Özel Hayatın Gizliliği

Çalıştığınız kurumda mesainizi icra ederken müşteriler tarafından rızanız dışında fotoğrafınızın çekilmesi, kamuya açık sayılabilecek bir alanda bulunsanız dahi özel yaşam alanı ihlali olarak değerlendirilebilecek bir eylemdir. Yargıtay kararlarında, bireylerin kamuya açık alanlarda bulunmalarının her an izlenmeye veya fotoğraflanmaya müsaade ettikleri anlamına gelmeyeceği, kalabalık içinde dikkat çekmeme ve tanınmazlık prensibi doğrultusunda hareket etme haklarının bulunduğu vurgulanmaktadır.

Telefon görüşmeniz sırasında karşı tarafın sizin rızanız ve bilginiz dışında ses kaydı alması, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek ciddi bir eylemdir. Yasalarımıza göre kişiler arasındaki aleni olmayan iletişim içeriklerinin izinsiz şekilde kaydedilmesi, özel hayatın gizliliği hakkına doğrudan bir müdahale olarak kabul edilmektedir.

Özel hayatınızın gizliliğini ihlal eden veya kişilik haklarınıza saldırı niteliği taşıyan içeriklerin internet ortamından kaldırılması için doğrudan Sulh Ceza Hakimliğine veya Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna başvurarak içeriklere erişimin kısıtlanmasını talep etme hakkınız bulunmaktadır. İlgili yasal düzenlemelerimiz, internet ortamında yapılan yayınlar nedeniyle zarar gören kişilere hızlı ve etkin bir koruma sağlamak amacıyla içeriğe erişimin engellenmesi adlı istisnai bir usul öngörmüştür.

İşvereninizin işin niteliği zorunlu kılmadıkça size hamileliğinize dair sorular yöneltmesi özel hayatın gizliliği ve ayrımcılık yasağına aykırı bir eylem olarak değerlendirilebilir. Sadece fiziksel yeterliliğin çok önemli olduğu veya gebeliğin anne ve bebek sağlığını riske atabileceği mesleklerde bu tür soruların yöneltilmesi makul karşılanabilmektedir.

İşyeri hekimi ile paylaştığınız kişisel sağlık verileriniz, kural olarak sadece hekimin sır saklama yükümlülüğü çerçevesinde korunmalı ve işveren dahil üçüncü kişilerle keyfi olarak paylaşılamaz. İşverenin, çalışanlarının sağlık verilerini özlük dosyası içerisinde işleyebilmesi büyük ölçüde işçinin rızasına bağlı bir durumdur.

İşverenlerin işe alım süreçlerinde veya çalışma ilişkisi devam ederken çalışanlardan doğrudan işle ilgili olmayan detaylı kişilik testleri ve psikolojik geçmiş talep etmesi, çalışanın düşünsel mahremiyet alanına müdahale olarak değerlendirilebilecek bir eylemdir. İş hukukunda, çalışanın yalnızca yapacağı işin niteliklerinin gerektirdiği ölçüde sağlık bilgisi vermesi kuralı esastır ve işle orantılı olmayan psikolojik testlerin dayatılması anayasal hakların ihlali riskini barındırmaktadır.

İşyerinde dinlenme odaları, soyunma odaları veya tuvaletler gibi mahremiyet beklentisinin son derece yüksek olduğu alanlara kamera yerleştirilmesi, doğrudan özel hayatın gizliliği hakkının ağır bir ihlali olarak kabul edilmektedir. İşvereniniz güvenlik veya işyeri mülkiyetinin korunması gibi meşru menfaatler ileri sürse dahi, bu tür özel alanların kamera ile izlenmesi Kişisel Verileri Koruma Kurulu kararlarında da açıkça hukuka aykırı bulunmuştur.

İşverenin işyerinde güvenlik amacıyla veya haklı bir menfaati doğrultusunda kamera sistemleri kurması kural olarak mümkündür ancak bu izleme faaliyetinin mutlaka işçilere önceden bildirilmesi ve ölçülülük sınırları içinde kalması gerekmektedir. Yalnızca işçilerin hal ve hareketlerini kontrol etmek, ne sıklıkla masadan kalktıklarını veya dinlendiklerini denetlemek amacıyla sürekli olarak kamera ile izleme yapılması, işçinin özel hayatın gizliliği hakkına yönelik orantısız bir müdahale olarak kabul edilebilir.

Yöneticinizin mesai saatleri boyunca kameranızı sürekli açık tutmanızı istemesi kişisel alanınıza müdahale niteliğinde olduğundan, yasal sınırlamalarla çelişen ve ölçülülük ilkesi ile bağdaşmayan bir taleptir. Evden çalışma esnasında iş sağlığı ve güvenliğinin ya da işyeri güvenliğinin sağlanması gibi çok zorunlu nedenler bulunmadıkça işçinin kesintisiz bir biçimde kamerayla izlenmesi gereklilik arz etmemektedir.

İşverenin kamera ile izleme yapabilmesi için çalışanlarını izlemenin amacı ve kapsamı hakkında önceden aydınlatması hukuki bir zorunluluktur. İşyerinde gizli kamera veya işçilere bilgi verilmeden yapılan genel izlemeler, çalışanların özel hayatın gizliliği hakkına müdahale olarak değerlendirilir.