Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemenin, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki önemli iddia ve itirazlarınızı cevapsız bırakarak davayı reddetmesi hukuka aykırı olup normal bir durum değildir. Anayasamız tarafından güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamında, her bireyin mahkemelerden tatmin edici açıklamalar alma hakkı bulunmaktadır.

İş mahkemelerinde görülen işe iade davalarında mahkemelerin, işçinin hangi somut yükümlülüğünü ihlal ettiğini ve iş barışının nasıl bozulduğunu eksiksiz olarak tespit edip gerekçeli kararlarında açıklaması gerekmektedir. İşverenin zarar gören işletme menfaatlerinin neler olduğu açıkça ortaya konulmadan, sadece soyut ve genel bir ifadeyle iş barışının bozulduğundan söz edilerek davanın reddedilmesi hukuka aykırılık teşkil eder.

İlke olarak, derece mahkemeleri önünde dava konusu yapılmış maddi olayların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanması doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin inceleme alanına girmez. Yüksek mahkeme, kural olarak uyuşmazlık konusunda varılan sonucun adil olup olmadığını kanun yolu mercii gibi denetleyemez ve mahkemenin yerine geçerek delil değerlendirmesi yapamaz.

İşverenin sırf şüpheye dayanarak iş sözleşmenizi feshedebilmesi için bu şüphenin işçinin kişiliğinde bulunan ve objektif olay ile vakıalarla desteklenen ciddi ve somut bir sebebe dayanması gerekmektedir. Yargı kararlarında da vurgulandığı üzere, şüphe feshi söz konusu olduğunda işverenin fesih gerekçesini net bir biçimde ortaya koyması ve işçi ile yasa dışı yapılar arasındaki bağlantıyı gösteren kişisel, somut ve güncel sebepleri mahkeme önünde açıklaması şarttır.

Mahkemelerin, iş sözleşmesinin şüphe üzerine feshedildiği durumlarda sadece tarafların sunduğu belgelerle yetinmeyip uyuşmazlığın esasını aydınlatacak şekilde derinlemesine bir araştırma yapması hukuki bir zorunluluktur. Normal şartlarda hukuk davalarında geçerli olan tarafların delil sunma kuralı yerine, bu tür özel durumlarda istisnai nitelikteki kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanmaktadır.

Mahkemenin, eksiklikleri giderdiğiniz ve size şifahi olarak çalışabileceğinizin söylendiği ya da eyleminizin o tarihte suç olmadığı yönündeki temel savunmalarınızı gerekçesinde hiç tartışmadan doğrudan ceza vermesi hukuka uygun görülmemektedir. Mahkemelerin önlerine gelen uyuşmazlıklarda, tarafların davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ve savunmalarını incelemesi ve kararlarında bu hususlara tatmin edici yanıtlar vermesi gerekmektedir.

Ağır ceza mahkemelerinde görülen ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren ciddi suçlara ilişkin yargılamalarda, karar duruşmasında sanık müdafinin mutlaka hazır bulunması kanuni bir zorunluluktur. Avukatınızın aynı gün başka bir şehirde veya adliyede mesleki bir mazereti bulunduğunu dilekçe ile mahkemeye önceden bildirmesine rağmen, mahkemenin bu mazereti dikkate almayarak yargılamaya devam etmesi önemli bir usul hatasıdır.

Uzaktan bağlantı yoluyla katıldığınız duruşmalarda yaşanan teknik aksaklıklar sebebiyle savunma hakkınızı gereği gibi kullanamamanız durumunda verilen ceza kararı hukuken tartışmalı hâle gelir. Görüntülü ve sesli iletişim sistemlerinde yaşanan kopmalar veya sesin anlaşılamaması gibi sorunlar, yargılamanın seyrini doğrudan etkileyen ve savunmanızı kısıtlayan olaylardır.

Ceza infaz kurumu disiplin kurulu tarafından verilen kınama cezasının infaz hâkimliği tarafından iptal edilmesinin ardından, savcılık itirazı üzerine ağır ceza mahkemesinin kararı iptal etmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Somut bir olayda, koğuşta yapılan aramada radyoya ait kulaklığı başka bir kabloyla birleştirip çoğaltıcı yaptığı gerekçesiyle kınama cezası alan bir hükümlü, infaz hâkimliğine şikâyette bulunmuştur.

Sadece genel tanımlamalar kullanılarak ve varsayımlardan hareket edilerek isminizin veya eşkâlinizin net olarak belirtilmediği tanık ifadeleriyle hakkınızda mahkûmiyet kararı verilmesi kural olarak hukuka aykırı bulunabilmektedir. Yargılamayı yapan mahkemenin, olaya karışan kişileri teşhis eden somut tutanaklara veya net kamera görüntülerine dayanmadan, sırf akrabalık bağı gibi genel kavramların içine sizi dâhil ederek ceza tayin etmesi adil yargılanma standartlarıyla örtüşmeyebilir.