Mobbing

Hayır, çaresiz değilsiniz ve maruz kaldığınız bu hiyerarşik baskı durumu dikey mobbing çerçevesinde hukuki ve idari incelemeye konu olabilecek eylemler bütünüdür. Yöneticilerin veya üstlerin, sahip oldukları konumu bir güç unsuru olarak görüp astlarına karşı tehditkâr tavırlar takınması, iş yerlerinde en sık rastlanan psikolojik şiddet türlerinden biridir.

Yöneticinizin statüsünü kullanarak uzmanlığınızın ve yetkinliğinizin çok altında basit işler vermesi veya tam tersine kapasitenizi aşan, mantıksız ve yetiştirilmesi mümkün olmayan ağır iş yükleri yüklemesi, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak karşımıza çıkmaktadır. Üst pozisyondaki bir kişinin, astına karşı iş kalemlerini kasıtlı olarak elinden alması, eşit davranmama ilkesini ihlal etmesi veya başarılı olmasını sağlayacak mesleki bilgileri saklaması, işçi ile işveren arasındaki güven duygusunu derinden zedeleyen haksız eylemlerdendir.

Yöneticinizin sizi çalışma arkadaşlarınızın önünde sürekli olarak küçük düşürmesi ve başarılarınızı yok sayması, dikey mobbing şüphesi barındıran ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir durumdur. Hiyerarşik yapı içerisinde yukarıdan aşağıya doğru gerçekleşen bu tür eylemler, yöneticinin disiplin ve güç kullanımını kötüye kullanması olarak yorumlanabilir.

Yöneticinizin sizin başarılarınızı kendine mal etmesi ve size yönelik sürekli aşırı eleştirilerde bulunarak özgüveninizi zedelemeye çalışması, dikey mobbing türüne giren ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak tanımlanmaktadır. Üstler tarafından astlara uygulanan bu dikey mobbing türü, yöneticinin kendi statü ve kurum içindeki gücünü kötüye kullanarak sizi pasifize etmeye çalışması anlamına gelir ve sıklıkla sosyal imajın tehdit edilmesi kaygısıyla ortaya çıkar.

Hiyerarşik olarak üst konumda bulunan bir yöneticinin veya amirin, astlarına yönelik güç pozisyonunu kötüye kullanarak gerçekleştirdiği sistematik aşağılama ve küçük düşürme eylemleri, dikey mobbing şüphesi uyandıran ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem türüdür. Yöneticiler bazen güç kaybı endişesi, kişisel husumet, yaş farkı veya kendi sosyal itibarlarını koruma gibi nedenlerle çalışanları hedef alabilmekte ve onları disiplin altına almak bahanesiyle psikolojik baskı uygulayabilmektedir.

Görev tanımınızın dışında kalan, mesleki statünüze uygun olmayan anlamsız işlerin tarafınıza sürekli olarak verilmesi, iş yerinde yıldırma uygulamaları kapsamında incelenebilecek önemli bir kriterdir. Çalışanın işinin sürekli olarak değiştirilmesi veya uzmanlık gerektirmeyen mantıksız görevlere zorlanması, bireyin örgüt içerisindeki yerini zayıflatmaya yönelik bir kötü muamele örneği olarak karşımıza çıkmaktadır.

Yöneticinizin kendi çıkarları doğrultusunda manipülatif stratejiler izleyerek çalışanları aldatması ve başkalarının emeklerini kendine mal etmesi, istismarcı yönetim anlayışının ve siber mobbingin güçlü belirtilerindendir. Bu tür eylemler genellikle Makyavelist ve narsistik olarak bilinen karanlık kişilik özellikleri taşıyan bireyler tarafından sergilenmekte olup, empati yoksunluğu ve bencilce hedeflere ulaşma amacı gütmektedir.

Hukuki değerlendirmelerde mobbingin sadece üst düzey yöneticilerden veya amirlerden gelmesi şart değildir, aynı hiyerarşik seviyedeki çalışma arkadaşları arasında da gerçekleşebilir. Sizin durumunuzda olduğu gibi aynı kademedeki çalışanların birbirlerine yönelik dedikodu yapması, alay etmesi veya sosyal olarak dışlaması uygulamada yatay mobbing olarak tanımlanmaktadır.

İşyerinde sistematik psikolojik şiddet olarak tanımlanan mobbing, hiyerarşik yapıya göre aşağı doğru ve yatay olmak üzere iki temel boyutta incelenir. Bu yazıda, ast-üst ilişkilerinden doğan aşağı doğru mobbing ile eşdeğer çalışanlar arasındaki yatay mobbingin temel dinamiklerini hukuki bir perspektifle ele alıyoruz.

Eğitim kurumlarında öğretmenler arasında yaşanan yatay mobbing, dışlama, dedikodu ve haksız rekabet gibi eylemlerle ortaya çıkan ciddi bir psikolojik şiddet türüdür. Bu makalede, meslektaşlar arası psikolojik tacizin yansımaları ve bu eylemlere karşı öğretmeni koruyan mevcut hukuki dayanaklar incelenmektedir.