Fazla Çalışma

İşyerinizde mesai saatlerinizi gösteren elektronik giriş çıkış kayıtları veya puantaj belgeleri mevcutsa ve siz bu belgelere herhangi bir itiraz kaydı düşmemişseniz, kural olarak sadece şahit beyanlarına dayanarak fazla mesai ücreti almanız pek mümkün görünmemektedir. Mahkemeler, üzerinde oynandığına veya değiştirildiğine dair bir itirazınız bulunmayan puantaj kayıtları gibi yazılı delilleri, tanık ifadelerinden daha üstün tutarak kararlarına esas almaktadır.

Fazla mesai yaptığınızı ve ulusal bayram ile genel tatil günlerinde çalıştığınızı ispat etme yükümlülüğü işçi olarak size aittir. Çalıştığınız dönemlere ait haklarınızı kanıtlamak için işverenin tuttuğu yazılı kayıtlara dayanabileceğiniz gibi, işverenin bu çalışmaları belgelememesi durumunda çalışma düzeninizi bilen kişilerin ifadelerine de başvurabilirsiniz.

İşten ayrılırken bildirdiğiniz fesih sebebini sonradan değiştirmeniz hukuken mümkün olmadığından, istifa dilekçenizde yazmayan bir nedene dayanarak tazminat talep etmeniz mahkemece kabul görmeyecektir. İşçi veya işveren, iş sözleşmesini sonlandırırken ortaya koyduğu fesih sebebi ile sıkı sıkıya bağlıdır.

İşten ayrılırken istifa dilekçenizde ileri sürdüğünüz ayrılış gerekçesiyle sıkı sıkıya bağlı olduğunuz için, sonradan bu fesih sebebini değiştirmeniz hukuken mümkün değildir. Eğer işverene sunduğunuz ihtirazi kayıtlı istifa dilekçesinde sadece işyerinde uygulanan psikolojik baskı nedeniyle iş akdini feshettiğinizi açıkça bildirdiyseniz, davanın ilerleyen aşamalarında ödenmeyen başka işçilik alacaklarınızı fesih gerekçesi yapamazsınız.

İşveren tarafından size sunulan ücret bordrolarında imzanız bulunmuyorsa ancak bordroda bir fazla çalışma tahakkuku gösterilmişse, öncelikle bu tutarların banka kanalıyla size fiilen ödenip ödenmediğinin araştırılması gerekmektedir. İlgili yıla ait imzasız bordrolardaki fazla mesai tahakkuklarının banka aracılığıyla size ödendiği ispat edilirse, bu ödemelerin toplam tutarı eğer mahkemece tespit edilen bir fazla çalışma ücreti alacağınız varsa o miktardan mahsup edilmek zorundadır.

İmzası bulunmayan maaş bordrolarında fazla çalışma tahakkuku görünüyorsa, mahkeme tarafından öncelikle bu tutarların banka kanalı ile size ödenip ödenmediği detaylıca araştırılacaktır. Eğer geçmiş aylara ait maaş bordroları üzerinde imzanız bulunmasa bile banka hesabınıza yapılan ödemelerle örtüşen bir tahakkuk tespit edilirse, yatırılan bu tutarlar mahkemece dikkate alınır.

Mahkemenin fazla çalışma alacağınızı hüküm altına alırken yaptığı hesaplamanın tamamen gerekçeli ve üst mahkemelerin denetimine elverişli olacak kadar açık ve net olması gerekmektedir. Mahkeme kararında, işyerindeki günlük çalışma başlangıç ve bitiş saatleriniz, gün içindeki ara dinlenme süreleriniz ve haftanın hangi günleri çalıştığınız açıkça belirtilmelidir.

Haftalık yasal sınırı aşan çalışmalarınızın karşılığını alırken mahkeme, bu süreleri normal saat ücretiniz üzerinden değil, yasanın belirlediği artırımlı tarife üzerinden hesaplamakla yükümlüdür. Hesaplama yapılırken, tespit edilen haftalık fazla çalışma süreleri ve çalışılan hafta sayısı dikkate alınarak bir buçuk zamlı mesai ücreti üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Fazla çalışma alacağınızın yazılı kayıtlar yerine sadece tanık beyanlarına dayanılarak hesaplanması durumunda mahkemenin hesaplanan tutar üzerinden makul bir oranda indirim yapması yasal ve zorunlu bir uygulamadır. Yargıtay içtihatlarına göre, bir işçinin yılın her günü, hiç hastalanmadan, mazeret izni kullanmadan veya şahsi işleri için vakit ayırmadan sürekli olarak fazla mesai yapması hayatın olağan akışına aykırı kabul edilir.

Fazla çalışma veya tatil günlerinde çalıştığınızı ispatlamak için patrona karşı dava açmış iş arkadaşlarınızı şahit göstermeniz tek başına yeterli kabul edilmemektedir. Yargıtay uygulamalarına göre, fazla çalışma iddialarının ispatında işyerine giriş çıkış saatlerini gösteren belgeler, takograf kayıtları veya işyeri iç yazışmaları gibi yazılı deliller öncelikli olarak aranır.