Mobbing

Üst yönetim kademelerinde görev yapan kadın yöneticilerin, kendi bulundukları mevcut pozisyonlarını korumak veya tek olma arzusuyla diğer kadın çalışanların kariyer hedeflerini gerçekleştirmesini engellemesi durumu, iş hayatında kraliçe arı sendromu olarak tanımlanmaktadır,. Kadın yöneticinizin kendi hemcinsleri ile arasına katı bir mesafe koyarak erkek çalışanlarla daha yakın ilişkiler kurması ve kadın astlarını ezecek şekilde ayrımcı tavırlar sergilemesi, işyerinde psikolojik taciz iddialarına dayanak oluşturabilecek bir davranış bütünüdür.

İşyerinde üst pozisyonda bulunan bir kadının, kendinden alt kademedeki diğer kadın çalışanların kariyer gelişimini engellemesi ve onlara baskı uygulaması kesinlikle hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir mobbing türüdür. Literatürde kraliçe arı sendromu olarak adlandırılan bu durum, tepe noktalardaki kadınların diğer kadınları bir tehdit olarak algılaması ve bulundukları konumu koruma içgüdüsüyle destekleyici olmayan, yıkıcı tavırlar sergilemesinden kaynaklanmaktadır.

Üstünüz konumundaki bir kadın yöneticinin cinsiyetinizden veya mesleki konumunuzdan dolayı size karşı sistematik olarak dışlayıcı, yeteneklerinizi değersizleştirici ve aşağılayıcı tavırlar sergilemesi, literatürde kraliçe arı sendromu olarak da bilinen ve psikolojik taciz kapsamında incelenebilecek bir eylemdir. Aynı pozisyondaki erkek çalışanlara hoşgörülü davranılırken size karşı sergilenen bu çifte standart, işyerinde huzurunuzu bozmaya ve kariyer ilerleyişinizi engellemeye yönelik dikey bir ayrımcılık örneğidir.

Psikolojik taciz süreçlerinin en kritik aşamalarından biri, kurbanın kasıtlı olarak sıkıntılı, ruh hastası veya geçimsiz birey şeklinde damgalanmaya çalışılmasıdır. Saldırganlar, kasten yarattıkları çatışma ortamlarında mağduru suçlu gibi göstermek için sinsi yöntemler izler ve hatta çevrelerine iyi niyetli bir şekilde yardım ediyormuş gibi görünerek asıl niyetlerini gizlerler.

Etik dışı davranışların son derece yaygın olduğu, aşırı sonuç odaklı ve katı hiyerarşik yapıya sahip kurumlarda yöneticilerin ihlallere göz yumması, kurumsal kusur olarak nitelendirilen ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek çok ciddi bir yasal ihlaldir. Yönetim kademesinin, yaşanan derin çatışmaları çözmek yerine mağdur çalışanı günah keçisi ilan etmesi, liyakat yerine kişisel çıkar ilişkilerini ön planda tutması ve psikolojik şiddeti inkar ederek örtbas etmesi, işverenin çalışanı gözetme ve koruma borcuna açıkça aykırı davrandığının net bir göstergesidir.

İşverenin veya kurum yönetiminin, çalışanın şikayetlerini görmezden gelmesi ve psikolojik taciz karşısında hareketsiz kalması, doğrudan kurumsal sorumluluk doğurabilecek ciddi bir hukuki ihlaldir. Türk Borçlar Kanunu'na göre işveren, çalışanlarının psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları için gerekli tüm önlemleri almakla ve iş sağlığı ile güvenliğini sağlamakla yasal olarak yükümlüdür.

İş yerinde kılık kıyafetiniz, topuklu ayakkabı giymeniz veya parfüm kullanmanız gibi tamamen kişisel tercihlerinize yönelik sistematik eleştiriler ve alaycı ifadeler normal olmayıp, psikolojik taciz kapsamında değerlendirilebilecek bir durumdur,. İlahiyat fakülteleri gibi spesifik alanlarda çalışıyor olsanız dahi, kurum kültürünün kadın çalışanların kişisel görünümüne sürekli müdahale etmeye dönüşmesi, çalışanın çalışma huzurunu bozan bir eylemdir,.

İş hayatında bireylerin başarılı, çalışkan ve yüksek performanslı olması, ne yazık ki yatay mobbing sürecini tetikleyen en yaygın sebeplerden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Başarılarınızın yöneticileriniz ve çevreniz tarafından takdir edilmesi, aynı konumda bulunduğunuz kişilerde çekememezlik, kıskançlık ve statü tehdidi gibi duygular uyandırabilmektedir.

Yaşadığınız sürekli psikolojik baskıların ruh sağlığınız üzerinde yarattığı tahribat ve bunun özel hayatınıza yansıması, yargı makamlarınca manevi zararın karşılanması kapsamında değerlendirilmektedir. Ağır çalışma koşulları ve sistematik dışlanma sonucunda ortaya çıkan depresyon, uyku bozukluğu ve aile içi sorunlar, uğradığınız haksız fiilin şiddetini gösteren oldukça belirgin unsurlardır.

Yaşadığınız bu durum kesinlikle normal değildir ve literatürde mağdurun ikinci kez haksızlığa uğratıldığı mağduru suçlama mekanizmasının tipik bir örneğidir. Psikolojik taciz vakalarında kurum kültürünün veya çevredekilerin, zorbalığın asıl nedenlerini örtbas ederek mağdurun nevrotiklik, hassasiyet veya alınganlık gibi kişisel özelliklerini ön plana çıkarması oldukça yaygın ve hatalı bir tepkidir.