AİHS (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi)

Başvuru hakkının kötüye kullanılması başvurunun reddini gerektirir. Mahkemeyi kasten yanıltmaya çalışmak hakkın açık bir istismarıdır. Soyut anayasa ve sistem eleştirisi kişiye mağdur statüsü sağlamaz. Seçme hakkı ihlali iddialarında doğrudan ve kişisel etki ispatlanmalıdır.

Zihinsel engelli şüpheliler için özel güvenceler sağlanmalıdır. Avukat yardımından feragat için sonuçların tam anlaşılması şarttır. Önceden basılmış formlarla hak bildirimleri engelliler için yetersizdir. Avukatsız alınan ifadeye dayanan mahkumiyet adil yargılanmayı ihlal eder.

Güç kullanımında orantılılık ve mutlak zorunluluk aranır. Yüzüstü yatırarak müdahale etmek yaşamsal riskler barındırır. Kolluk kuvvetlerine riskleri azaltacak net talimatlar verilmelidir. Yaşam hakkı ihlallerinde soruşturma mutlak surette bağımsız yürütülmelidir.

Kanunla kurulmuş mahkeme hakkı mutlaktır. Hukuksuz organın kararı özel hayata müdahaledir. Hakimlerin ifade özgürlüğü yargı bağımsızlığını korur. Yargı dokunulmazlığının kaldırılması caydırıcı etki yaratamaz.

Yargısal süreç öncesi zorunlu yollar mahkemeye erişimdir. Mirasçılar ölenin başlattığı tazminat sürecini devam ettirebilir. Mahkemeye erişim hakkının kısıtlanması ölçülü olmalıdır. Aşırı şekilci yaklaşım adil yargılanma hakkını ihlal eder.

Mahkemeye erişim hakkı pratik ve etkili olmalıdır. Bozma sonrası kararların denetimsiz bırakılması hakkı zedeler. Hakimlerin disiplin süreçlerinde yargısal denetim şarttır. Disiplin kurulunun bozmaya uyup uymadığı denetlenebilmelidir.

Özel hayata saygı hakkı mesleki itibarı korur. Kamu görevlilerinin eleştiriye tahammül sınırı daha geniştir. Değer yargıları asgari bir olgusal temele dayanmalıdır. Yargı mensupları açıklamalarında azami takdir yetkisi kullanmalıdır.

Toplantı özgürlüğü sadece barışçıl amaçlı gösterileri korur. Nefret ve etnik gerginlik yaratan eylemler engellenebilir. Savaş propagandası ve ayrılıkçı söylemler koruma görmez. Devletler kamu düzenini ve demokratik yapıyı korumalıdır.

Video konferans duruşması adil yargılanmayı ihlal etmez. Salgın döneminde halk sağlığı meşru bir kısıtlamadır. Avukatla gizli iletişim imkanı sanığa açıkça sağlanmalıdır. İlan panosu duyuruları duruşmalarda aleniyet ilkesini karşılar.

Mahkemenin tarafsızlığı objektif olarak da sağlanmalıdır. Disiplin soruşturmasının gizliliği kesinlikle ihlal edilmemelidir. Basın açıklamaları yargılamanın adilliğini ve tarafsızlığını zedeleyebilir. Reddi hâkim talepleri esastan ve titizlikle incelenmelidir.