Adil Yargılanma Hakkı

Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararı, hakkınızdaki idari para cezasının doğrudan ortadan kalktığı veya itirazınızın kesin olarak kabul edildiği anlamına gelmemektedir. Yüksek mahkemenin görevi, sizin kabahati işleyip işlemediğinizi tespit etmek değil, yargılama sürecinde temel haklarınızın, örneğin adil yargılanma hakkı ihlal edilip edilmediğini denetlemektir.

İşvereninizin herhangi bir somut delil sunmadan sadece terör örgütüyle irtibatlı veya iltisaklı olduğunuz şüphesiyle işinize son vermesi durumunda, iş mahkemesinde feshin geçersizliği ve işe iade davası açarak hakkınızı arayabilirsiniz. Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararname kurallarına dayanılarak yapılan fesih işlemlerinde dahi, idare tarafından kişilerden duyulan şüphenin ciddi, güçlü ve objektif temellere dayanması şarttır.

Anayasa Mahkemesi tanığa soru sorma hakkının engellendiği iddialarını incelerken yargılamanın adilliğine zarar gelip gelmediğini belirlemek amacıyla üç aşamalı bir test uygulamaktadır. Bu değerlendirmede ilk olarak tanığın mahkemede hazır edilmemesinin geçerli bir nedeninin yargı makamlarınca ortaya konulup konulmadığına bakılmaktadır.

Mahkemenin, avukatınızın sunduğu geçerli bir mesleki mazereti değerlendirmeden ve savcılığın esas hakkındaki mütalaasına karşı size savunma hazırlamak için yeterli süreyi tanımadan doğrudan hüküm kurması, hukuki açıdan önemli usul eksikliklerine işaret etmektedir. Yargılama sürecinde sanığın ve avukatının, savcılık makamının ortaya koyduğu nihai görüşe karşı diyeceklerini hazırlayabilmesi ve bunları mahkeme huzurunda dile getirebilmesi, adil yargılanma hakkı kapsamında büyük bir öneme sahiptir.

Telefonunuzda ByLock programının kullanıldığı iddia ediliyorsa, hakkınızdaki bu tespitin doğruluğunun sınanması amacıyla mahkemeden detaylı bir teknik inceleme ve bilirkişi raporu alınmasını talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargılama sürecinde yalnızca emniyet müdürlüğü tarafından dosyaya sunulan sorgu sonucu raporuna ve iletişim kayıtlarına dayanılarak karar verilmesi hukuken eksik bir inceleme olarak değerlendirilmektedir.

Temyiz aşamasında yargılama giderleri ve harçları karşılayamayacak durumda olduğunuzu gösteren fakirlik belgesi ve emekli maaşı dökümü gibi belgelerin mahkeme tarafından gerekçesiz şekilde reddedilmesi hukuka aykırılık oluşturabilir. Mahkemeler adli yardım talebinizi değerlendirirken sizin ekonomik ve sosyal durumunuzu gösteren bilgi ve belgelerin neden ispat aracı olarak kabul edilmediğini açıkça izah etmek zorundadır.

Sunduğunuz delillerin ve tanık beyanlarının mahkeme tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden incelenmemesi, anayasal bir güvence olan adil yargılanma hakkı ihlaline yol açmaktadır. Adil bir yargılama, tarafların eşit şartlarda sürece katılımının sağlanmasını, dosyaya sunulan kanıtlardan bilgi sahibi olunmasını ve bu delillerle ilgili görüş bildirebilme imkânının verilmesini zorunlu kılar.

Mahkemenin davanın sonucunu etkileyecek nitelikteki somut iddialarınızı kararda hiç tartışmadan ve makul bir gerekçe sunmadan reddetmesi açık bir hak ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa tarafından güvence altına alınan adil yargılanma hakkı, mahkemelerin verdikleri her türlü kararı gerekçeli olarak yazmasını zorunlu kılar.

Ceza yargılamasında aleyhinize ifade veren tanığı duruşmada sorgulama imkânı bulamamanız ve bu ifadenin ceza almanıza tek veya belirleyici ölçüde dayanak yapılması durumunda adil yargılanma hakkı kapsamındaki güvencelerin ihlal edildiği kabul edilebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir yargılamanın adil olabilmesi için sanığın aleyhine olan tanıklara soru yöneltebilmesi, onlarla yüzleşebilmesi ve beyanlarının doğruluğunu sınama imkânına sahip olması gerekir.

Bir ceza davasında sadece kurumlardan getirilen internet erişim kayıtlarının, yani CGNAT verilerinin sanığın suçlu olduğunu kanıtlamak için tek başına yeterli bir delil olarak kabul edilmesi yerleşik içtihatlara göre hukuka uygun görülmemektedir. Yargıtay uygulamalarına göre, kişinin şifreli bir haberleşme programını kullandığının kesin olarak tespiti açısından, ilgili programa ait detaylı tespit ve değerlendirme tutanağı adlı belgenin dosyaya getirtilmesi büyük önem taşımaktadır.