İşçi Hakları

Mahkeme tarafından fazla çalışma alacağı hesaplanırken, fiilen çalışmadığınız yıllık izin dönemleri veya raporlu olduğunuz tarihler kesinlikle mesai yapılmış gibi değerlendirmeye alınmaz ve bu süreler hesaplamadan tamamen dışlanır. İşçi ancak fiilen çalıştığı ve yasal sınırları aşan süreler için mesai ücreti talep edebileceğinden, işyerinde bulunmadığınız günlerde fazla mesai yapmış olmanız mantıken ve fiilen imkansızdır.

İş sözleşmenizde fazla çalışmaların aylık ücretinize dahil olduğuna dair bir hüküm bulunuyorsa ve aldığınız maaş asgari ücretin üzerindeyse, yasal sınırlar içindeki fazla mesaileriniz için ayrıca bir ücret talep edemezsiniz. Yargıtay uygulamalarına göre, işçi ve işveren arasında imzalanan sözleşmelerde yer alan fazla çalışmanın ücretin içinde kararlaştırılmasına ilişkin maddeler belirli şartlar altında geçerli kabul edilmektedir.

Alacaklarınızın yazılı belgelere dayanmayıp tanık anlatımlarıyla ispatlanması ve hakimin indirim yapma yetkisinin bulunması durumunda, davanızı belirsiz alacak davası olarak açmanız yasal olarak uygundur. Yargıtay kararları doğrultusunda, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi alacakların işyeri kayıtları yerine şahit beyanlarına dayanılarak hesaplandığı durumlarda mahkemeler hakkaniyet indirimi yapmaktadır.

İşvereninizin gösterdiği fesih nedeni dışında başka bir sebeple işten çıkarıldığınızı iddia ediyorsanız, bu durumu ispatlamak tamamen sizin yükümlülüğünüzdedir. Gerçek fesih nedeninin örneğin fazla çalışma ücretlerinizi talep etmeniz olduğunu öne sürdüğünüzde, bu iddia bir hukuki işlem olmadığı için takdiri deliller ile ispatlanması mümkündür.

Fazla mesai alacaklarınız hesaplanırken, öncelikle işveren tarafından size daha önce ödenmiş olan prim alacaklarının bu tutardan mahsup edilmesi gerekmektedir. İş yerinde gerçekleştirdiğiniz satış hedefleri veya benzeri performans kriterleri doğrultusunda hak kazandığınız primler, fazla çalışma ücreti hesabında dikkate alınması gereken önemli bir unsurdur.

İşyerinde yönetici unvanıyla çalışıyor olmanız, uzun ve yoğun mesailerinizin karşılığını alamayacağınız anlamına gelmez; mahkemeler yöneticilerin de mesai alacaklarını haklı bulabilmektedir. Özellikle şube birleşmeleri gibi kurumun olağan dışı yoğunluk yaşadığı dönemlerde, aylarca gece yarılarına kadar süren çalışmalar veya her üç ayda bir yapılan faiz tahsilatı gibi durumlar, standart mesai saatlerinin çok ötesine geçilmesine neden olmaktadır.

Ücretlerinizin, fazla mesailerinizin ve yıllık izin paralarınızın işveren tarafından gerektiği gibi ödenmemesi durumunda işten kendi isteğinizle ayrılsanız bile kıdem tazminatınızı almanız mümkündür. Bahsedilen dava dosyasında, işçinin fazla mesai ücretleri ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmesini sonlandırması mahkeme tarafından haklı fesih olarak kabul edilmiştir.

Dava dilekçenizde belirttiğiniz beyanların aksine mahkemenin sizin aleyhinize veya lehinize kendi başına fazladan bir hesaplama yapması hukuka aykırıdır ve işverenin itirazı üzerine bu karar Yargıtay tarafından bozulur. İlgili emsal kararda, davacı işçi fazla çalışma alacaklarını talep ederken dava dilekçesinde iki bin on iki yılının Ekim ayından sonra cumartesi çalışmalarının kaldırıldığını açıkça ifade etmiştir.

Fazla çalışma yaptığınızı işyeri kayıtları veya yazılı belgeler yerine yalnızca tanık beyanlarıyla ispatlamanız durumunda mahkeme tarafından hesaplanan toplam alacağınız üzerinden belirli bir oranda takdiri indirim yapılması gerekmektedir. Uzun bir süre boyunca yapılan fazla çalışmaların, ulusal bayram ile genel tatil ve hafta tatili çalışmalarının belgesiz şekilde sadece şahit anlatımlarına dayanılarak kanıtlanması halinde hesaplanan miktarın yüksek çıkması sebebiyle Yargıtay uygulamalarında bu indirim sıklıkla uygulanmaktadır.

Fazla çalışma veya tatil ücreti alacaklarınızdan tanık beyanına dayalı olması sebebiyle mahkeme tarafından indirim yapılması halinde, reddedilen bu miktar için davalı işverenin avukatına vekalet ücreti ödemeniz gerekmemektedir. Yargıtay geçmiş yıllarda indirim sonucu reddedilen kısım için karşı taraf lehine avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği yönünde kararlar vermiş olsa da, daha sonra bu görüşünden dönerek işçi lehine daha adil bir uygulama başlatmıştır.