Haksız Rekabet

İşverenin izni olmadan onunla rekabet edecek şekilde başka bir iş kurmanız ve işyerinize ait görselleri kendi işiniz için kullanmanız, işverene sizi derhal işten çıkarma hakkı verebilir. İşçi ile işveren arasındaki iş ilişkisi karşılıklı güvene dayanmakta olup, çalışanın iş sözleşmesi devam ettiği sürece sadakat borcu çerçevesinde hareket etmesi beklenir.

Eski işvereniniz, çalışırken öğrendiğiniz üretim ve iş sırlarını kullanarak onunla haksız rekabete girdiğiniz iddiasıyla size karşı dava açabilir ancak bu iddiaların teknik delillerle ispatlanması gerekir. İşten ayrıldıktan sonra aynı iş kolunda şirket kurup faaliyet göstermeniz anayasal bir hak olan çalışma özgürlüğünün doğal bir sonucudur.

Süresi biten veya yıllık ücretleri ödenmediği için geçersiz hale gelen bir patentin üçüncü kişiler tarafından kullanılması kural olarak haksız rekabet oluşturmaz. Bir patent hakkı sona erdiğinde o buluş veya sistem artık umuma ait hale gelir ve herkes tarafından serbestçe kullanılabilir duruma ulaşır.

Eski işvereninizin size aynı sektörde kullanmanız amacıyla makine ve teçhizat satıp teslim etmesi, onunla aynı işi yapmanıza zımnen muvafakat ettiği şeklinde değerlendirilebilir. Ticari hayatta faaliyet gösteren bir işverenin, basiretli bir tacir gibi hareket ederek bugünün ve geleceğin piyasa koşullarını ölçülü bir şekilde değerlendirmesi beklenir.

Doğum ve annelik gibi biyolojik süreçler nedeniyle akademik kariyerin kesintiye uğraması ve bu durumun idarece telafi edilmemesi, kadın çalışanlar aleyhine işleyen haksız rekabet koşullarının bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Kadın akademisyenlerin yasal izinlerini kullanmaları sebebiyle kariyerlerinde geri bırakılmaları, hukuki incelemeye esas teşkil edebilecek bir durumdur.

Kuruma henüz yeni katılmış parlak bir çalışan olmanız ve kısa sürede gösterdiğiniz yüksek performansla üst yönetimden takdir toplamanız, ne yazık ki takım içindeki kıskançlık ve rekabet dinamiklerini alevlendirerek sizi bir numaralı mobbing mağduru hedefine dönüştürebilmektedir. Uzman araştırmaları, şirkete yeni gelen, yenilikçi fikirleri olan ve mevcut çalışanlardan daha yüksek eğitim ya da beceri niteliklerine sahip kişilerin, kıdemli meslektaşları tarafından kendi pozisyonları ve kariyerleri için büyük bir tehlike olarak kodlandığını göstermektedir.

Kadın çalışanların evlenme veya doğum iznine ayrılma ihtimalleri gerekçe gösterilerek daha az yetenekli erkek adayların tercih edilmesi, çalışma hayatında cinsiyet ayrımcılığı olarak tanımlanır ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Bir adayın sırf genç bir kadın olması ve ileride çocuk sahibi olup yasal izin haklarını kullanacağı varsayımıyla elenmesi, liyakat ilkesine tamamen aykırıdır.

Sırf biyolojik cinsiyet özellikleri veya fiziksel şartlar bahane edilerek bir çalışanın temel mesleki faaliyetlerden ve arazi çalışmalarından dışlanması, doğrudan mesleki ayrımcılık teşkil eden ve hukuki incelemeye tabi tutulabilecek bir uygulamadır. Çalışmalarda, kadın akademisyenlerin kazı evlerinde sadece mutfak veya laboratuvar gibi kapalı işlere hapsedilip, arazideki asıl bilimsel araştırmalardan uzak tutulmasının ciddi bir haksız rekabet yarattığı tespit edilmiştir.

Sağlık alanında yıllar süren ağır eğitimler sonucunda elde ettiğiniz mesleki unvanlarınızın kurumunuz veya sistem tarafından yok sayılması ve yetkisiz kişilerin sizin alanınızda faaliyet göstermesine izin verilmesi, hukuka ve meslek yasalarına açıkça aykırıdır. Örneğin yasal bir meslek tanımı veya çalışma yasası eksikliğinden faydalanarak diyetisyenlerin görev alanına giren konularda herhangi bir sağlık eğitimi olmayan yaşam koçlarının çalıştırılması veya bu duruma idarece göz yumulması, mesleki haklarınızın gasp edilmesi anlamına gelir.

Mobbing mağdurlarının genel profilleri incelendiğinde, işini disiplinle ve çok iyi yapan, değerlerine bağlı, dürüst, yetenekli ve kurum içinde hızla yükselme potansiyeli taşıyan kişilerin sıklıkla saldırganların hedefi olduğu gözlemlenmektedir. Başarılı ve çevreleri tarafından sevilen biri olmanız, iş yerindeki yöneticileriniz veya rakipleriniz tarafından kendi yetersizliklerini ortaya çıkaracak bir tehdit olarak algılanmanıza yol açmış olabilir.