Mobbing

Mesai arkadaşlarınızın sizinle iletişimi kasıtlı olarak kesmesi, sizi sosyal ortamlardan dışlaması ve işyerinde yalnızlaştırması, hukuki doktrinde sosyal izolasyon olarak bilinen önemli bir psikolojik taciz türüdür. İlgili tez çalışmasında yansıtılan vakalarda, yurttan gelen gençlerin iş ortamına adım attıkları andan itibaren ön yargılar sebebiyle diğer çalışanlarca dışlandığı, selamlaşma ve yemek yeme gibi en temel insani temaslardan dahi mahrum bırakıldığı görülmektedir.

İstatistiksel veriler, sendika üyesi olmayan engelli çalışanların, sendika üyelerine kıyasla ideolojik dışlanma, önemsizleştirilme ve psikolojik baskı gibi eylemlere anlamlı düzeyde daha fazla maruz kaldığını ortaya koymaktadır. Sendikalı olmak, arkanızda kolektif bir güç ve dayanışma ağı oluşturduğundan, iş yerinde yalnızlaşmanızı ve savunmasız kalmanızı önleyen önemli bir sosyal koruma mekanizması işlevi görmektedir.

Bireyin sosyal ilişkiler kurma olanaklarını kısıtlayan ve kişiyi iş ortamında kasıtlı olarak yalnızlaştıran eylemler, doğrudan psikolojik taciz süreci kapsamında değerlendirilen ihlallerdir. İş arkadaşlarınızın sizinle konuşmayı aniden kesmesi, diğerlerinden oldukça uzak bir odada izole edilmeniz veya sanki orada yokmuşsunuz gibi davranılması, sosyal tecrit adı verilen ve mağduru psikolojik olarak çökertmeyi hedefleyen bir mobbing taktiğidir.

Evet, rekabetin ve hırsın çok yoğun olarak yaşandığı spor kulüplerinde yöneticiler veya antrenörler tarafından sporcuya kasten uygulanan kadro dışı bırakma tehditleri, özel yaşama ağır baskı yapılması ve takımdan sistematik şekilde dışlama gibi eylemler net bir sporda mobbing uygulamasıdır. Binlerce seyircinin ve medyanın gözü önünde sürekli yüksek performans sergileme zorunluluğu, ne yazık ki sporcuları seyirciler, basın ve özellikle de yönetim tarafından gelebilecek psikolojik baskılara karşı oldukça savunmasız bir hale getirmektedir.

Üstünüz konumundaki yöneticinin size sürekli olarak bağırması, yüksek sesle tepki göstermesi ve çalışma arkadaşlarınızın önünde sizi aşağılaması, hukuki yaptırımları olan çok ciddi bir sözlü şiddet eylemidir. Bir bireyin sistematik olarak azarlanması, mesleki yeteneklerinin küçümsenmesi veya hakarete uğraması, çalışanın benliğini ve ruhsal bütünlüğünü derinden zedeleyen çok boyutlu bir psikolojik taciz uygulamasıdır.

İş ortamında düzenlenen toplantılarda erkek meslektaşlarınızın fikir ayrılıkları sırasında seslerini yükselterek kaba ve saldırgan bir üslup benimsemeleri, çalışma etiğine aykırı olup hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Kadın çalışanların sinirlerine hakim olup normal düzeyde konuşmalarına karşın, erkeklerin bağırış çağırışlarla tartışmaları domine etmeye çalışması, iş yerinde psikolojik taciz bağlamında değerlendirilebilecek bir unsurdur.

İşyerinde maruz kaldığınız psikolojik taciz eylemlerini hukuki zeminde ispatlayabilmeniz için, size uygulanan davranışların sistematik olduğunu ve süreklilik arz ettiğini gösteren somut delillerin titizlikle toplanması süreci hayati önem taşımaktadır. Mobbing ile bireysel mücadele yöntemleri kapsamında, size yönelik gerçekleştirilen haksız eylemlere ve süreçlere dair detaylı notlar almanız, varsa bu olaylara şahit olan kişilerin tanık beyanları ile durumu desteklemeniz haklarınızı korumanız açısından gereklidir.

İş yerinizde yöneticinizin size karşı sergilediği kasıtlı, saldırgan ve sürekli takıntılı tutumlar sebebiyle sağlığınızın bozulması durumu, Türk Borçlar Kanunu kapsamında işverenin çalışanını koruma yükümlülüğünün ihlali olarak yasal bir zemine taşınabilir. Yasal mevzuatımız, özellikle psikolojik taciz olgusunu net bir şekilde düzenleyerek işçinin maddi ve manevi bütünlüğünün korunmasını güvence altına almayı hedefler.

Yalnızca bir defaya mahsus yaşanan hakaret veya tartışma gibi gerginlikler kural olarak psikolojik taciz kapsamında değerlendirilmemektedir. Mobbing olgusundan söz edilebilmesi için eylemlerin ara sıra veya münferit olarak meydana gelmiş olması yeterli görülmeyip, sürekli ve sistematik bir haksızlığın varlığı aranmaktadır.

Toplantıda yaşanan bu ağır tartışma ve hakaret eylemi tek başına bir hukuki ihlal niteliği taşısa da, genel uygulamada anlık ve tek seferlik olaylar mobbing süreci olarak değerlendirilmemektedir. Bir eylemin hukuken mobbing kabul edilebilmesi için, amiriniz tarafından size yöneltilen bu tür olumsuz ve yıkıcı davranışların periyodik olarak, belli bir amaç doğrultusunda ve uzun süre boyunca tekrarlanması esastır.