İşçi Hakları

Fazla mesai yaptığınızı iddia ediyorsanız, bu durumu mahkemede ispatlamakla yükümlü olan taraf bizzat sizsiniz. Çalıştığınız işyerine giriş ve çıkış saatlerinizi gösteren belgeler ile işyeri iç yazışmaları gibi resmi kayıtlar fazla çalışmanın kanıtlanması konusunda en temel yazılı delil niteliğini taşır.

Haftalık çalışma sürenizin kırk beş saatin altında kararlaştırıldığı işyerlerinde, sözleşmedeki süreyi aşan ancak kırk beş saate kadar olan çalışmalarınız hukuken fazla mesai değil, fazla sürelerle çalışma olarak kabul edilmektedir. Yasal çerçevede asıl fazla mesai, haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar için geçerli olan bir kavramdır.

Satış primi alarak çalışmanız, yaptığınız fazla mesailerin ücretini hiçbir koşulda talep edemeyeceğiniz anlamına gelmez ve ödenen primlerin fazla çalışma ücretini tam olarak karşılayıp karşılamadığına bakılması gerekir. Satış temsilcisi olarak belli hedeflere ulaşmanıza bağlı prim alıyorsanız, yargılama aşamasında öncelikle günlük faaliyet planlarınız, iş çizelgeleriniz ve işyeri kayıtlarınız incelenerek ne kadar fazla çalıştığınız belirlenir.

Mahkeme sürecinde alacak miktarınızı artırmak için verdiğiniz dilekçeye karşı işverenin süresi içinde zamanaşımı itirazında bulunması, talep ettiğiniz alacakların hesaplanma süresini doğrudan etkilemektedir. Yargıtay kararlarına yansıyan benzer bir olayda, işçinin alacak miktarını artırması üzerine davalı işveren tarafından süresi içinde zamanaşımı def'i ileri sürülmüş, ancak yerel mahkeme bu itirazı dikkate almadan karar vermiştir.

Hayır, mahkeme tarafından fazla mesai alacağınız hesaplanırken yıllık izinde geçirdiğiniz süreler çalışılmış gibi değerlendirilemez ve bu günler hesaplamaya kesinlikle dahil edilmez. İş mahkemelerinde görülen davalarda, işçinin fazla çalışma ücreti belirlenirken işçinin fiilen çalıştığı günler dikkate alınarak bir sonuca varılır.

Hayır, işyerinde aldığınız satış veya performans primleri yaptığınız fazla mesai ücretini karşılamaz ve bu iki ödeme birbirinden tamamen bağımsızdır. Yargıtay kararlarına göre, bir işçinin satışa dayalı prim alması, onun mesai saatleri dışında yaptığı ilave çalışmaların karşılığını aldığı anlamına gelmemektedir.

Evet, işyerinizde yaptığınız ilave çalışmaların karşılığı olan mesai ücretlerinizin size ödenmemesi, işten kendi isteğinizle ayrılsanız dahi tazminatınızı almanıza imkan tanıyan bir haklı sebep olarak kabul edilmektedir. İlgili yargı kararına göre, bir işçinin kanıtlanmış fazla çalışma alacağının bulunması durumunda, bu ödemelerin yapılmamış olması işçiye sözleşmeyi derhal sonlandırma yetkisi verir.

İşvereninizle çalışmaya devam ettiğiniz sırada imzaladığınız ve ücretinizin düşmesine sebep olan ek protokol geçersiz kabul edildiğinden fazla çalışma ücretlerinizi tam olarak talep edebilirsiniz. Yerel mahkeme ilk aşamada imzaladığınız sözleşmeyi geçerli sayıp üst düzey eğitimli bir çalışan olarak haklarınızı bilmeniz gerektiğini düşünerek fazla mesai talebinizi reddetmiş olsa da, Yargıtay bu kararı bozmuştur.

Herhangi bir çekince koymadan imzaladığınız maaş bordroları ve ibraname belgeleri, alacaklarınızı talep etme konusunda mahkeme sürecinde hukuki durumunuzu oldukça zora sokacaktır. İşveren tarafı, davalarda genellikle işçinin tahakkuk eden tüm ücret, prim ve fazla çalışma haklarının banka hesabına ödendiğini savunur ve delil olarak da çalışanın imzasını taşıyan bordroları sunar.

Hayır, özel okullarda eğitimin durduğu yaz tatili dönemleri geriye dönük fazla mesai ücreti hesaplamalarına dahil edilemez ve bu aralıklar hesaplama tablosundan tamamen dışlanmalıdır. İlgili uyuşmazlıklarda özel eğitim kurumlarında bir temmuz ile eylül ayının ilk haftası arasındaki dönemin genel tatil dönemi olduğu kabul edilmektedir.