Savunma Hakkı

Kolluk görevlilerinin Türkçe bilmeyen yabancı uyruklu bir şahısla tercüman olmaksızın kurduğu iletişime dayanarak düzenlediği tutanağın doğruluğunu çürütmek için sunduğunuz tercümanın mahkemece dinlenmemesi savunma hakkı kısıtlaması anlamına gelebilir. Olayın aydınlatılmasında kritik bir öneme sahip olan ve hakkınızdaki iddiaların asılsız olduğunu ortaya koyabilecek nitelikteki tanıkların veya iletişimi sağlayan tercümanların mahkemece reddedilmesi, yargılamanın adilliğine gölge düşüren bir unsurdur.

Ceza davasında siz sonradan özel bir avukat tuttuğunuzda mahkemenin gerekçeli kararı sizin seçtiğiniz bu yeni avukata göndermesi gerekir. Mahkeme yargılaması bitip kısa karar verildikten sonra dosyaya vekâletname sunarak özel bir avukat görevlendirirseniz, baro tarafından daha önce size atanmış olan zorunlu müdafi görevi kanun gereğince kendiliğinden sona erer.

İtirazınızı inceleyen mahkemenin sizi duruşmaya çağırmadan ve sözlü savunmanızı almadan dosya üzerinden yazılı incelemeyle karar vermesi kural olarak savunma hakkı ihlali anlamına gelmemektedir. Uzaklaştırma ve benzeri koruma tedbirlerine ilişkin itiraz incelemeleri, uyuşmazlığın niteliği gereği şekli, sınırlı ve teknik bir değerlendirme barındırdığından sözlü yargılamayı zorunlu kılan istisnai bir durum bulunmadıkça mahkemeler yazılı belgeler üzerinden karar verebilmektedir.

SGK'nın eczanenizle olan sözleşmeyi hiçbir somut gerekçe sunmadan feshetmesi anayasal haklarınızın ihlali sonucunu doğurabilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, her ne kadar kurumla imzalanan protokolde tarafların bir ay önceden bildirimde bulunarak sözleşmeyi her zaman feshedebileceğine dair bir madde bulunsa da, idarenin bu yetkiyi keyfi şekilde kullanmaması gerekir.

Aleyhinize olan delillerin bizzat size belirli bir formatta ulaştırılmasında aksaklıklar yaşansa dahi avukatınızın bu belgelere erişiminin önünde engel yoksa bu durum kural olarak yargılamanın adilliğine aykırılık teşkil etmeyebilir. Mahkemelerin sanığa savunması için zorunlu imkânları ifade eden ve silahların eşitliği ilkesi ile korunan güvenceleri sağlaması adaletin temel şartlarındandır.

Savunmanızı hazırlayabilmeniz için gerekli zaman ve imkânların size sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilirken yargılamanın bütünlüğü, avukatınızla görüşme olanaklarınız ve lehinize olabilecek belgelere erişim yollarınız dikkate alınmaktadır. Suç isnadı altındaki kişiye şeklen değil gerçek anlamda bir savunma hakkı sunulabilmesi için kişinin savunma için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma hakkı çerçevesinde korunması şarttır.

Kooperatif yönetim kurulunun size herhangi bir ihtarname göndermeden ortaklıktan çıkarma kararı vermesi, anasözleşmeye ve yasal düzenlemelere aykırılık teşkil ettiğinden bu kararın iptalini mahkemeden talep edebilirsiniz. Kooperatif anasözleşmesinde, ortakların yükümlülüklerine uymaması durumunda öncelikle kendilerine ihtar gönderilmesi gerektiği belirtilmişse, bu şarta uyulmadan doğrudan ihracınıza karar verilmesi hukuken geçerli bir işlem sayılmaz.

İşverenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve çalışana yönelik baskıcı tutumları, çalışanın iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesine ve iddialara karşı güçlü bir savunma yapmasına olanak tanır. İşçinin anayasal haklarının ihlal edilerek fazla çalışmaya zorlanması, hafta sonu mesailerinin ödenmemesi ve eksik ücret yatırılması gibi durumlar işçi açısından sözleşmeyi sona erdirmek için geçerli sebepler oluşturur.

Memuriyetten çıkarma gibi ağır bir cezanın verilebilmesi için devamsızlık fiilinin tespit edilmesi tek başına yeterli olmayıp idarenin size savunma hakkınızı eksiksiz olarak kullandırması zorunludur. Görev yaptığınız kurumda özürsüz olarak bir yılda toplam yirmi gün göreve gelmemek fiili mevzuatta Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmaktadır.

Hakkınızda memuriyetten çıkarma cezası teklif edildiğinde yetkili kurul tarafından size yasal haklarınız hatırlatılarak son savunma hakkı tanınmadan ceza verilmesi hukuka uygun değildir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, memuriyetinize son verilmesi sonucunu doğuran böylesine ağır bir disiplin cezasının verilebilmesi için normal disiplin soruşturması aşamasındaki savunmanızın ötesinde genişletilmiş bir güvence sağlanması gerekmektedir.