Usul Hukuku

İşvereniniz, size tahsis edilen araçtaki GPS sistemini kullanarak iş saatleri içerisinde işin ifasını denetlemek ve araç güvenliğini sağlamak amacıyla konum verilerinizi izleyebilir, ancak bu izlemenin mesai saatleri dışına taşması hukuka aykırılık teşkil etme potansiyeline sahiptir. Performans veya güvenlik bahanesiyle, işçinin çalışma saatleri dışındaki konumunun kayıt altına alınması, işverenin yönetim hakkı sınırlarını aşan ve işçinin dinlenme zamanına müdahale eden bir eylem olarak yorumlanmaktadır.

İşvereninizin rızanız olmaksızın maaşınızda kesinti yapması ve düzenli ödenen ikramiyelerinizi kaldırması yasalara açıkça aykırı bir işlemdir. Ücret ve ücrete ek olarak sağlanan mali haklar, iş sözleşmesinin en temel unsurlarıdır ve bunlarda işçi aleyhine yapılacak herhangi bir azaltma, kesin surette sizin yazılı onayınıza bağlıdır.

İşverenin, sırf sendikaya üye olmanız veya sendikal faaliyetlere katılmanız nedeniyle iş sözleşmenizi sonlandırması, mevzuatımızda kesin bir dille yasaklanan sendikal fesih olarak değerlendirilebilecek ciddi bir hukuka aykırılık durumudur. Yasal düzenlemelerimiz gereği, sendikal nedenle işten çıkarıldığınızı iddia ettiğiniz durumlarda, feshin aslında sendikal sebeplere dayanmadığını ve geçerli bir objektif nedeni olduğunu ispatlama yükümlülüğü öncelikle işverene düşmektedir.

İşverenlerin işe alım sürecinde adaylar hakkında dolaylı yollardan, özellikle sosyal medya üzerinden araştırma yapması sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak işverenin bu bilgi edinme hakkı sınırsız değildir ve adayların özel hayatının gizliliği ihlal edilerek gizli yollarla veri toplanması hukuka aykırılık teşkil etmektedir.

Uzaktan çalışma ilişkilerinde işveren ile işçi arasında yapılacak sözleşmenin yazılı olması yasal bir gerekliliktir. İşvereninizin tek taraflı veya sözlü beyanıyla sürekli olarak evden çalışma düzenine geçilmesi, kayıt dışılığın önlenmesi ve çalışma şartlarının ispatı bakımından ileride sorunlar yaratabilir.

Kapalı mesajlaşma gruplarında yapılan konuşmalar kural olarak makul mahremiyet beklentisi ve haberleşme hürriyeti sınırları içerisinde yer alsa da, işverene veya işveren vekiline yönelik ağır hakaretler içeren ifadeler kullanılması durumunda hukuki koruma ortadan kalkabilmektedir. İş hukukunda işçinin eleştiri hakkı bulunmakla birlikte, bu hakkın sınırları aşılarak doğrudan şeref ve haysiyeti hedef alan, işyeri barışını zedeleyici küfür ve hakaretlere başvurulması haklı nedenle fesih gerekçesi oluşturabilmektedir.

İş görüşmeleri sırasında yapay zeka destekli yüz tanıma ve duygu analizi yazılımlarının adayların rızası olmadan veya yasal sınırları aşacak şekilde kullanılması, özel yaşamın gizliliği hakkına ağır bir müdahale niteliği taşıyabilecek eylemlerdendir. İşe alım sürecinde adayların ses tonu, heyecanı, jest ve mimikleri gibi tamamen kişiye sıkı sıkıya bağlı karakteristik özelliklerinin algoritmalar tarafından kaydedilip işlenmesi, kişisel verilerin korunması mevzuatı kapsamında değerlendirilen son derece hassas bir konudur.

Sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde yer alan çocukların çalışma koşulları, tıpkı diğer sektörlerde olduğu gibi çocukların fiziksel, zihinsel, psikolojik ve ahlaki gelişimlerine zarar vermeyecek şekilde özel koruma tedbirlerine tabidir. Kanunlarımız, çocukların bu tür faaliyetlerde çalıştırılmasını yazılı sözleşme yapılması ve her bir faaliyet için ayrı ayrı izin alınması şartına bağlamıştır.

İşverenlerin, çalışanların veya işçi adaylarının sadece kapalı bir gruba açık olan, yani gizlilik ayarlarıyla korunmuş sosyal medya hesaplarını sahte profiller üzerinden veya gizlice inceleyerek siyasi görüş araştırması yapması özel hayatın gizliliği ilkesine açık bir müdahale olarak kabul edilmektedir. Her ne kadar kişilerin tamamen kamuoyuna açık, herkesin erişebileceği platformlarda paylaştığı verilerin işveren tarafından görülmesi bir dereceye kadar beklenebilir olsa da, işverenin makul bir neden olmaksızın sistematik bir şekilde işçinin dijital ayak izini sürmesi hukuka aykırılık teşkil eder.

Şirket verilerinizin çalınması durumunda hizmet aldığınız bulut sağlayıcısını, aranızdaki sözleşme ilişkisine dayanarak sorumlu tutmanız hukuken değerlendirilebilecek bir imkandır. Bulut bilişim sözleşmelerinde sağlayıcının en temel asli edim yükümlülüklerinden biri verilerinizin güvenliğini sağlamaktır ve bu borcun ihlali sözleşmeye aykırılık oluşturur.