Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemelerin usul kurallarını uygularken yargılamanın hakkaniyetine zarar getirecek ölçüde katı şekilcilikten kaçınmaları gerektiği anayasal bir temel güvencedir. Dava açmanın belirli bir süreye bağlanmasının hukuki istikrarın sağlanması gibi meşru bir amacı bulunsa da, bu sürelerin hatalı hesaplanması veya hukuka aykırı olarak aşırı katı yorumlanması kişinin adil yargılanma hakkı ihlaline yol açabilmektedir.

Sadece kurumlar arası genel sorgu sonuçlarına dayanılarak, detaylı tespit ve değerlendirme tutanağı dosyaya getirtilmeden verilen mahkûmiyet kararları hukuka uygun kabul edilmemektedir. Yargıtay içtihatlarına göre, bir kişinin silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılabilmesi için ByLock kullanıcısı olduğunun kesin teknik verilerle ispatlanması şarttır.

Mahkemenin davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı savunmalarınızı ve sunduğunuz delilleri kararında hiç tartışmaması ve bunlara yanıt vermemesi, kararı kanun yollarına taşıyabilmeniz için oldukça güçlü bir hukuki gerekçe oluşturmaktadır. Anayasa tarafından güvence altına alınan adil yargılanma hakkı, mahkemelerin verdikleri kararlarda tarafların uyuşmazlığın sonucuna etkili olan tüm iddia ve itirazlarını ilgili ve yeterli bir gerekçe ile karşılamasını emreder.

İleri sürdüğünüz iddialarınızın yargılama aşamasında mahkeme tarafından yeterince incelenmediğini ve temel itirazlarınızın cevapsız bırakıldığını düşünüyorsanız, gerekçeli karar hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Hastanedeki döner sermaye komisyonu işlemleri ve ek ödeme dağıtımlarının hukuka aykırı olduğu ve uygulanan mevzuatın ayrımcılık yasağını ihlal ettiği yönündeki iddialarınız, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte esaslı itirazlar olarak kabul edilmektedir.

Mahkemenin davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı ve savunmalarınızı kararda hiç tartışmaması ve yanıtsız bırakması, gerekçeli karar hakkı kapsamında açık bir hak ihlalidir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerin yargılama sırasında ileri sürülen tüm iddialara ayrıntılı yanıt verme zorunluluğu bulunmasa da, uyuşmazlığın sonucuna etkili olabilecek ve durumu lehinize çevirme ihtimali taşıyan önemli savunmaların mutlaka makul bir gerekçeyle karşılanması gerekmektedir.

Mahkemenin, lehinize olan ve iddialarınızı doğrulayan uzman bilirkişi beyanlarını hiçbir gerekçe göstermeden yok sayarak mahkûmiyet kararı vermesi adil yargılanma hakkı bağlamında hukuka aykırılık oluşturur. Yargılama sürecinde, üzerinize atılı suçu işleyemeyeceğinize dair mevzuat kurallarını ve görev yetki sınırlarınızı gösteren deliller sunmanız durumunda, mahkemenin bu hususları gerekçeli kararında ayrı ve açık olarak tartışması yasal bir zorunluluktur.

Ceza yargılamasında aleyhinize ifade veren bir tanığı mahkeme huzurunda veya ses ve görüntü bilişim sistemi aracılığıyla sorgulama imkanı bulamadıysanız ve mahkumiyetiniz büyük ölçüde bu beyana dayanıyorsa bu durum hukuka aykırılık teşkil edebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir mahkumiyet kararı tek veya belirleyici ölçüde sanığın sorgulatma imkanı bulamadığı bir tanığın ifadesine dayandırılmışsa, savunma tarafına yeterli düzeyde dengeleyici güvenceler sağlanması gerekmektedir.

Sadece internet bağlantı iletişim sorgu sonuçları olan CGNAT kayıtlarına dayanılarak ayrıntılı tespit ve değerlendirme tutanağı olmadan cezalandırılmanız yerleşik içtihatlara göre yeterli bir delil değerlendirmesi olarak görülmemektedir. Yargıtay uygulamalarına göre bir kişinin söz konusu programın kullanıcısı olduğunun kesin olarak tespiti için sadece kurumlardan getirtilen kayıtların bulunması yeterli delil olarak kabul edilmemektedir.

Mahkemenin davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki itirazlarınızı ve sunduğunuz emsal kararları hiç tartışmadan davanızı reddetmesi durumunda adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkınız ihlal edilmiş olur. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, muhakeme sırasında açık ve somut bir biçimde öne sürülen iddia ve savunmaların davanın sonucuna etkili olması hâlinde, yargı mercilerince bu hususlara ilgili ve makul bir gerekçe ile yanıt verilmesi zorunludur.

Anayasa Mahkemesi, haksız gözaltı iddiasıyla açtığınız davada mahkemenin itirazlarınızı karşılamadan gerekçesiz bir ret kararı verdiğini tespit ederse, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmeder. Bu durumda, dosyanın gönderildiği ilgili yargı mercilerinin yargılamayı yeniden başlatması ve Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirttiği ilkelere uygun şekilde eksiklikleri gidererek yeni bir karar vermesi hukuki bir zorunluluktur.