Mobbing

Psikolojik taciz süreçlerinin en kritik aşamalarından biri, kurbanın kasıtlı olarak sıkıntılı, ruh hastası veya geçimsiz birey şeklinde damgalanmaya çalışılmasıdır. Saldırganlar, kasten yarattıkları çatışma ortamlarında mağduru suçlu gibi göstermek için sinsi yöntemler izler ve hatta çevrelerine iyi niyetli bir şekilde yardım ediyormuş gibi görünerek asıl niyetlerini gizlerler.

Etik dışı davranışların son derece yaygın olduğu, aşırı sonuç odaklı ve katı hiyerarşik yapıya sahip kurumlarda yöneticilerin ihlallere göz yumması, kurumsal kusur olarak nitelendirilen ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek çok ciddi bir yasal ihlaldir. Yönetim kademesinin, yaşanan derin çatışmaları çözmek yerine mağdur çalışanı günah keçisi ilan etmesi, liyakat yerine kişisel çıkar ilişkilerini ön planda tutması ve psikolojik şiddeti inkar ederek örtbas etmesi, işverenin çalışanı gözetme ve koruma borcuna açıkça aykırı davrandığının net bir göstergesidir.

İşverenin veya kurum yönetiminin, çalışanın şikayetlerini görmezden gelmesi ve psikolojik taciz karşısında hareketsiz kalması, doğrudan kurumsal sorumluluk doğurabilecek ciddi bir hukuki ihlaldir. Türk Borçlar Kanunu'na göre işveren, çalışanlarının psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları için gerekli tüm önlemleri almakla ve iş sağlığı ile güvenliğini sağlamakla yasal olarak yükümlüdür.

İş yerinde kılık kıyafetiniz, topuklu ayakkabı giymeniz veya parfüm kullanmanız gibi tamamen kişisel tercihlerinize yönelik sistematik eleştiriler ve alaycı ifadeler normal olmayıp, psikolojik taciz kapsamında değerlendirilebilecek bir durumdur,. İlahiyat fakülteleri gibi spesifik alanlarda çalışıyor olsanız dahi, kurum kültürünün kadın çalışanların kişisel görünümüne sürekli müdahale etmeye dönüşmesi, çalışanın çalışma huzurunu bozan bir eylemdir,.

İş hayatında bireylerin başarılı, çalışkan ve yüksek performanslı olması, ne yazık ki yatay mobbing sürecini tetikleyen en yaygın sebeplerden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Başarılarınızın yöneticileriniz ve çevreniz tarafından takdir edilmesi, aynı konumda bulunduğunuz kişilerde çekememezlik, kıskançlık ve statü tehdidi gibi duygular uyandırabilmektedir.

Yaşadığınız sürekli psikolojik baskıların ruh sağlığınız üzerinde yarattığı tahribat ve bunun özel hayatınıza yansıması, yargı makamlarınca manevi zararın karşılanması kapsamında değerlendirilmektedir. Ağır çalışma koşulları ve sistematik dışlanma sonucunda ortaya çıkan depresyon, uyku bozukluğu ve aile içi sorunlar, uğradığınız haksız fiilin şiddetini gösteren oldukça belirgin unsurlardır.

Yaşadığınız bu durum kesinlikle normal değildir ve literatürde mağdurun ikinci kez haksızlığa uğratıldığı mağduru suçlama mekanizmasının tipik bir örneğidir. Psikolojik taciz vakalarında kurum kültürünün veya çevredekilerin, zorbalığın asıl nedenlerini örtbas ederek mağdurun nevrotiklik, hassasiyet veya alınganlık gibi kişisel özelliklerini ön plana çıkarması oldukça yaygın ve hatalı bir tepkidir.

Mesai saatlerinin belirsiz olması ve dinlenme hakkınızın gözetilmeksizin sürekli çalışmaya zorlanmanız, işçinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü zedeleyen önemli bir hak ihlali olarak kabul edilebilir. Özellikle personel sayısının yetersiz olduğu kurumlarda bir kişinin birden fazla kişinin işini yapmak zorunda bırakılması, iş gücü ağırlığının artmasına ve sistematik bir yıldırma sürecine dönüşmesine neden olabilmektedir.

Mesai saatleri dışında ve özellikle gece saatlerinde sürekli olarak telefonla rahatsız edilmeniz, özel yaşam alanınıza yapılan keyfi bir müdahale olup işyerinde psikolojik taciz davranışları kapsamında değerlendirilmektedir. Bir kişinin ısrarlı bir şekilde haberleşme ve iletişim araçlarını kullanarak sizin üzerinizde baskı ve huzursuzluk oluşturması, sadece iş hukuku açısından değil, aynı zamanda huzur ve sükunu bozma eylemi olarak Türk Ceza Kanunu bağlamında da ele alınabilecek bir durumdur.

Uzmanlık alanınızın ve yetkinlik seviyenizin çok altındaki anlamsız işlerin tarafınıza verilmesi ve mevcut sorumluluklarınızın elinizden alınması, mesleki duruma yönelik saldırılar olarak tanımlanan bir psikolojik taciz yöntemidir. Kurbana sahip olduğu yeteneklerin altında görevler verilmesi veya görevlerinin sürekli değiştirilmesi, çalışanın öz güvenini sarsmayı ve itibarını düşürmeyi amaçlayan sistematik eylemlerdir.