Mobbing

Bir yöneticinin çalışanını sürekli olarak görmezden gelmesi, sözünü kesmesi ve isteklerini dikkate almaması, sistematik bir psikolojik taciz sürecinin bir parçası olarak yorumlanabilecek önemli eylemlerdir. Çalışma ortamlarında bireyleri dinlememek, onları görmezden gelerek iş yapmak ve sarf edilen çabaları küçük görmek sözel olmayan nezaketsiz davranışlar olarak tanımlanmakta olup bu durumların süreklilik arz etmesi mobbing olgusunun habercisi niteliğindedir.

Çalışma ortamınızda maruz kaldığınız dışlanma ve mobbing eylemleri, çalışanların farklı zihinsel örüntüleri ve önceliklerinin yol açtığı üretkenlik karşıtı davranışlar kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir durumdur. Özellikle ortak bir amaç için bir araya gelmiş kurumlarda kişilerin mutluluk yönelimlerindeki farklılıklar uzun vadede iş tatmini düşüklüğüne, ostraizme (dışlanma) ve nepotizme (kayırmacılık) yol açabilmektedir.

Kıdemli hekimler veya yöneticiler tarafından asistan hekimlere mesleki görevleri dışında işler yüklenmesi ve sürekli baskı uygulanması, doğrudan mobbing eylemi olarak ele alınabilecek ciddi bir hukuki sorundur. İş yerinde psikolojik taciz, çalışanı aşağılayan, yıldırma amacı taşıyan ve kişilik haklarını ihlal eden sistematik davranışlar bütünüdür.

İş yerinde uygulanan psikolojik tacizin karakteristik özelliklerinden biri davranışların süreklilik arz etmesi olup, bu eylemlerin genellikle en az altı ay boyunca ve haftada ortalama bir kez tekrar etmesi durumuyla tanımlanmaktadır. Ancak hukuki boyut düşünüldüğünde, mağduriyetinizin kanuni yollarla çözülebilmesi için zorunlu olarak aylar boyunca bekleyip sağlığınızın tamamen bozulmasına izin vermeniz gerekmez; aksine psikolojik taciz emareleri başladıktan hemen sonra durumu ele almak ve önlem almak, bu yıkıcı süreci daha fazla zarar görmeden durdurabilmek adına hayati önem taşır.

Psikolojik taciz çoğunlukla gizli veya sözlü olarak gerçekleştirildiğinden, hukuk sistemimiz mağdurun iddialarını destekleyen güçlü emarelerin ve olayların kendi içindeki tutarlılığının sunulmasını ispat kolaylığı kapsamında yeterli bir başlangıç olarak kabul etmektedir. Hukuk yargılamasında yüzde yüzlük mutlak bir ispat aranmayıp, hakim nezdinde iddialarınızın güçlü bir ihtimal dahilinde gerçekleştiğine dair vicdani kanaat oluşturacak kuvvetli belirtilerin ortaya konulması amaçlanır.

Psikolojik taciz eylemleri genellikle kapalı kapılar ardında veya yazılı belge bırakılmadan gerçekleştirildiği için mahkemeler kesin ve mutlak bir ispat beklememektedir. İddialarınızı destekleyecek tutarlı deliller ve şüphe uyandıran durumlar sunmanız, ispat yükü bağlamında işverenin mobbing yapmadığını kanıtlamak zorunda kalmasını sağlayabilir.

Psikolojik taciz süreçlerinde olaya doğrudan karışmayan ancak durumu algıladığı halde sessiz kalan bu kişilere mobbing izleyicileri denilmektedir. Çoğu zaman kendi statülerini korumak veya bir sonraki mağdur olma korkusuyla hareket eden bu çalışanlar, hiçbir şeye karışmayan veya iki yüzlü bir tavır sergileyerek zorbaların eylemlerine dolaylı yoldan zemin hazırlarlar.

Çalışma ortamındaki psikolojik taciz olaylarına bizzat şahit olup sessiz kalmayı seçen kişiler, eylemlerde doğrudan yer almasalar dahi mobbing izleyicileri olarak adlandırılmakta olup, bu tepkisizlikleri ile saldırganın eylemlerine dolaylı yönden büyük bir destek sağlamış olurlar. Çoğu zaman iş arkadaşları, mağdurun yanında yer almaları ve ona destek olmaları durumunda sıradaki hedefin kendileri olacağından ve benzer kötü muamelelere kendi başlarına da maruz kalacaklarından korktukları için hiçbir şeye karışmamayı, kafalarını çevirmeyi tercih ederler.

İş yerinde yaşanan psikolojik taciz süreçlerinde olaylara tanıklık eden diğer çalışanların tutumu, mobbingin şiddetini ve ispat sürecini doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. Olaylara tanıklık eden kişiler korkuyla sessiz kalarak diplomatik izleyici veya olaylara karışmayan izleyici konumunda kalabilmektedir, ancak bu sessizlik süreci tamamen gizli tutmaya yetmez.

İş yerinde psikolojik taciz uygulanırken sessiz kalarak müdahale etmeyen çalışanlar, literatürde mobbing izleyicileri olarak adlandırılır ve bu tutumları süreci destekleyici bir nitelik taşır. İzleyiciler genellikle işini kaybetme korkusu, çekingenlik veya tarafsız görünme çabasıyla sessiz kalmayı tercih ederler.