AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi)

Kurumsal hesap verebilirliğin temeli olan ihbar ve ifşa hakkı, yolsuzlukla mücadelede uluslararası sözleşmeler, Avrupa Birliği yönergeleri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ile sıkı bir koruma kalkanına alınmış; ifade özgürlüğü bağlamında işçilerin misillemelere karşı güvence altına alınması evrensel bir zorunluluk haline gelmiştir.

Çalışma hakkı ve hürriyeti, bireylerin maddi ve manevi gelişimlerini tamamlamaları, onurlu bir yaşam sürmeleri için vazgeçilmez temel hakların başında gelir. Bu makalede, söz konusu hak ve hürriyetin uluslararası sözleşmeler, ILO belgeleri ile Türk anayasa tarihindeki gelişimi uzman bir iş hukuku perspektifiyle incelenmektedir.

Detayları incelemek ve içeriğin tamamını okumak için ilgili sayfaya gidiniz.

Kamuya açık bir alanda bulunsanız veya kamuoyunca tanınan birisi olsanız dahi, izole olduğunuz ve mahremiyet beklentinizin olduğu bir ortamda gizlice fotoğraflanmanız yargısal açıdan haklı bir gerekçeye dayandırılamaz. Yargıtay ve AİHM kararları, kişilerin teknede veya terasta yalnızken gizli lenslerle veya uzaktan görüntülenmesinin, toplumsal bir tartışmaya kamu yararı bağlamında katkı sağlamadığı sürece özel hayatın gizliliği ilkesini ihlal ettiğine işaret etmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından verilen bir ihlal kararına dayanarak yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin, mahkemece yetersiz ve otomatik gerekçelerle reddedilmesi adil yargılanma hakkının ihlalini oluşturur. AİHM'in önceki bir kararında, gözaltında avukat yardımından yararlandırmama nedeniyle ihlal bulduğu ve en uygun giderim yolunun yeniden yargılama olduğunu belirttiği bir durumda, yerel mahkemenin bu usul eksikliğinin davanın esasını etkilemediğini savunarak talebi reddetmesi hukuka aykırıdır.

Tutuklu veya hükümlü bir kişinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ihlal kararına dayanarak yaptığı yargılamanın yenilenmesi başvurusunun karara bağlanmasındaki makul olmayan gecikmeler, adil yargılanma hakkının ihlali sayılmaktadır. Yerel mahkemelerin, AİHM kararlarının icrasını sağlamak amacıyla yapılan başvuruları incelerken özellikle kişi özgürlüğünden yoksun bırakılmışsa çok daha yüksek bir özen ve hızla hareket etmesi gerekir.

Hayır, ulusal mahkemedeki yargılama sürecinde belgelerin gizli tutulması kararına itiraz etme imkanınız varken bu yolu kullanmamış olmanız, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde yapacağınız şikayetlerin reddedilmesine yol açacaktır. Mahkemenin yerleşik içtihatlarına göre, kişilerin öncelikle ulusal düzeyde kendilerine sunulan tüm hukuki itiraz mekanizmalarını usulüne uygun şekilde tüketmeleri zorunludur.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurduktan sonra gerçekleşen yeni hukuki gelişmeleri mahkemeye bildirmeyi unutmanız, kasten yanıltma amacı taşımadığı sürece otomatik olarak davanızın reddedilmesine yol açmayacaktır. İlgili hükümet bu durumu bireysel başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak nitelendirip davanın düşürülmesini talep edebilse de, mahkeme bu itirazları son derece titiz bir şekilde değerlendirmektedir.

Yakınınızın ölümü, ülkenizin sözleşmeyi onaylamasından çok önce gerçekleşmiş olsa dahi, yetkili makamların günümüzde yürüttüğü soruşturmadaki ciddi eksiklikler ve gecikmeler nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurabilirsiniz. Mahkeme, zaman bakımından yetki kuralını uygularken, ölüm olayının tarihi ile sözleşmenin onaylanması arasında on yılı aşan bir süre bulunsa bile istisnai durumlarda şikayetleri inceleyebilmektedir.

AİHM kararlarına göre, hakkınızda somut ve kişiselleştirilmiş bir gerekçe sunulmadan yapılan bu tür aramalar özel hayata ve konuta saygı hakkı ihlali sayılmaktadır. Soruşturma makamlarının yalnızca genel şablonlar kullanarak ve sizin iddia edilen suçla bağlantınızı gösteren makul bir şüphe ortaya koymadan arama kararı çıkartması hukuka aykırıdır.