Usul Hukuku

Kişisel verilerin işlenmesi, KVKK ve TMK kapsamında sıkı şartlara bağlanmıştır. Kural olarak veri işleme açık rızaya tabi olmakla birlikte, kanunlarda öngörülen istisnai hallerde rıza aranmaksızın işleme yapılabilir.

Dijitalleşmeyle birlikte kalıcı hale gelen kişisel verilerin silinmesini amaçlayan unutulma hakkı, ulusal ve uluslararası hukukta mahremiyetin korunması ile ifade özgürlüğü dengesinde şekillenmektedir. Bu makale, hakkın farklı yargı sistemlerindeki uygulamalarını ve KVKK kapsamındaki yasal zeminini hukuki bir perspektifle ele almaktadır.

Yapay zekâ destekli video mülakatlarda adayların ses ve yüz ifadeleri gibi biyometrik verileri işlenmektedir. Bu metin, özel nitelikli kişisel veri statüsündeki biyometrik verilerin KVKK çerçevesinde işlenme şartlarını, açık rıza yükümlülüğünü ve hukuka uygunluk nedenlerini hukuki bir perspektifle detaylı şekilde ele almaktadır.

6698 sayılı KVKK'nın 9. maddesinde yapılan değişikliklerle kişisel verilerin yurt dışına aktarım rejiminde köklü bir dönüşüm yaşanmıştır. Açık rızanın istisnai hale geldiği bu yeni yapıda, yeterlilik kararları, uygun güvenceler ve arızi aktarım mekanizmaları çerçevesinde uluslararası veri transferinin sınırları yeniden belirlenmiştir.

Kamu kurumlarında görev yapan çalışanların maruz kaldığı psikolojik taciz, memuriyet güvencesine rağmen sıkça karşılaşılan bir sorundur. Bu makalede, memurların başvurabileceği hukuki yollar, idari davalar ve bilhassa Danıştay ile Yargıtay’ın emsal kararları ışığında mobbing davalarının hukuki boyutu incelenmektedir.

İş hukukunda mobbing iddialarında mağdurun cinsiyet ve yaş gibi demografik özellikleri sürecin tetikleyicisi olabilmektedir. Çalışmalar, psikolojik tacizin yıkıcı etkisinin demografik fark gözetmediğini, hukuki süreçte asıl odak noktasının bu özelliklerden ziyade ihlalin haksızlığı ve sistematikliği olması gerektiğini göstermektedir.

İşyerlerinde çalışanlara yönelik gerçekçi olmayan satış hedefleri ve mesai saatleri dışında iletişim grupları üzerinden sürdürülen dijital iletişim, hukuki bağlamda performans baskısı ve dijital taciz olarak değerlendirilebilir. Bu durum, işçinin dinlenme hakkını ihlal ederek sistematik bir psikolojik taciz (mobbing) ortamı yaratmaktadır.

Askeri disiplin hukukunda idareye tanınan takdir yetkisinin sınırları aşılarak keyfi kararlar verilmesi, personeli yıldırma amacı taşıyan bir mobbing aracına dönüşebilmektedir. Disiplin amirleri yetkilerini hukukun temel ilkelerine ve kamu yararına uygun kullanmalı, yetki istismarı ile yaratılan haksız cezalandırmalardan kaçınmalıdır.

Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) mobbing bağımsız bir suç olarak yer almasa da, bu eylemler eziyet, işkence, hakaret ve görevi kötüye kullanma gibi çeşitli suç tipleri kapsamında cezalandırılmaktadır. Yargıtay kararları, psikolojik tacizin ceza hukuku bağlamındaki sınırlarını belirleyerek mağdurların hukuki korumasını şekillendirmektedir.

Türk hukukunda mobbing özel bir kanunla düzenlenmemiştir; ancak İş Kanunu ve Borçlar Kanunu kapsamında ele alınır. İşverenin işçiyi gözetme, eşit davranma ve yönetim hakkını dürüstlükle kullanma borcu mobbingin hukuki sınırlarını çizer. İşçinin ise sadakat ve iş görme borçları bu süreçten doğrudan etkilenmektedir.