Ayrımcılık Tazminatı

İş ilişkisinde cinsiyetinize veya kanunda sayılan diğer benzeri temellere dayalı olarak size farklı ve olumsuz bir muamelede bulunulması, işverenin eşit davranma borcuna aykırılık oluşturduğu için ayrımcılık tazminatı talebinize temel teşkil edebilecek bir durumdur. İş Kanunu, işverenin çalışma koşullarında veya terfi gibi süreçlerde işçiler arasında objektif ve haklı bir neden olmaksızın ayrım yapmasını kesin olarak yasaklamıştır.

İşverenin sırf cinsiyetinizden dolayı size haksız ve orantısız bir iş yükü yüklemesi, ayrımcılık yasağının açık bir ihlali olup hukuka kesinlikle aykırıdır. Bilimsel araştırmalar ve istatistikler, sağlık kurumlarındaki kadın çalışanların erkeklere oranla mesleki zorluklar ve statü farklılıkları bahane edilerek daha yoğun bir ayrımcı muamele ve psikolojik baskı sarmalına çekildiğini ortaya koymaktadır,.

Bir çalışanın iş ortamında etnik kökeni, memleketi veya dini inançları nedeniyle ayrımcı, aşağılayıcı ve ötekileştirici söylemlere maruz bırakılması, iş hukuku ve temel insan hakları bağlamında kesinlikle yasaklanmış olan bir ayrımcılık yasağı ihlalidir. Hiçbir yöneticinin veya çalışma arkadaşının, kişilerin inançları veya kültürel aidiyetleri üzerinden sözde espri adı altında bile olsa rencide edici imalarda bulunma, baskı veya zorlama yapma hakkı bulunmamaktadır.

İş yerinde sırf kadın olduğunuz için mesleki becerilerinizin cinsiyetiniz üzerinden yargılanması ve kariyer imkanlarınızın engellenmesi, yasal mevzuatımızda açıkça yasaklanan cinsiyet ayrımcılığı eylemleri arasında yer almaktadır. Anayasa'nın eşitlik ilkesi ve İş Kanunu'nun ayrımcılık yasağını düzenleyen hükümleri uyarınca, işverenler çalışanlarına cinsiyetleri nedeniyle farklı ve haksız bir muamelede bulunamazlar.

İş başvurularınızda yetkinlikleriniz veya eğitiminiz objektif şekilde değerlendirilmeden sadece cinsiyetiniz gerekçesiyle reddedilmeniz, çalışma yaşamında doğrudan cinsiyet temelli ayrımcılık olarak adlandırılabilecek hukuka aykırı bir tutumdur. Sinema ve dizi endüstrisinde kamera veya ışık gibi teknik alanların sadece erkeklere aitmiş gibi kodlanması ve kadınların bu pozisyonlardan dışlanması, yatay ayrımcılığın tipik bir göstergesidir.

Cinsiyetinize, medeni halinize veya annelik durumunuza yönelik yapılan bu tür küçümseyici ve dışlayıcı yorumlar, sıradan bir işyeri çatışmasının ötesine geçerek cinsiyete dayalı bir ayrımcılık ve psikolojik şiddet niteliği taşımaktadır. Kadın çalışanların iş dünyasında maruz kaldığı bu tür hedef alıcı davranışlar, fırsat eşitliğini zedeleyen ve uluslararası sözleşmeler ile ulusal yasalarımızda temel insan hakları ihlali bağlamında reddedilen eylemlerdir.

Kadın çalışanların evlenme veya doğum iznine ayrılma ihtimalleri gerekçe gösterilerek daha az yetenekli erkek adayların tercih edilmesi, çalışma hayatında cinsiyet ayrımcılığı olarak tanımlanır ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Bir adayın sırf genç bir kadın olması ve ileride çocuk sahibi olup yasal izin haklarını kullanacağı varsayımıyla elenmesi, liyakat ilkesine tamamen aykırıdır.

Yöneticinizin sizi diğer çalışanlardan ayırarak niteliklerinizin altında, anlamsız veya yapamayacağınız düzeyde zor işler vermesi, iş hukukunda eşit davranma borcu ihlali kapsamında değerlendirilebilecek ciddi bir emaredir. İş Kanunu'na göre işveren veya vekilleri, iş ilişkilerinde haklı bir neden olmaksızın çalışanlar arasında ayrımcılık yapamazlar.

Aynı niteliklere ve kıdeme sahip olduğunuz halde sırf cinsiyetiniz nedeniyle terfi ettirilmemeniz ve erkek meslektaşlarınızdan daha düşük ücret almanız, hukuken eşit işe eşit ücret prensibinin açık bir ihlalidir. Şirket yöneticilerinin, erkeğin evi geçindirdiği gibi geleneksel ve ayrımcı bahanelerle kadınların maaşlarını düşük tutması veya kadınları üst düzey görevlere getirmemesi, çalışma yaşamında cinsiyet eşitsizliğinin somut bir göstergesidir.

İş yerinde gebelik durumu nedeniyle size karşı tutumun değişmesi ve kapasitenizi zorlayacak ağır fiziksel işlere yönlendirilmeniz, kanunlarımızın kesin surette yasakladığı ayrımcılık yasağının ve koruma yükümlülüklerinin açık bir ihlalidir. İş Kanunu uyarınca işveren, cinsiyet veya gebelik nedeniyle bir işçiye doğrudan veya dolaylı olarak farklı işlem yapamaz ve kişiyi fiziksel olarak zarar verecek ağır işler yapmaya zorlayamaz.