Kıdem Tazminatı

İş sözleşmenizin sona ermesinden kaynaklanan tazminat haklarınızı talep edebilmeniz için ilgili yasalarda kesin olarak belirlenmiş sınırlayıcı bir süre bulunmaktadır. Mevcut güncel yasal düzenlemelere göre kıdem tazminatı alacaklarında uygulanan zamanaşımı süresi iş sözleşmenizin eylemli olarak feshedildiği kesin tarihten itibaren tam olarak beş yıldır.

Sürekli yenilenen belirli süreli sözleşmelerle çalıştırılmanız hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir durumdur ve sözleşmeniz başından itibaren belirsiz süreli kabul edilebilir. İşverenlerin çalışanlarını arka arkaya belirli süreli sözleşmelerle sürekli olarak çalıştırması uygulamada zincirleme iş sözleşmesi adını alır.

Birbiri ardına yenilenen belirli süreli sözleşmeleriniz kural olarak başlangıcından itibaren belirsiz süreli kabul edilir, ancak istisnai olarak bu yenilemeyi haklı kılan esaslı nedenlerin varlığı durumunda süreli nitelik korunabilir. İş hukukunda işverenlerin kıdem tazminatı veya iş güvencesi gibi hakları bertaraf etmek amacıyla art arda kısa süreli sözleşmeler yapması sözleşme serbestisinin kötüye kullanımı olarak değerlendirilmektedir.

İşvereninizin iş yerinde meydana gelen beklenmedik olayları gerekçe göstererek maaşınızı ödememesi, hukuki açıdan detaylıca incelenmesi gereken hassas bir konudur. İş Kanunu uyarınca, işin yapılmasını imkânsız kılan ve işveren kaynaklı olarak ortaya çıkan zorlayıcı sebepler, çalışanların ücret hakkını tamamen ortadan kaldırmaz.

Çalışma izninizin işverenin ihmali veya kusuru neticesinde yenilenmemesi ve süresinin dolması, işverene sizi hiçbir hak ödemeden derhal işten atma yetkisi veren mutlak bir gerekçe oluşturmamaktadır. İşverenler, bünyelerinde çalıştırdıkları yabancı personelin yasal izin süreçlerini zamanında ve usulüne uygun şekilde takip etmekle yükümlüdürler.

Çalışma izninizin süresi dolmasına rağmen fiilen çalıştırılmaya devam etmeniz durumunda, iş sözleşmenizin çalışma izni eksikliği tespit edilene kadar geçen fiili çalışma süresi zarfında geçerli kabul edilmesi gerektiği hukuki çevrelerce yoğunlukla savunulmaktadır. İşverenin, çalışma izni sürenizi uzatmayarak sizi idari açıdan yasadışı duruma düşürmesi ve ardından sırf bu eksikliği bahane ederek sizi hiçbir hakkınızı ödemeden işten çıkarması hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilir.

Uçuş güvenliğini açıkça tehdit eden ve giderilmemiş bir arızası bulunan uçakla uçmayı reddetmeniz, yasal olarak çalışmaktan kaçınma hakkı kapsamında değerlendirilebilecek meşru bir eylemdir. Uçuş personeli olarak işvereninizin emir ve talimatlarına uyma borcunuz bulunmakla birlikte, bu borç kanuna ve dürüstlük kuralına aykırı olan, can güvenliğinizi veya yolcuların güvenliğini tehlikeye atan emirleri kapsamaz.

İşverenin gizli kamera ile izleme yapması ve ses kaydı alması hukuka aykırı bir müdahale olarak değerlendirilmekte olup bu durum işçi açısından iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkânı sunabilecek niteliktedir. İş ilişkilerinde güvenlik veya denetim amacıyla izleme yapılabilmesi için ölçülülük ilkesi gereği işçinin önceden açıkça bilgilendirilmesi ve gizli yöntemlere başvurulmaması esastır.

Evet, özel öğretim kurumlarında belirli süreli sözleşmelerin işverence haklı bir nedene dayanmaksızın yenilenmemesi durumunda kıdem tazminatına hak kazanmanız güçlü bir ihtimaldir. Özel okullarda çalışan öğretmenlerin sözleşmeleri, eğitim mevzuatı gereği zorunlu olarak belirli süreli ve en az bir takvim yılı süreli şekilde yapılmaktadır.

İşverenin hukuken iflas etmesi, konkordato mühleti alması veya aleyhine aciz vesikası düzenlenmesi gibi durumlarda resmi bir ödeme güçlüğüne düşmesi sebebiyle içeride kalan temel ücret alacaklarınızı koruyan çok önemli bir yasal mekanizma bulunmaktadır. İşsizlik sigortası fonu kapsamında bulunan ve işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü tarihten önceki son bir yıl içerisinde aynı işyerinde en az bir gün yasal olarak çalışmış olan işçiler, ödenmeyen emeklerinin karşılığı için Ücret Garanti Fonu makamına başvuru yapabilmektedir.