Usul Hukuku

İş sözleşmeniz hangi nedenle sona ererse ersin, içeride birikmiş ve kullanmadığınız tüm yıllık izinlerinizin karşılığı olan ücretin tarafınıza nakden ödenmesi kanuni bir zorunluluktur. İş ilişkisi devam ederken kullandırılamayan iznin karşılığı olan bu ücret, sözleşmenin bittiği andaki en son çıplak ücret miktarınız üzerinden hesaplanarak size veya vefat hâlinde hak sahiplerinize ödenir.

Arabuluculuk görüşmelerinde işverenle uzlaşma sağlayamamanız halinde, arabulucu tarafından düzenlenecek anlaşamama yönündeki son tutanak, dava sürecinizin en önemli belgesi haline gelmektedir. İşe iade talebiyle yola çıktıysanız, bu tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren kesin olarak iki hafta içinde iş mahkemesinde davanızı açmanız kanuni bir zorunluluktur; aksi takdirde dava hakkınızı kaybedersiniz.

Tarafların aralarındaki uyuşmazlıkları devletin resmi mahkemeleri yerine özel yargılama yoluyla çözmek istemeleri halinde, hukuki geçerliliğin sağlanabilmesi için tahkim iradelerini mutlaka yazılı şekil kuralına uygun olarak ortaya koymaları kesin bir yasal zorunluluktur. Kanuni düzenlemelere göre tahkim sözleşmesi, ya taraflar arasındaki asıl sözleşmeye eklenen bir şart ya da tamamen bağımsız, taraflarca imza altına alınmış ayrı bir belge şeklinde yapılmak zorundadır.

İş sözleşmenizin hangi sebeple ve kim tarafından sona erdirildiğinin, içeride birikmiş yıllık ücretli izin haklarınızın akıbeti üzerinde herhangi bir olumsuz etkisi bulunmamaktadır. İş Kanunu'nun ilgili emredici hükümleri gereğince, sözleşmenin haklı nedenle, haksız nedenle ya da doğrudan istifa suretiyle sona ermesi fark etmeksizin, işçinin çalışma süresi boyunca hak kazanıp da kullanmadığı izin süreleri sözleşme bittiği an doğrudan bir ücret alacağına dönüşmektedir.

İşvereninizin sizi sürekli ödeme vaadiyle oyaladıktan sonra, dava açtığınızda sürenin geçtiğini iddia etmesi, haklarınızı kesin olarak kaybettiğiniz anlamına gelmeyebilir. Hukuk sistemimizde alacakların talep edilebilmesi için belirli süreler öngörülmüş olsa da, bu kuralların uygulanması adaletsizliğe yol açmamalıdır.

İş hukuku mevzuatımızda ücret niteliğindeki alacaklar için öngörülen zamanaşımı süresi beş yıl olarak belirlendiğinden, talep edeceğiniz fazla çalışma ücretleri alacağın doğduğu tarihten itibaren geriye dönük olarak hesaplanarak mahkemece değerlendirilmektedir. Bu nedenle hukuki yollara başvurduğunuz tarihten geriye doğru sadece son beş yıl içinde gerçekleşen fazla çalışmalarınızın ücretini talep etme hakkınız bulunmakta olup, yedi yıl önceki alacaklarınız yasal olarak zamanaşımına uğramış kabul edilecek ve karşı tarafın itirazı halinde reddedilebilecektir.

İş sözleşmenizin sona ermesinden kaynaklanan tazminat haklarınızı talep edebilmeniz için ilgili yasalarda kesin olarak belirlenmiş sınırlayıcı bir süre bulunmaktadır. Mevcut güncel yasal düzenlemelere göre kıdem tazminatı alacaklarında uygulanan zamanaşımı süresi iş sözleşmenizin eylemli olarak feshedildiği kesin tarihten itibaren tam olarak beş yıldır.

İş kazalarından doğan tazminat haklarınızın aranmasında kanun koyucu belirli süreler öngörmüştür ve bu süreler dahilinde hakkınızı aramanız mümkündür. İşverenin işçi sağlığını koruma yükümlülüğü temelde bir iş sözleşmesine dayandığı için, sözleşmeye aykırılık hallerinde uygulanan on yıllık genel zamanaşımı süresi sizin durumunuzda da hukuki incelemeye esas oluşturabilir.

Kadimden beri hayvanlarınızı otlattığınız meranın yanlışlıkla şahıslar adına tapuya tescil edilmesi hukuken geçersiz bir işlem olduğundan, bu tapunun iptal edilmesi kuvvetle muhtemeldir. Meralar, kamunun yararlanmasına özgülenmiş alanlar oldukları için hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olamazlar ve tapu siciline özel mülk olarak kaydedilmeleri hukuki bir sonuç doğurmaz.

Devletin sizi açıkça bilgilendirmediği ve durumunuza uygun olduğunun öngörülemediği çok kısa bir yasal süreyi kaçırmanız gerekçe gösterilerek mülkiyetinizi kaybetmeniz, hukuki güvenlik ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yetkili makamların mülk sahibine haber vermeden araziye kayyum ataması ve sonrasında yasalarda yer alan üç aylık gibi son derece kısa bir hak arama süresinin işletilmesi durumlarını mülkiyete müdahale olarak görmektedir.