İşçi Hakları

Bordronuzu imzalarken itiraz ettiğinizi belirten bir not düşmediyseniz, bordroda görünenden daha fazla çalıştığınızı ancak geçerli bir yazılı belge ile ispatlayarak talep edebilirsiniz. İş hukukunda işçinin imzasını taşıyan bir ücret bordrosu, sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşır ve bordroda yer alan fazla mesai tutarının eksiksiz ödendiği varsayılır.

İşvereninizin sizi istifaya zorlamak amacıyla psikolojik baskı uygulaması ve hak ettiğiniz fazla çalışma ücretlerinizi ödememesi durumunda işten kendi isteğinizle ayrılarak tüm yasal haklarınızı talep edebilirsiniz. Çalışma hayatında işverenlerin işçiyi yıldırmak için başvurdukları bu tür yöntemler ve işçilik haklarının eksik ödenmesi, kanunlarımızda işçiye sözleşmesini haklı sebeple bitirme imkanı tanır.

İş sözleşmenizde açıkça belirtilmiş bir hüküm bulunmuyorsa işvereninizin kendi başına denkleştirme uygulayarak fazla mesai ücretlerinizi ödememesi yasal değildir. Kanunlarımıza göre haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılmaktadır ve tarafların bu yönde açık bir anlaşması olmadan normal çalışma sürelerinin haftanın günlerine farklı şekilde dağıtılıp aylar bazında ortalamasının alınması mümkün olmamaktadır.

İmzaladığınız maaş bordrolarında bir miktar fazla çalışma ödemesi görünse dahi, gerçekte çok daha fazla çalıştıysanız o aylar hesaplamadan tamamen çıkarılmaz, sadece bordroda ödenmiş gibi görünen düşük tutarlar asıl alacağınızdan düşülerek kalan net miktar size ödenir. Çalışan ile işveren arasındaki fazla çalışma süresi anlaşmazlıklarında, işçinin imzasını taşıyan belgelerde ufak bir fazla mesai tahakkuku bulunması o dönemin alacak anlamında tamamen sıfırlanacağı sonucunu doğurmaz.

Hayır, işverenin size ödediği prim alacağı kesinlikle fazla mesai ücretinden doğrudan mahsup edilemez ve tamamen kesilemez. Prim ödemesi, çalışanı özendirmek ve ödüllendirmek amacıyla garanti edilmiş temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir.

Satışa bağlı prim alan bir çalışan olduğunuz için fazla mesainiz, normal saat ücretinizin aslı dışlanarak sadece yüzde ellilik zamlı kısmı üzerinden hesaplanacaktır. Genel kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca normal fazla mesai ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır.

İşe giriş çıkış sistemlerindeki kayıtlarda görünen makul düzeydeki erken geliş ve geç çıkış süreleri, kural olarak fazla mesai hesabına dahil edilmemektedir. İşyerlerinde personelin çalışma saatlerine uygun şekilde iş başı yapabilmesi için turnike veya benzeri sistemlerden makul bir süre önce geçmesi hayatın olağan akışına uygundur.

İşvereninizin fazla mesai ücreti ödemek yerine size serbest zaman olarak izin kullandırması ve bu durumu imzalattığı belgelere yansıtması yargılama süreçlerinde dikkate alınan önemli bir husustur. Eğer yaptığınız fazla çalışmaların karşılığında size belirli günlerde izin veriliyorsa ve bu durumu gösteren belgelerin alt kısmında el yazısı ile parantez içinde fazla çalışmayı simgeleyen kısaltmalar bulunuyorsa, mahkemeler bu durumu incelemek zorundadır.

İşçi ücretlerinin ve geniş anlamda ücret niteliğindeki fazla çalışma ile genel tatil alacaklarının ödendiğini ispat etme zorunluluğu her zaman işverenin üzerindedir. Kanunlarımıza göre işçiye yapılan ödemelerin elden veya banka kanalıyla gerçekleştirilmesi fark etmeksizin, işverenin bu durumu yazılı belgelerle kanıtlaması şarttır.

İş yerinde yaptığınız fazla çalışma sürelerini mahkemede kanıtlamak tamamen sizin yükümlülüğünüzdedir ve bu ispat için öncelikle iş yerine giriş çıkışınızı gösteren belgeler veya iş yeri iç yazışmaları gibi somut kayıtlara dayanmanız beklenmektedir. Eğer elinizde bu tarz yazılı belge niteliği taşıyan iş yeri kayıtları bulunmuyorsa, mahkeme aşamasında davanızı desteklemek amacıyla dinleteceğiniz şahit beyanları ile de mesai yaptığınızı kanıtlayabilme imkanınız bulunmaktadır.