Fazla Çalışma

Şantiye şefi gibi çalışma saatlerini kendisi belirleyen üst düzey yöneticiler kural olarak fazla çalışma ücreti talep edemezler. Yargıtay uygulamalarına göre, işyerinde projeyi sevk ve idare eden, kendi çalışma düzenini bizzat kuran ve aynı işyerinde kendisine mesai saatleri konusunda emir veya talimat veren daha üst konumda bir amiri bulunmayan kişiler üst düzey yönetici olarak kabul edilmektedir.

Yöneticinizin size sözlü şiddet uygulaması ve fazla çalışma ücretlerinizin ödenmemesi durumunda iş sözleşmenizi haklı nedenle sonlandırarak kıdem tazminatına hak kazanmanız mümkündür. Yargıtay incelemesine konu olan bir uyuşmazlıkta, bir bankada müdür yardımcısı olarak çalışan işçinin yöneticisinden gördüğü kötü muamele ve ödenmeyen mesaileri gerekçesiyle işten ayrılması değerlendirilmiştir.

Mahkemenin sizin dava dilekçesinde belirttiğiniz talepleri aşarak daha fazla bir süre üzerinden hesaplama yapması ve buna göre karar vermesi hukuken mümkün değildir. İlgili Yargıtay kararında açıkça vurgulandığı üzere, yargılamada taleple bağlılık ilkesi geçerlidir ve hâkim tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup ondan fazlasına karar veremez.

Fazla çalışma sürelerinizin sistemde eksik gösterilmesi ve onayınız alınmadan serbest zaman uygulamasına dönüştürülmesi ciddi bir iş hukuku ihlalidir. Kaynak metinde belirtildiği üzere, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçinin rızası olmaksızın fazla mesai ücreti yerine serbest zaman kullandırılamaz.

Özel bir hastanenin hekimin yasal sigorta primini doğrudan onun maaşından kesmesi ve yasal sınırları aşan çalışma saatlerinin ücretini ödememesi, iş kanunu kapsamında kesinlikle hukuki incelemeye esas oluşturabilecek ağır bir işçi hakkı ihlali tablosudur. İş hukukunda genel kural olarak işveren, işçinin sosyal güvenlik kurumu primlerinin işveren payını kendisi ödemekle yükümlüdür ve bunu çalışanın ücretinden yasadışı yollarla kesmesi yasalara açıkça aykırıdır.

İş mevzuatı kapsamında bir çalışanın yapabileceği yıllık fazla çalışma süresi yasal olarak sınırlandırılmış olup, personel başına yıllık fazla mesai süresi iki yüz yetmiş saati geçemez. İş yoğunluğu, personel eksikliği veya benzeri gerekçeler öne sürülerek işçilere bu yasal sınırın üzerinde ve sürekli olarak fazla mesai yaptırılması hukuka aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir.

Fazla çalışma sürelerinizin karşılığını alamamanız, işçi ve işveren arasındaki sözleşmeye aykırılık teşkil edebilecek ciddi bir hukuki problemdir. Çağrı merkezi sektöründe günlük yasal çalışma limitlerinin aşılarak günde on bir saat gibi çok uzun periyotlarla çalıştırılmanız ve hafta sonu mesailerinizin ücretinize yansıtılmaması, doğrudan ücret hakkı kapsamında ele alınabilecek bir durumdur.

Amirinizin sizi mesleki olarak yıldırmak ve istifaya zorlamak amacıyla bilinçli olarak aşırı iş yüküne maruz bırakması, çalışma hukukunda tam olarak mobbing eyleminin karşılığıdır. Kadın yöneticilere görev tanımını aşan işler vererek hata yapmalarını sağlamak veya tükenmişlik yaratmak hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir.

İş mevzuatı çerçevesinde belirlenen haftalık azami çalışma sürelerinin aşılarak işçilerin aralıksız ve dinlenme süreleri verilmeden çalıştırılması, hem iş sağlığı hem de iş güvenliği ihlali boyutunda değerlendirilebilecek haksız bir eylemdir. Dizi ve sinema endüstrisinde proje bazlı çalışma bahane edilerek dayatılan otuz altı saatlik uykusuz mesailer, dinlenme hakkının açıkça gaspı anlamına gelir ve işçiye haklı nedenle sözleşmeyi sonlandırma imkanı sunabilecek niteliktedir.

Aynı kamu kurumu çatısı altında çalışan işçiler arasında mesai saatlerinin bu derece farklılaştırılması, hukuken eşitlik ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gereken kritik bir konudur. Taşeron çalışanların sabahın karanlık saatlerinde mesaiye başlatılıp çok daha geç saatlerde işten çıkarılması, yasal çalışma süreleri mevzuatına ve dinlenme haklarına aykırılık teşkil edebilecek haksız uygulamalardır.