Savunma Hakkı

Sadece telefonunuzdaki mesajlar veya sonradan mahkemede ifadesini değiştiren bir gizli tanık beyanlarına dayanılarak hakkınızda terör örgütü üyeliğinden mahkumiyet kararı verilmesi durumunda, yargılamanın bütününde silahlı terör örgütü ile organik bağınızın tespit edilip edilmediğine bakılması gerekir. Dosyanızdaki dijital materyaller, sosyal medya yazışmaları ve gizli tanık beyanları gibi unsurların tek başlarına mahkumiyete esas alınıp alınamayacağı veya yargılamanın hakkaniyetini zedeleyip zedelemediği incelenirken, bu delillerin diğer tanık veya teşhis tutanaklarıyla desteklenip desteklenmediği büyük önem taşır.

Mahkemenin size haber vermeden ve savunmanızı almadan aleyhinize karar vermesi adil yargılanma hakkının temel güvencelerinden biri olan mahkeme hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hakkında dava açılan veya şikayette bulunulan bir kişinin yargısal süreçten usulüne uygun bir şekilde haberdar edilmesi zorunludur.

İcra mahkemesinin şikayet dilekçesini size tebliğ etmeden ve uyuşmazlığın esasına yönelik beyanlarınızı almadan kesin karar vermesi, sizin savunma hakkı güvencesinden yoksun bırakıldığınızı gösterir. Hukuk sistemimizde yargılamaların adil bir şekilde yürütülebilmesi için taraflara iddia ve savunmalarını sunma konusunda eşit fırsatlar tanınması şarttır.

İnfaz kurumu idaresinin sizin niyetinize dair varsayımlarda bulunarak ve sadece bir tutanağa dayanarak sözlü savunmanızı almaktan imtina etmesi, adil yargılanma hakkınızın ihlaline yol açan bir uygulamadır. Cezaevinde yaşanan olaylarla ilgili hakkınızda başlatılan soruşturmalarda, idarenin tercüman bulunmadığı gerekçesiyle veya sizin farklı bir dilde savunma yapmak istediğinizi farz ederek savunma hakkınızı kullandırmaması yasal olarak kabul edilemez.

İstinaf mahkemesinin bozma kararından sonraki duruşmaya katılamamanız durumunda avukatınızın hazır bulunarak savunma yapması hak ihlali yaratmayabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, suç isnadı altındaki kişiye savunmasını hazırlamak için yeterli zaman tanınması ve bu sürecin yargılamayı makul sürede tamamlamayı engellemeyecek şekilde yürütülmesi gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi, duruşmada sorgulama imkânı bulamadığınız bir tanığın ifadeleriyle ceza almanızın hakkaniyete uygun olup olmadığını üç aşamalı bir test uygulayarak değerlendirmektedir. Öncelikle, mahkemenin söz konusu tanığı duruşmada hazır etmemek için geçerli ve haklı bir nedene dayanıp dayanmadığına bakılır.

Ceza infaz kurumlarının mahpusların mektuplarını veya evraklarını gerekli içerik incelemesini yapmadan doğrudan imha etmesi, anayasal güvence altındaki haberleşme hürriyetinin açık bir ihlalidir. Bir mahpusun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göndermek istediği delil dilekçesi gibi belgelerin, sadece hakaret veya yanlış bilgiler içerdiği şeklindeki soyut bir gerekçeyle alıkonulup yok edilmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir.

Cezaevi idaresinin mahpusların Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göndermek istediği evraklara yalnızca sakıncalı olduğunu ileri sürerek el koyması ve bu belgeleri yok etmesi anayasal bir hak ihlalidir. Bu tür durumlarda idarenin mektupları denetlemesi ve alıkoyması işlemi uygulanırken, belgelerin mahpusun savunma hakkı kapsamında gönderilip gönderilmediğinin yargı mercilerince özenle değerlendirilmesi şarttır.

Güvenlik soruşturması sonucunda elde edilen bilgilerin hangi delillere dayandığı ve hakkınızdaki iddiaların nasıl doğduğu konusunda idare tarafından mahkemeye sunulan bilgi ve belgelere erişerek bunlar hakkında bilgi sahibi olma hakkınız bulunmaktadır. Yargılama sırasında idarenin sunduğu ve terör örgütleriyle irtibatlı veya iltisaklı olduğunuzu iddia eden kodlama bilgilerinin veya gizli ibareli bilgi notlarının sadece mahkeme heyeti tarafından görülmesi yeterli değildir.

Soruşturma dosyasındaki belgelere erişimin yeterli bir gerekçe gösterilmeden kısıtlanması, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlali olarak değerlendirilmektedir. Tutuklu yargılamalarda, şüphelinin kendisine yöneltilen suçlamalara ve tutuklamaya temel oluşturan delillere itiraz edebilmesi için savunma makamının dosya içeriğine erişim sağlayabilmesi büyük bir önem taşımaktadır.