Ayrımcılık Yasağı

İşyerindeki sorunları ilgili kurumlara veya üst yönetime bildirmeniz neticesinde görev yerinizin değiştirilmesi ya da daha alt bir departmana atanmanız, işverenin size karşı kanuni anlamda ayrımcılık yaptığı şeklinde doğrudan yorumlanmamaktadır. Yargıtay kararlarına göre, bir uygulamanın ayrımcılık yasağı kapsamında değerlendirilebilmesi için işverenin ırk, dil, din, cinsiyet veya siyasi düşünce gibi kanunda özel olarak sayılan koruma alanlarına yönelik bir ihlal gerçekleştirmiş olması şarttır.

İş yerinde başarıların değerlendirilmesi ve ödüllendirme süreçlerinde idarenin taraflı davranarak yalnızca kendisine yakın bulduğu kişileri kayırması, eşit işlem borcuna aykırılık teşkil eden bir eylemdir. Çalışanlar arasında açıkça ayrım yapılması ve sizin performansınızın kasıtlı olarak görmezden gelinerek dışlanmanız, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir adaletsiz yönetim biçimidir.

Bir çalışanın iş ortamında etnik kökeni, memleketi veya dini inançları nedeniyle ayrımcı, aşağılayıcı ve ötekileştirici söylemlere maruz bırakılması, iş hukuku ve temel insan hakları bağlamında kesinlikle yasaklanmış olan bir ayrımcılık yasağı ihlalidir. Hiçbir yöneticinin veya çalışma arkadaşının, kişilerin inançları veya kültürel aidiyetleri üzerinden sözde espri adı altında bile olsa rencide edici imalarda bulunma, baskı veya zorlama yapma hakkı bulunmamaktadır.

Yapılan detaylı araştırmalar, kadın çalışanların erkeklere oranla, evli bireylerin ise bekarlara oranla iş yerinde dışlanma, itibara saldırı ve sosyal ilişkilerin zedelenmesi gibi konularda daha fazla yıpratma politikasına maruz kaldığını ortaya koymaktadır,. Özellikle amirlerinizin veya meslektaşlarınızın cinsiyetinize veya medeni durumunuza dayalı olarak size farklı ve kaba bir tutum sergilemesi, eşit işlem borcuna aykırılık oluşturabilecek bir davranış modeli olarak değerlendirilebilir.

Çalışma ortamında yöneticilerin farklı sendikaya üye olan veya farklı siyasi ve dünya görüşüne sahip çalışanlara karşı sergilediği ötekileştirici tutumlar, ayrımcılık yasağı kapsamına girebilecek çok ağır bir ihlal niteliği taşır,. Araştırmalar, amirlerin sosyal ilişkiler farklılığını, cinsiyeti, yaş ve kıdem gibi durumları bahane ederek veya kendi sendikasına yakın olanları gözeterek uyguladığı davranışların doğrudan doğruya psikolojik baskı oluşturduğunu saptamıştır,.

İşyerinde din, inanç veya siyasi görüş gibi kanunda sayılan temellere dayanılarak sizi işinizden soğutmak veya dışlamak amacıyla kasıtlı olarak yapılan eylemler, hukuki boyutta bir ayrımcılık yasağı ihlali şüphesi doğurur. 6701 sayılı Kanun kapsamında, işyerinde ayrımcılık temellerine dayalı olarak yıldırma ve taciz eylemlerine maruz kalan herkes, iddialarının incelenmesi amacıyla Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna başvurma hakkına sahiptir.

Kanunlarımızda kadınların idari görevler almasını engelleyen hiçbir yasal düzenleme bulunmamasına rağmen, ailevi sorumluluklar bahane edilerek bu görevlerden mahrum bırakılmaları fırsat eşitliği ilkesinin açık bir ihlalidir. İdarecilerin, kadın akademisyenlerin çocuk sahibi olması nedeniyle idari süreçleri aksatacağına dair peşin hükümlerle hareket etmesi ve bu görevleri sistematik olarak erkeklere vermesi hukuki bir incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir.

Çalışma ortamınızdaki demografik yapı ve cinsiyet eşitsizliği, maruz kaldığınız baskı ve zorbalığın temel nedenlerinden biri olabilmektedir. Yapılan bilimsel araştırmalar, tek bir cinsiyetin sayıca çok baskın olduğu kurumlarda, azınlıkta kalan cinsiyete yönelik dışlama ve baskı eğilimlerinin daha sık yaşandığını açıkça ortaya koymaktadır.

Engelli veya dezavantajlı gruplara yönelik olumsuz tutumlar ve eşitsiz uygulamalar, temel insan hakları ihlali olup hukuki incelemeye esas oluşturabilecek son derece ciddi bir eylemdir. Demokrasinin temel ilkesi olan eşitlik, yalnızca belirli bir zümreye değil toplumun her bireyine aynı hakların ve saygının sunulmasını zorunlu kılar.

İş yerinde cinsiyetiniz nedeniyle karar alma süreçlerinden dışlanmanız ve toplantılara dahil edilmemeniz, çalışma barışını bozan ve ayrımcılık yasağı kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Araştırmalar, kurumlardaki erkek hegemonyasının kadınları gayri resmi ağlardan dışladığını ve bunun kariyer ilerlemesini engelleyen görünmez bir bariyer olduğunu göstermektedir.