gibi yan haklarınızı ihaleyi veren kamu kurumundan doğrudan talep etmeniz mevzuat kapsamında olumlu bir sonuç doğurmayabilir.

İş mevzuatımız uyarınca kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan bir işçinin fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapmaya zorlanması yasal düzenlemelerle açıkça yasaklanmıştır. Normal çalışma süresinin emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az, kural olarak haftalık otuz saate kadar belirlendiği durumlarda kısmi süreli çalışmadan söz edilir.

Maaş bordrolarını hiçbir çekince koymadan peşinen imzalamanız, bordroda görünen fazla çalışma ücretlerinin size eksiksiz ödendiğinin kabulüne yol açan ve ispat sürecinde aleyhinize değerlendirilebilecek önemli bir kanıttır. İş hukuku uygulamalarında, işçinin imzasını taşıyan bordrolar sahteliği kanıtlanıncaya kadar kesin delil kabul edilmekte olup, ihtirazi kayıt düşülmeden atılan imzalar ileride hak iddia etmenizi son derece zorlaştırır.

Maaşlarınızın uzun süredir düzenli olarak ödenmemesi, iş sözleşmenizi tek taraflı olarak feshederek haklarınızı talep edebilmeniz için size önemli bir yasal dayanak sağlamaktadır. Ücretin zamanında ve eksiksiz olarak ödenmesi, işverenin iş ilişkisinden doğan en temel yükümlülüklerinden biridir.

Kesintisiz yirmi dört saatlik nöbet usulüyle çalıştığınız durumlarda, hastanede geçirdiğiniz bu sürenin tamamı doğrudan fiili çalışma süresi olarak kabul edilmemektedir. Yargıtay uygulamalarına göre, hastanede uyuma ve dinlenme imkanınızın bulunup bulunmaması çalışma sürenizin hesaplanmasında ispat sürecinde değerlendirilebilecek önemli bir emaredir.