Usul Hukuku

İşe iade davası açmak için kanunların öngördüğü bir aylık süre ihbar sürenizin bittiği tarihte değil işten çıkarılacağınıza dair fesih bildiriminin size tebliğ edildiği tarihte başlamaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca iş sözleşmesinin geçerli bir neden olmadan feshedildiğini düşünen bir çalışan fesih bildiriminin kendisine tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde dava açmak zorundadır.

İşverenin haklı nedenle fesih hakkını kullanabilmesi için kural olarak olayı öğrendiği tarihten itibaren altı iş günü içinde işlem yapması gerekir ancak işçiden savunma alınan durumlarda bu süre savunmanın alındığı tarihten itibaren başlar. İşveren olayı noter aracılığıyla tespit ettirip araştırma yaptıktan sonra sizden konuyla ilgili savunma talep ederse, altı günlük hak düşürücü süre ilk öğrenme gününden değil bu son tahkikat işlemi olan savunmanın verildiği günden itibaren hesaplanmaya başlanır.

İşe iade davası açabilmeniz için fesih bildiriminin size yapıldığı tarihten itibaren bir ay içinde dava açmanız gerekmektedir. İşvereniniz size yazılı bir fesih bildirimi yapmamış ve işten çıkarıldığınızı telefonla söylemiş olsa dahi eylemli olarak işten çıkarıldığınız ve fiilen çalışmayı bıraktığınız tarih bu bir aylık hak düşürücü süre için başlangıç kabul edilir.

İşvereniniz tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna adınıza herhangi bir bildirim yapılmışsa geçmişe dönük sigortasız çalışmalarınız için açacağınız hizmet tespiti davasında hak düşürücü süre kuralı uygulanmaz. Yasal düzenlemelere göre normal şartlarda işveren tarafından hiçbir belge verilmeyen durumlarda sigortasız çalışmaların tespiti için hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıllık hak düşürücü süre içinde dava açılması gerekmektedir.

İşvereniniz belirsiz süreli iş sözleşmenizi hiçbir haklı nedene dayanmaksızın ve size usulüne uygun bir bildirim öneli tanımadan feshettiyse, size ihbar tazminatı ödemekle yükümlüdür. İş hukukunda ihbar tazminatı, sözleşmeyi haksız bir şekilde ve aniden sonlandıran tarafın, diğer tarafa ödemesi gereken bir bedel olarak düzenlenmiştir.

Geriye dönük sigortasız çalışmalarınızın tespiti için dava açmanızın kanunen belirlenmiş belli bir süresi bulunmaktadır ve bu süre geçirildiğinde dava hakkınız sona erebilmektedir. İlgili Yargıtay kararında açıkça belirtildiği üzere, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren işlemeye başlayan beş yıllık bir hak düşürücü süre mevcuttur.

İşverenin sizden savunma alması, kanunda öngörülen fesih süresini keserek yeniden başlamasını sağlar ve bu nedenle fesih süresini fiilen uzatmış olur. İş hukuku kurallarına göre işverenin haklı fesih imkânını kullanabilmesi için olayı öğrendiği tarihten itibaren altı iş günü içinde işlem yapması gerekmektedir.

Kanunda belirtilen hak düşürücü süreleri kaçırmış olmanız o özel sebepten dava açmanızı engellese bile, aynı olayları evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle açacağınız genel bir boşanma davasında gerekçe göstererek yasal hakkınızı arayabilirsiniz. Türk Medeni Kanunu, pek kötü davranış ve onur kırıcı davranış gibi eylemlerin varlığına dayalı davalar için fiilin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her halükarda olayın üzerinden beş yıl geçmesi şeklinde kesin bir hak düşürücü süre sınırı getirmiştir.

Evlenme töreni esnasında alınan aşırı alkol etkisiyle ne yaptığını bilemeyecek durumda olmak, evliliğin iptali için hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak değerlendirilir. Geçerli bir evliliğin kurulabilmesi için tarafların evlenmenin anlamını ve önemini kavrayabilecek zihinsel olgunluğa, yani ayırt etme gücü kapasitesine sahip olmaları şarttır.

İş hukukunda, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan davranışlara dayalı olarak yapılacak derhal fesih işlemlerinde sıkı bir süre sınırı bulunmaktadır. Mevzuat, bu tür haklı fesih yetkisinin, feshe neden olan olayın yetkili merci veya işveren tarafından öğrenildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde kullanılmasını emretmektedir.