Fazla Çalışma

Prim alıyor olmanız fazla mesai ücreti talep etmenize engel değildir ancak bu ücretin hesaplanma yöntemi normal çalışanlardan farklılık gösterir. Yargıtay kararlarına göre prim, işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen özendirici ve ödüllendirici ek bir ücrettir.

İşvereninizin size ödediği satış primlerini hesaplanan fazla mesai alacaklarınızdan doğrudan düşmesi hukuken hatalı bir uygulamadır. İlgili mahkeme kararlarında bu iki ödeme türünün birbirinden tamamen farklı niteliklere ve amaçlara sahip olduğu vurgulanmaktadır.

İş sözleşmenizde fazla çalışmaların aylık ücretin içinde ödendiğinin öngörülmesi durumunda, yasal sınır olan yıllık iki yüz yetmiş saatlik süreye kadar olan fazla mesaileriniz için ayrıca bir ücret talep etmeniz mümkün değildir. Ancak, fiilen yaptığınız fazla çalışma bu süreyi aşıyorsa, aşan kısım için fazla çalışma ücreti talep etme hakkınız bulunmaktadır.

İşçilik alacakları davasında fazla mesai ve hafta tatili ücretleriniz bilirkişi tarafından hesaplandıktan sonra, mahkeme hakimi ortaya çıkan bu tutarlar üzerinden belirli bir oranda takdiri indirim yapabilmektedir. İşçilerin uzun süreler boyunca sürekli olarak fazla mesai yapması veya her hafta tatilinde kesintisiz şekilde çalışması hayatın olağan akışına her zaman tam olarak uymayabileceğinden, yargılamalarda bu tür talepler bakımından adil bir dengeleme yoluna gidilir.

İşvereninizin fazla çalışma ücretlerinizi ödememesi size iş sözleşmenizi haklı nedenle feshetme imkanı verir ve bu durumda kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz. İş ilişkisi devam ederken fazla mesai ücretlerinizin ödenmediğine dair haklı fesih sebebini işverene açıkça bildirmemiş olmanız, sizin bu hakkınızı ortadan kaldırmamaktadır.

Yirmi dört saat çalışıp kırk sekiz saat dinlenme esasına göre çalışan güvenlik görevlilerinin fazla çalışma süreleri, günlük yasal çalışma sınırı aşıldığı için özel bir hesaba tabidir. Yirmi dört saatlik vardiyada çalışanın görev gereği uyumadığı varsayıldığında, gün içindeki zorunlu ihtiyaçlar için dört saatlik ara dinlenmesi düşülür ve fiili çalışma süresi yirmi saat olarak kabul edilir.

İmzalamış olduğunuz ücret bordroları, sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşıdığından, bordroda yazılı olandan daha fazla mesai yaptığınızı kanıtlamanız ancak yazılı delil ile mümkündür. Şayet bordroları imzalarken fazla çalışma alacağınızın daha fazla olduğuna dair bir ihtirazi kayıt düştüyseniz, bu durumu tanık beyanı dahil her türlü delille ispatlama şansınız bulunmaktadır.

Gerçek maaşınızın bordroda görünenden daha yüksek olması durumunda, mahkeme hesaplamaları asgari ücret üzerinden değil, tespit edilen bu gerçek ücret üzerinden yapmalıdır. İşvereninizin size imzalattığı ücret bordrolarında fazla çalışma ödemesi görünüyor ve siz buna herhangi bir çekince koymamışsanız, kural olarak daha fazla çalıştığınızı ancak yazılı bir belge ile kanıtlayabilirsiniz.

Uzun bir süre boyunca yaptığınız fazla çalışmaları yalnızca tanık beyanlarıyla ispatladığınız durumlarda mahkemeler, hesaplanan toplam tutar üzerinden makul bir oranda indirim yapmak zorundadır, ancak bu kesinti hakkınızın özünü zedeleyecek kadar yüksek oranda olamaz. Yargıtay uygulamalarına göre, fazla çalışma alacaklarının uzun yıllar için hesaplanması ve tutarın yüksek çıkması halinde, işçinin çalışma şekli ile işin düzenlenmesi göz önünde bulundurularak belirli bir hakkaniyet indirimi yapılması istikrarlı bir kural haline gelmiştir.

Kararı temyiz etmeniz durumunda, mahkemenin gösterdiğiniz tanıkların tamamını dinlemeden karar vermiş olması ispat hakkınızın kısıtlanması olarak değerlendirilecek ve karar yüksek mahkeme tarafından lehinize bozulacaktır. İş davası sürecinde mahkeme, sizin ileri sürdüğünüz mobbing, fazla çalışma veya prim alacağı gibi hususları aydınlatmak için bildirdiğiniz tüm delilleri usulüne uygun şekilde toplamakla görevlidir.