İşçi Hakları

Arabuluculuk görüşmelerinde hiç tartışılmayan ve tutanağa geçirilmeyen alacak kalemleri için sonradan açılan davanın usulden reddedilmesi hukuka uygun bir işlemdir ancak üzerinde anlaşılan konularla ilgili durum farklı değerlendirilmelidir. Eğer ihbar tazminatı arabuluculuk son tutanağında uyuşmazlık konusu yapılmamışsa, bu alacak kalemi yönünden arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediği için davanın usulden reddine karar verilmesi doğru bir adımdır.

Hayır, arabuluculuk sürecinde görüşülmeyen ve anlaşamama tutanağında açıkça yer almayan bir alacak kalemi için doğrudan mahkemeden karar vermesini isteyemezsiniz. İş hukukunda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu bir süreçtir ve mahkemenin davanın esasına girip karar verebilmesi için talep edilen her bir alacak kaleminin arabuluculuk aşamasında uyuşmazlık konusu yapılmış olması şarttır.

İradenizin baskı altında sakatlandığını ispatlamanız hâlinde, imzaladığınız ihtiyari arabuluculuk tutanağının iptali ile eksik kalan tazminatlarınızı dava yoluyla talep edebilirsiniz. Emeklilik koduyla işten ayrılmanız sürecinde, işverenin sizinle çalışmak istemediğini beyan ederek sizi yönlendirmesi ve tarafınıza imzalatılan anlaşma tutanağının hukuka aykırı şekilde düzenlenmiş olması mümkündür.

İşverenin baskısıyla veya iradeniz sakatlanarak imzaladığınız ihtiyari arabuluculuk belgelerinin iptali için dava açmanız ve eksik ödenen tazminatlarınızı talep etmeniz mümkündür. Mahkemeler, arabuluculuk sürecinin usulüne uygun yürütülüp yürütülmediğini ve işçinin iradesinin fesada uğratılıp uğratılmadığını tanık beyanları ve diğer delillerle değerlendirmek zorundadır.

Dava şartı olan arabuluculuk anlaşamama tutanağında açıkça belirtilmeyen ihbar tazminatı gibi alacak kalemleri için açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi doğru olmakla birlikte, arabuluculuk anlaşma belgesine konu edilen fark kıdem tazminatı için verilen usulden ret kararı hatalıdır. İşçilik alacakları için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur ve uyuşmazlık konusu yapılan kalemlerin dava şartı arabuluculuk tutanağında yer alması gerekir.

Mahkemenin, arabuluculuk tutanağının geçerli olduğuna kanaat getirdikten sonra kıdem tazminatı farkı talebinizi dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddetmesi hukuken hatalı bir uygulamadır. Hukuk kurallarımıza göre, taraflar arasında geçerli bir arabuluculuk anlaşma belgesi bulunuyorsa ve bu belgede ilgili alacak kalemleri üzerinde anlaşıldığı kayıt altına alınmışsa, kural olarak üzerinde anlaşılan bu hususlar hakkında yeniden dava açılamaz.

İşverenin baskısı ve yönlendirmesiyle iradeniz sakatlanarak imzaladığınız ihtiyari arabuluculuk anlaşma tutanağının iptalini mahkemeden talep ederek eksik ödenen haklarınızı istemeniz mümkündür. Yargıtay kararlarına göre, işçinin emekliliğe hak kazanması üzerine işverenin bu işçilerle çalışmak istemediğini belirterek onları emeklilik dilekçesi vermeye ve ardından arabuluculuk süreci yürütmeye zorlaması durumunda işçinin iradesinin fesada uğrayıp uğramadığı titizlikle değerlendirilmelidir.

Arabuluculuk aşamasında uyuşmazlık konusu yapılmayan ve tutanağa geçirilmeyen bir alacak kalemi için mahkemede doğrudan dava açılamaz ve bu talep davanın esasına girilmeden usulden reddedilir. İşçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya gitmek yasal bir zorunluluk olup, dava şartı arabuluculuk tutanağında hangi alacakların talep edildiğinin ve hangilerinde anlaşılamadığının açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Arabuluculuk sürecinde üzerinde anlaşılan ve tutanağa bağlanan konular hakkında kural olarak yeniden dava açılamaz, ancak bu sürecin usulüne uygun işletilmiş olması ve işçinin iradesinin baskı ile sakatlanmamış olması gerekir. İşten ayrılma sürecinizde imzaladığınız ihtiyari arabuluculuk tutanağında ihbar tazminatı hiç uyuşmazlık konusu yapılmamış ve belgede yer almamışsa, bu tutanağa dayanarak ihbar tazminatı isteyemezsiniz.

İşvereninizin yönlendirmesiyle ve iradeniz sakatlanarak imzaladığınızı düşündüğünüz arabuluculuk tutanağının iptalini mahkemeden talep ederek ödenmeyen alacaklarınız için dava açma hakkınız bulunmaktadır. İşten ayrılma sürecinde tarafınıza sistematik baskı uygulanarak iradenizin fesada uğratıldığını ve ihtiyari arabuluculuk sürecinin usulüne uygun işletilmediğini iddia ediyorsanız, bu durumu mahkemede tanık beyanları ve diğer delillerle ispatlamanız mümkündür.