Kıdem Tazminatı

Kamu kurumlarında ve belediyelerde ihale dönemlerine bağlı olarak taşeron şirketler değişse dahi, aralıksız olarak aynı idareye ait işyerinde çalışmaya devam etmeniz durumunda biriken kıdem tazminatı hakkınız hukuken korunmaktadır. Mevzuatımızdaki düzenlemelere göre, alt işverenlerin değişmesinden bağımsız olarak, işçinin belediye bünyesinde geçirdiği toplam hizmet süresi kesintisiz olarak esas alınır.

Gazetecilerin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için önceden aranan beş yıllık mesleki kıdem şartı Anayasa Mahkemesi tarafından eşitlik ilkesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Bu iptal kararı sonrasında, hukuki boşluğun doldurulması amacıyla genel yasal düzenlemeler devreye girmiş olup, en az bir yıllık çalışması bulunan bir gazetecinin iş sözleşmesinin haksız yere feshedilmesi halinde kıdem tazminatı alması mümkündür.

İşçi ve işveren uyuşmazlıklarında alacak ve tazminat talepleri için doğrudan mahkemede dava açmanız kural olarak mümkün değildir, öncelikle dava şartı arabuluculuk yoluna başvurmanız gerekmektedir. İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai veya yıllık izin ücreti gibi işçilik alacaklarınıza ilişkin talepleriniz için dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu tutulmuştur.

İhale makamı sıfatı taşıyan kamu kurumlarının yasal sorumluluğu, genellikle yalnızca işçilerin ödenmeyen temel ücret alacaklarını kapsamakta ve diğer işçilik haklarını içermemektedir. Bu nedenle, müteahhit veya taşeron firmada çalışırken hak ettiğiniz ancak size ödenmeyen fazla çalışma ücreti, hafta tatili, bayram ücretleri ve kıdem tazminatı gibi yan haklarınızı ihaleyi veren kamu kurumundan doğrudan talep etmeniz mevzuat kapsamında olumlu bir sonuç doğurmayabilir.

İşçi tarafından gerçekleştirilen istifa durumlarında kural olarak tazminat ödenmese de, ücretlerinizin ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmenizi haklı nedenle fesih yoluyla sonlandırırsanız bu tazminata hak kazanabilirsiniz. İş Kanunu, işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışları kapsamında ücretin kanun veya sözleşme şartlarına uygun hesaplanmaması ya da ödenmemesi hallerinde işçiye derhal fesih hakkı tanımıştır.

Kıdem tazminatınız hesaplanırken, kural olarak ücretsiz izinde geçirdiğiniz söz konusu altı aylık süre dikkate alınmayacaktır. İş hukukumuzda kıdem tazminatı hesaplaması, işçinin fiilen çalıştığı veya kanunlarca çalışılmış gibi sayılan süreler üzerinden yapılmaktadır.

Kısa çalışma döneminde geçen sürelerin kıdem ve ihbar tazminatı hesaplamalarına dahil edilip edilmeyeceği hususu, yasalarda doğrudan ve açık bir şekilde düzenlenmemiş olsa da, yüksek mahkeme içtihatları ve hakkaniyet ilkesi gereği işçinin lehine değerlendirilmektedir. Bu dönemde iş sözleşmeniz fiilen askıya alınmış veya çalışma saatleriniz düşürülmüş olsa dahi, iş yeriyle olan bağınız hukuken devam ettiği için bu sürelerin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerekmektedir.

İşten çıkarılmanız sebebiyle talep edeceğiniz kıdem tazminatı için doğrudan mahkemeye giderek dava açmanız hukuken mümkün değildir. Mevzuatımız gereğince, işçi ve işveren arasındaki bireysel iş sözleşmesine dayanan alacak ve tazminat taleplerinde mahkemeye başvurmadan önce arabuluculuk sürecinin işletilmesi yasal bir zorunluluktur.

Deneme süresi, iş sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası olduğundan kıdem sürenizin hesabına mutlak surette dahil edilmektedir. İş hukukunda asgari bir yıllık çalışma kuralı gereğince, fiilen çalışmaya başladığınız ilk gün işe giriş tarihiniz olarak kabul edilir ve bu tarihten itibaren geçen tüm süreler dikkate alınır.

Kıdem tazminatı hesaplanırken kural olarak işçinin kendi giydirilmiş brüt ücreti esas alınsa da, yasa koyucu kamu düzenini korumak amacıyla bu hesaplamaya bağlayıcı bir üst sınır getirmiştir ve bu sınıra hukuken kıdem tazminatı tavanı denmektedir. Kendi gerçek ve güncel maaşınız bu belirlenen tavan miktarının ne kadar üzerinde olursa olsun, iş sözleşmenizin feshedildiği tarihte o yıl için yürürlükte olan, devlet memurları baz alınarak saptanmış en yüksek yasal tavan tutarı dikkate alınarak hesaplama yapılır.