Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ Etkili Başvuru Hakkı

Etkili Başvuru Hakkı

Hakları ihlal edilen bir bireyin, bu ihlalin durdurulması ve zararının telafi edilmesi için pratikte gerçekten işleyen ve sonuç doğuran bir hukuki yola erişim hakkıdır. Kağıt üzerinde var olan ancak fiilen işlemeyen itiraz mekanizmaları hukukun üstünlüğü ilkesiyle bağdaşmadığından, bu hakkın tesisi devletin mutlak yükümlülükleri arasındadır.
Karar Bülteni Oluşturma: 12.06.2024 · Güncelleme: 20.03.2025

AYM Mehmet Aydın Bn. 2021/18941

add
  • İdarenin kusur sorumluluğu mutlaka incelenmelidir.
  • Sosyal risk ilkesi tek başına uygulanamaz.
  • Etkili başvuru hakkı teoride ve pratikte sağlanmalıdır.
  • Yaşam hakkının koruma yükümlülüğü yargısal denetime tabidir.
Karar Bülteni Oluşturma: 13.05.2025 · Güncelleme: 20.02.2026

AYM Deniz Bayraktar Bn. 2022/20938

add
  • Hukuka aykırı işlem zararın tazminini gerektirir.
  • Etkili başvuru hakkı ihlale uygun giderim sunmalıdır.
  • İptal edilen işlemin doğurduğu zararlar araştırılmalıdır.
  • Mahkemeler tazminat taleplerini özenle incelemekle yükümlüdür.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.01.2025 · Güncelleme: 04.04.2025

AYM Huriye Öcal Bn. 2021/35719

add
  • Kanuni düzenlemeyle alacak hakkı tahsilsiz bırakılamaz.
  • Yargılama sürerken yapılan yasa değişikliği hakkı zedelememelidir.
  • Mülkiyet hakkı etkili başvuru yollarıyla korunmalıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.01.2025 · Güncelleme: 14.02.2026

AYM İ.y. Bn. 2020/5297

add
  • Etkili başvuru hakkı pratikte başarı şansı sunmalıdır.
  • İnfaz hâkimlikleri şikayetleri esastan incelemekle yükümlüdür.
  • Tutukluların aileleriyle görüşme talepleri esastan değerlendirilmelidir.
  • Mahkemeler usul kurallarını dar yorumlamaktan kaçınmalıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.01.2025 · Güncelleme: 11.05.2025

AYM Tolga Doğan Bn. 2020/439

add
  • İnfaz hâkimliği şikayetleri esastan incelemelidir.
  • Görevsizlik kararı hak arama hürriyetini engeller.
  • Cezaevi koşulları etkili denetime tabi olmalıdır.
  • Etkili başvuru hakkı teorikte kalmamalıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.05.2024 · Güncelleme: 12.12.2025

AYM 2022/38674 Bn.

add
  • Yargılama sırasında yapılan kanun değişikliği hakkı zedeleyemez.
  • Alacağın tahsilini imkânsız kılan yasal düzenlemeler ölçüsüzdür.
  • İptal edilen yasa nedeniyle esasa girilmemesi ihlaldir.
  • Etkili başvuru hakkı mülkiyet hakkının ayrılmaz parçasıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 16.04.2025 · Güncelleme: 28.01.2026

AYM Mustafa Sönmez Bn. 2021/14392

add
  • Mahpusların beslenme talepleri özenle değerlendirilmelidir.
  • İnfaz hâkimlikleri şikâyetlerin esasına girmekle yükümlüdür.
  • Vejetaryen beslenme talebi anayasal güvence altındadır.
  • Etkili başvuru hakkı esastan bir hukuki incelemeyi gerektirir.
Karar Bülteni Oluşturma: 16.05.2024 · Güncelleme: 14.06.2025

AYM Selviye Canseven Ve Diğerleri Bn. 2021/9400

add
  • Kanunla alacak hakkının engellenmesi mülkiyeti ihlal eder.
  • Tahsil imkânını kaldıran yasa etkili başvuruya aykırıdır.
  • Devam eden davalara kanunla müdahale edilmesi hukuka aykırıdır.
  • Mahkemeye erişimi anlamsız kılan düzenlemeler hak ihlalidir.
Karar Bülteni Oluşturma: 16.07.2025 · Güncelleme: 15.10.2025

AYM Mustafa Uğur Bn. 2022/55575

add
  • Kanuni düzenlemeyle tahsil imkânının kaldırılması hak ihlalidir.
  • Mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkı korunmalıdır.
  • Yargılama sürerken getirilen yasal engeller mağduriyet yaratmamalıdır.
  • Devletin hukuki mekanizmaları işlevsiz bırakması ölçüsüzdür.
Karar Bülteni Oluşturma: 16.07.2025 · Güncelleme: 26.11.2025

AYM 2021/4654 Bn.

add
  • Etkili başvuru hakkı yeterli giderim sağlamalıdır.
  • Özel hayata müdahale orantılı ve gerekçeli olmalıdır.
  • Hukuka aykırı işlem zararı tazmin edilmelidir.
  • Yargı mercileri şikayetleri özenle incelemekle yükümlüdür.