Mobbing

İş ortamında veya mülakatlarda size sürekli olarak evlilik planlarınızın veya çocuk sahibi olma düşüncelerinizin sorulması hukuka uygun olmayan ve baskı oluşturan bir tutumdur. Kadınların sırf ailevi sorumlulukları veya potansiyel annelik durumları bahane edilerek işe alınmaması veya terfilerinin engellenmesi, iş yerinde psikolojik taciz ve cinsiyet ayrımcılığı çerçevesinde değerlendirilebilecek bir ihlaldir.

Eğitiminizle ve mesleki niteliklerinizle bağdaşmayan anlamsız işlerin size kasıtlı olarak verilmesi, çalışanın yaşam kalitesine ve mesleki durumuna yönelik saldırılar kategorisinde değerlendirilen önemli bir psikolojik taciz eylemidir. Leymann'ın mobbing davranışları sınıflandırmasına göre çalışana sahip olduğundan daha az yetenek gerektiren işler verilmesi, mevcut görevlerinin elinden alınması veya itibarını düşürecek şekilde nitelik dışı görevlere zorlanması hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak karşımıza çıkmaktadır.

Okul idarecilerinin diğer çalışanların veya velilerin önünde öğretmeni azarlaması ve tahammülsüz davranışlar sergilemesi, mesleki onura yönelik bir ihlal olup psikolojik taciz kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Çalışma ortamında yöneticilerin astlarına karşı kullandıkları bu tür küçük düşürücü, değersizleştirici ve aşağılayıcı tavırlar, iş yerinde huzuru bozduğu gibi mağdurda da derin duygusal hasarlara yol açabilmektedir.

Okul yöneticinizin görev ve yetkilerini sırf sizi zorlamak amacıyla ders programınızı bozmak veya en olumsuz yerlere nöbet yazmak şeklinde kullanması, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir psikolojik taciz eylemi olarak değerlendirilebilir. İdarecilerin öğretmenleri sindirmek veya kendi isteklerini dayatmak için yetkilerini bu tarz keyfi ve cezalandırıcı uygulamalarla kullanması, çalışma barışını bozan ve öğretmenin mesleğini yapamaz hale gelmesini hedefleyen yıpratıcı bir süreçtir.

İş yerinizde karşılaştığınız bu mağduriyetle ilgili bilgi almak, psikolojik destek talep etmek ve durumu resmi mercilere bildirmek için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde kurulan resmi şikayet hattı üzerinden iletişime geçmeniz mümkündür. Geçmiş yıllara ait istatistikler, otuz sekiz binden fazla çalışanın ilgili bakanlığın 170 numaralı hattını arayarak yaşadıkları psikolojik taciz durumlarını bildirdiğini ve destek talep ettiğini göstermektedir.

İş yerinizde karşılaştığınız bu kötü muamele ve baskının mobbing olarak değerlendirilebilmesi için belirli bir süreklilik arz etmesi gerekmektedir. Uluslararası kabul gören tanımlamalara göre, bu tür düşmanca davranışların mobbing sayılabilmesi için genellikle en az altı aylık bir süre boyunca ve haftada en az bir kez tekrarlanması beklenir.

İş yerinde bir kişinin veya kişilerin başka bir kişiye düşmanca ve etik olmayan biçimde, en az haftada bir kez olmak üzere uzun bir süre boyunca sistematik olarak sergilediği olumsuz davranışlar, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir psikolojik taciz (mobbing) vakası olarak değerlendirilebilir. Yöneticinizin size sürekli bağırması, hakaret etmesi veya sizi muhatap almayarak dışlaması, sizin iletişim kurma ve kendini ifade etme özgürlüğünüze yönelik bir saldırı niteliği taşımaktadır.

İş yerinizde karşılaştığınız kötü davranışların psikolojik taciz olarak nitelendirilebilmesi için kural olarak en az altı ay süren ve haftada en az bir kere tekrarlanan sistematik bir sürecin varlığı aranmaktadır. Çalışanlara yönelik kasti ve düşmanca sergilenen bu tutumlar, anlık bir tartışmadan ziyade düzenli bir yıpratma amacı taşımalıdır,.

İş yerinde karşılaştığınız olumsuz davranışların mobbing olarak değerlendirilebilmesi için eylemlerin belirli bir amaçla, sürekli ve sistematik olarak devam etmesi gerekmektedir. Hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir durumun varlığından söz edebilmek için, bu zarar verici tutumların haftada en az bir kez tekrarlanması ve genellikle altı ay gibi bir süre boyunca devam etmesi önemli bir emare olarak kabul edilmektedir.

Yaşadığınız bu olumsuz durumların hukuki olarak mobbing (psikolojik taciz) kapsamında değerlendirilebilmesi için eylemlerin sistematik bir şekilde ve belirli bir süre kesintisiz olarak devam etmesi gerekmektedir. Bilimsel araştırmalar ve ilgili kavramsal tanımlamalara göre, karşılaştığınız bu rahatsız edici davranışların en az altı ay boyunca ve haftada en az bir kez tekrarlanıyor olması önemli bir ölçüttür.