Mobbing

EYT kapsamında emekliliğe hak kazandıktan sonra işverenin sizi çalışmaya devam ettirmemesi ve zorla emeklilik dilekçesi imzalattırması durumunda, iradenizin fesada uğratıldığını ileri sürerek dava açma hakkınız bulunmaktadır. İşvereninizin iş sözleşmesi sonlandırılan bazı işçilere ek menfaat sağlayıp size aynı ödemeyi yapmaması, iş hukukunda yer alan eşit davranma borcuna aykırılık teşkil edebilmektedir.

İş yerinizde orantısız bir şekilde tüm ağır işlerin kasıtlı olarak size yüklenmesi, çabalarınızın takdir edilmemesi ve sürekli haksızlığa uğramanız, psikolojik taciz iddialarını destekleyebilecek yapısal ve örgütsel etmenler arasında yer almaktadır. Literatürde ve ilgili akademik incelemelerde, çok fazla iş yükü verilmesi, takdir eksikliği, yapılan adaletsizlikler ve beklentilerin çatışması gibi unsurlar, çalışanı mesleki tükenmişliğe sürükleyen temel nedenler olarak açıkça belirtilmektedir.

Akademik çalışmalarınızı yürütmeniz için zorunlu olan laboratuvar ve cihazlara erişiminizin hiyerarşik üstleriniz tarafından kısıtlanması, doğrudan akademik mobbing kapsamında değerlendirilebilecek oldukça ciddi bir durumdur. Danışmanınızın veya yöneticinizin elindeki makam yetkisini kötüye kullanarak sizi pasifize etmesi ve iş yapmanızı fiilen imkansız hale getirmesi, idari yargı süreçlerinde hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliği taşır.

Hamilelik sürecinizde işveren tarafından sağlığınıza uygun hafif bir görevlendirme yapılmaması ve fiziki güç gerektiren set koşullarında çalıştırılmanız, yasal düzenlemelerde yer alan analık haklarının ihlali kapsamında değerlendirilebilecek ağır bir ihlaldir. İş mevzuatı uyarınca, hamile çalışanların fiziksel zorlanmaya maruz kalmayacağı şartlarda çalıştırılması ve doğum öncesi ile sonrasında belirli süreli ücretli izin haklarından eksiksiz faydalandırılması yasal bir zorunluluktur.

Çalışma ortamınızda psikolojik taciz vakalarını güvenle bildirebileceğiniz mekanizmaların eksikliği ve şikayet halinde daha fazla dışlanma korkusu yaşamanız, işletmenin kurumsal denetim zafiyetini ortaya koyan çok ciddi bir sorundur. İşverenler, çalışanların ruhsal ve bedensel bütünlüğünü korumak, çalışma barışını sağlamak ve ihbar edenleri koruyan güvenli raporlama sistemleri kurmakla yükümlüdür.

Okul ortamında mobbing yalnızca üstten asta doğru değil, aynı zamanda öğretmenlerin bir araya gelerek yöneticilerine karşı sergiledikleri sistematik bezdirme eylemleri şeklinde asttan üste doğru da gerçekleşebilmektedir. Araştırmalar, bazı öğretmenlerin yasal dayanağı olmayan talepleri karşılanmadığında grup halinde hareket ederek okul müdürünü asılsız şekilde şikayet edebildiğini ve bu yolla kurum içi huzuru bozan bir psikolojik taciz ortamı yaratabildiğini göstermektedir.

İşvereninizin veya yöneticinizin ortada hiçbir somut ve nesnel gerekçe bulunmamasına rağmen sadece sizi işten uzaklaştırmak amacıyla sürekli olarak hatalı iş yaptığınızı ileri sürmesi ve hakkınızda asılsız tutanaklar düzenlemesi, psikolojik taciz sürecinin en tehlikeli aşamalarından biri olan lekeleme ve sistematik itibarsızlaştırma evresini işaret etmektedir. Bu aşamada, yöneticilerin yönetimsel gücünü kötüye kullanarak sizi başarısız ve kusurlu göstermeye çalışması, personel yönetiminin bir cezalandırma aracına dönüştürüldüğünün somut bir kanıtı olarak ele alınır.

İşyerinizde siyasi düşünceniz veya dini inancınız temel alınarak size ayrımcılık yapılması ve diğer çalışanlara tanınan imkanlardan mahrum bırakılmanız, en temel anayasal güvenceler kapsamında ihlal sayılabilecek ciddi bir durumdur. 1982 Anayasası, herkesin dil, ırk, renk, siyasi düşünce, inanç ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğunu açıkça düzenlemekte ve bu tür ayrımcı tutumları yasaklamaktadır.

Yöneticinizin işinizi sürekli gereğinden fazla analiz etmesi, kapasitenizin altında işler vermesi ve sizi başkalarının önünde küçük düşürmesi, aşağı yönlü mobbing olarak adlandırılan ve hukuki koruma talep edilebilecek nitelikte bir psikolojik taciz türüdür. Literatürde genellikle patronculuk veya yıkıcı liderlik olarak geçen bu eylemler, yöneticinin sahip olduğu organizasyonel gücü kötüye kullanarak astını demoralize etmesi ve kasıtlı olarak mesleki itibarını zedelemesi amacını taşır.

Bir yöneticinin kendi astları tarafından sistematik olarak baskıya ve itibarsızlaştırmaya maruz kalması ihtimali kesinlikle mevcuttur ve bu durum literatürde aşağıdan yukarıya mobbing olarak tanımlanmaktadır. Rekabetin yoğun olduğu kurumlarda astların, yöneticinin devrettiği görevleri yerine getirmemesi, kararlarını sürekli sorgulaması, işleri sabote etmesi ve açıkça asılsız suçlamalarla iftira atması hukuki iddiaların temelini oluşturur.