Kıdem Tazminatı

İşvereninizin veya yetkilendirdiği kişilerin size karşı şeref ve namusa dokunacak nitelikte sözler sarf etmesi, işten derhal ayrılmanız için oldukça güçlü bir hukuki dayanak teşkil edebilir. İşvereniniz size karşı saygı göstermek ve kişilik hakları kapsamında onurunuzu korumakla yükümlüdür.

İşyerinde mesai arkadaşlarınızla kavgaya karışmanız ve sözlü veya fiili olarak birbirinize sataşmanız, kavgayı kimin başlattığına bakılmaksızın her iki taraf için de iş sözleşmesinin haklı nedenle ve derhal feshine yol açabilecek ciddiyette bir durumdur. Yargı kararlarında genellikle kavganın varlığı ve işyeri düzeninin bozulmuş olması hususları üzerinde durulmakta, kavgada kimin ilk adımı attığının veya hakaret ettiğinin işverenin fesih hakkı üzerinde sınırlayıcı bir etkisinin olmadığı kabul edilmektedir.

İş ilişkisi kurulurken veya devam ederken işçinin ekonomik bağımlılığı altındayken imzaladığı ve tüm uyuşmazlıkların tahkimde çözüleceğini belirten genel nitelikli dayatma sözleşmeler, Yargıtay uygulamaları ışığında çoğunlukla geçersiz kabul edilebilecek niteliktedir. İş hukukunda işçinin zayıf konumunun korunması ilkesi gereği, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya fazla mesai gibi doğrudan ekonomik sonuç doğuran işçilik alacakları konusunda güvencenin devlet mahkemelerince sağlanması gerektiği sıklıkla vurgulanmaktadır.

İş sözleşmesi kurulurken sahip olmadığınız nitelikleri, mesleki deneyimleri veya yabancı dil seviyesini varmış gibi göstererek işvereni bilerek kandırmanız, işveren açısından haklı nedenle derhal fesih gerekçesi sayılmaktadır. Sözleşmenin temel unsurları üzerinde gerçeğe aykırı beyanlarda bulunmak, dürüstlük kuralını zedeleyen ve borçlar hukuku anlamında sözleşme görüşmeleri kusuru yaratan ağır bir eylemdir.

İşvereninizin veya işveren vekilinin size yönelik hakaret içeren, onur kırıcı ve küfürlü sözler sarf etmesi, işçi açısından haklı nedenle derhal fesih imkanı verebilecek oldukça güçlü bir gerekçe olarak ele alınmaktadır. İşverenin işçiyi koruma ve gözetme borcu kapsamında sizin kişilik haklarınıza saygı göstermesi kanuni bir zorunluluktur.

Kadın işçilerin evlilik nedeniyle iş sözleşmelerini kendi istekleriyle sona erdirmeleri halinde kıdem tazminatı talep edebilmeleri kanunlarımızın size tanıdığı özel bir haktır. Bu haktan yararlanabilmeniz için çalıştığınız işyerinde en az bir tam yıllık kıdem sürenizi doldurmuş olmanız ve iş sözleşmenizi resmi evlilik tarihinizden itibaren tam bir yıl içerisinde bu gerekçeyle feshetmeniz gerekmektedir.

Yetkili bir sendikanın usulüne uygun aldığı bir karar olmadan, toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığı dışındaki nedenlerle işçilerin kendi aralarında anlaşıp aniden işi bırakmaları kanunlarımızda kanun dışı grev olarak tanımlanmaktadır. Arkadaşınızın işten çıkarılmasını protesto etmek veya salt dayanışma amacıyla yapılan eylemler mesleki bir amaç taşımadığından yasal grev korumasından yararlanamazlar.

Çalışanın kendi şahsi cihazını iş amacıyla kullanması durumunda işverenin cihaza kuracağı güvenlik veya denetim yazılımlarının işçinin kişisel verilerine erişmesi, özel hayatın gizliliğinin ihlali kapsamında hukuki yaptırımlara konu olabilecek ağırlıkta bir eylemdir. Dijital çalışma modellerinde şirketin ticari sırlarını koruma gayesi ne kadar meşru olsa da, işçinin mülkiyetinde olan bir cihazdaki özel fotoğraflar, mesajlar veya kişisel klasörler üzerinde işverenin hiçbir gözetim hakkı bulunmamaktadır.

Süresi kendiliğinden dolan belirli süreli iş sözleşmelerinde kural olarak işçiye ihbar veya kıdem tazminatı ödenmez. Belirli süreli iş sözleşmeleri, taraflarca en baştan kararlaştırılan tarihin veya sürenin bitimiyle herhangi bir fesih işlemine gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erme özelliği taşır.

Raporlu olarak geçirdiğiniz sürelerin tamamının kıdem tazminatı hesabında hizmet sürenize eklenmesi maalesef her durumda mümkün olmayıp, hukukumuzda bu durum belirli bir yasal sınırla kısıtlanmıştır. Yargıtay içtihatlarına göre, işçinin aralıksız olarak raporlu geçirdiği sürenin, kendi çalışma süresine göre belirlenen bildirim süresini altı hafta aşan kısmı, kıdem süresi hesabında dikkate alınmamaktadır.