Kıdem Tazminatı

Hayır, vakıf üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarının tazminat taleplerine ilişkin davalar iş mahkemelerinde değil, idari yargı yerlerinde görülmelidir. Anayasa ve Yükseköğretim Kanunu hükümlerine göre, vakıf üniversiteleri akademik çalışmalar ve öğretim elemanlarının sağlanması yönünden devlet üniversitelerinin tabi olduğu kurallara uymak zorundadır.

İş sözleşmenizi haklı bir nedene dayanmadan ve bildirim süresi tanımaksızın kendi isteğinizle sonlandırmanız hukuken istifa olarak değerlendirildiğinden kıdem tazminatına hak kazanamazsınız. Yargıtay kararlarına göre, işçinin tek taraflı irade beyanı ile sözleşmeyi feshetmesi durumunda, istifa iradesi karşı tarafa ulaştığı anda iş ilişkisi sona erer.

Başka bir işe girerken iyi referans verileceği gibi vaatlerle kendi isteğinizle ayrıldığınıza dair bir dilekçe yazmanız ve ibraname imzalamanız, ileride açacağınız tazminat davasında taleplerinizin reddedilmesine yol açacaktır. Hukuk sistemimizde işçinin haklı bir nedene dayanmadan ve herhangi bir önel tanımaksızın sözleşmeyi feshetmesi doğrudan doğruya istifa niteliği taşır ve kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırır.

İş yerinizde uğradığınızı iddia ettiğiniz psikolojik baskıyı hukuken ispatlayamadığınız takdirde, kendi isteğinizle işten ayrılmış sayılacağınız için kıdem tazminatı almanız ne yazık ki mümkün gözükmemektedir. İş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve bildirim süresi tanımadan kendi iradenizle sonlandırmanız hukuken istifa olarak değerlendirilir.

Özel okulda maruz kaldığınız ağır baskı ve öğretmenlik mesleğiyle bağdaşmayan işler yaptırılması gibi haksız uygulamalar neticesinde iş sözleşmenizin işveren tarafından geçerli bir neden gösterilmeden sonlandırılması halinde kıdem tazminatı talep etme hakkınız bulunmaktadır. Somut olayda işverenin sizin işe gelmediğinizi iddia etmesine rağmen dosyaya herhangi bir devamsızlık tutanağı sunamaması ve fesih sebepleri konusunda birbiriyle çelişen beyanlarda bulunması feshin aslında haklı bir nedene dayanmadığını açıkça göstermektedir.

İşyerinde şahitlik yapmanız engellenmek istenerek görev yerinizin değiştirilmesi, onayınız olmadan teçhizatsız çalışmaya zorlanmanız ve aşırı fazla mesai yaptırılması gibi nedenlerle işten ayrılmanız durumunda kıdem tazminatı talep etme hakkınız doğabilmektedir. Yargıtay incelemesine konu olan bir olayda, özel güvenlik görevlisi olarak çalışan bir işçi, köpeklerin parçalaması sonucu vefat eden bir işçinin davasında tanıklık yapacağından dolayı kendisine işverence baskı yapıldığını ve görev yerinin değiştirildiğini belirterek iş sözleşmesini feshetmiştir.

Mahkemeye sunulan alacak artırım dilekçesinin harcının yatırılmamış olması, lehinize verilen kararın Yargıtay tarafından bozulmasına neden olan ciddi bir usul eksikliğidir. Yargıtay kararına konu olan bir uyuşmazlıkta, özel güvenlik görevlisi olarak çalışan işçinin davasında yerel mahkeme toplanan delillere göre davanın kısmen kabulüne karar vermiş olsa da, yüksek mahkeme bu kararı usul yönünden hatalı bulmuştur.

İşyerinde yaptığınız fazla çalışmaların karşılığının ödenmemesi, işçi açısından iş sözleşmesini sona erdirmek için geçerli bir haklı fesih sebebi oluşturmaktadır. Mahkeme sürecinde işyerinde mobbing uygulandığını veya görev tanımınızın dışında işlerde çalıştırıldığınızı kesin olarak ispat edememiş olsanız dahi, sırf mesai ücretlerinizin ödenmemesi durumu sözleşmenizi yasalara uygun şekilde sonlandırdığınızı göstermeye yeterli olabilmektedir.

İşyerinde psikolojik baskıya maruz kalmanız, fazla çalışmalarınızın karşılığının verilmemesi ve ücretinizin kurumlara eksik bildirilmesi gibi durumlar işçi açısından iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkanı sunmaktadır. İşvereniniz size karşı psikolojik taciz niteliğinde eylemlerde bulunuyorsa veya anlaştığınız ücret ile resmi kurumlara bildirilen ücret arasında fark varsa bu durumlar yasal haklarınızı aramanız için geçerli bir zemin oluşturur.

İşyerinde amirinizle yaşadığınız sorunlar ve çalışma şartlarındaki bazı olumsuz değişiklikler tek başına psikolojik taciz olarak kabul edilmemektedir ve bu nedenle istifa etmeniz halinde kıdem tazminatı alamayabilirsiniz. Mahkeme kararlarına göre, bir eylemin işçi lehine haklı fesih sebebi sayılabilmesi için işçiye yönelik baskının sürekli ve sistematik bir hal alması gerekmektedir.