Yöneticinizin sizin başarılarınızı kendine mal etmesi ve size yönelik sürekli aşırı eleştirilerde bulunarak özgüveninizi zedelemeye çalışması, dikey mobbing türüne giren ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak tanımlanmaktadır. Üstler tarafından astlara uygulanan bu dikey mobbing türü, yöneticinin kendi statü ve kurum içindeki gücünü kötüye kullanarak sizi pasifize etmeye çalışması anlamına gelir ve sıklıkla sosyal imajın tehdit edilmesi kaygısıyla ortaya çıkar.
Hiyerarşik olarak üst konumda bulunan bir yöneticinin veya amirin, astlarına yönelik güç pozisyonunu kötüye kullanarak gerçekleştirdiği sistematik aşağılama ve küçük düşürme eylemleri, dikey mobbing şüphesi uyandıran ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem türüdür. Yöneticiler bazen güç kaybı endişesi, kişisel husumet, yaş farkı veya kendi sosyal itibarlarını koruma gibi nedenlerle çalışanları hedef alabilmekte ve onları disiplin altına almak bahanesiyle psikolojik baskı uygulayabilmektedir.
Görev tanımınızın dışında kalan, mesleki statünüze uygun olmayan anlamsız işlerin tarafınıza sürekli olarak verilmesi, iş yerinde yıldırma uygulamaları kapsamında incelenebilecek önemli bir kriterdir. Çalışanın işinin sürekli olarak değiştirilmesi veya uzmanlık gerektirmeyen mantıksız görevlere zorlanması, bireyin örgüt içerisindeki yerini zayıflatmaya yönelik bir kötü muamele örneği olarak karşımıza çıkmaktadır.
Yöneticinizin kendi çıkarları doğrultusunda manipülatif stratejiler izleyerek çalışanları aldatması ve başkalarının emeklerini kendine mal etmesi, istismarcı yönetim anlayışının ve siber mobbingin güçlü belirtilerindendir. Bu tür eylemler genellikle Makyavelist ve narsistik olarak bilinen karanlık kişilik özellikleri taşıyan bireyler tarafından sergilenmekte olup, empati yoksunluğu ve bencilce hedeflere ulaşma amacı gütmektedir.
İş yerinde yöneticiniz tarafından sürekli olarak işlerinizin eleştirilmesi ve çalışma arkadaşlarınızın yanında azar işitmeniz, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir psikolojik taciz eylemidir,. Mobbingin en belirgin özelliği, bu tür düşmanca ve ahlaka aykırı iletişimlerin anlık bir öfkeden ziyade sistematik bir şekilde ve uzun bir süre boyunca devam etmesidir,.
Yöneticinizin size karşı sergilediği bu tutumların mobbing olarak değerlendirilebilmesi için eylemlerin belirli bir sıklıkta ve sistematik olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Uzman incelemelerine göre, haftada en az bir defa ve altı ay gibi belirli bir zaman diliminde devam eden, kişiyi savunmasız duruma getiren düşmanca davranışlar bu kapsama girebilir.
Yöneticinizin size sürekli bağırması ve herkesin içinde sizi aşağılaması, eylemlerin sürekliliği ve kastı kanıtlandığında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek ciddi bir psikolojik taciz eylemi olarak değerlendirilebilmektedir. Mobbingin hukuken varlığından söz edilebilmesi için, bu tür dışlayıcı ve onur kırıcı davranışların sistemli bir şekilde, genellikle altı aydan daha uzun bir süre boyunca ve en az haftada bir kez gibi bir sıklıkla tekrarlanması gerektiği aranmaktadır.
Çalışma yaşamında psikolojik taciz davranışları sadece üst konumda yer alanlardan astlara doğru değil, aynı konumda çalışan kişiler arasında da gerçekleşebilmektedir ve bu durum hukuken yatay mobbing olarak isimlendirilebilir. Üst konumda yer alanların astlarına yönelik gerçekleştirdikleri davranışlar düşey mobbing olarak adlandırılırken, aralarında ast-üst ilişkisi bulunan çalışanların üstlerine uyguladıkları eylemler ise dikey mobbing olarak tanımlanmaktadır.
Hukuki değerlendirmelerde mobbingin sadece üst düzey yöneticilerden veya amirlerden gelmesi şart değildir, aynı hiyerarşik seviyedeki çalışma arkadaşları arasında da gerçekleşebilir. Sizin durumunuzda olduğu gibi aynı kademedeki çalışanların birbirlerine yönelik dedikodu yapması, alay etmesi veya sosyal olarak dışlaması uygulamada yatay mobbing olarak tanımlanmaktadır.
İşyerinde sistematik psikolojik şiddet olarak tanımlanan mobbing, hiyerarşik yapıya göre aşağı doğru ve yatay olmak üzere iki temel boyutta incelenir. Bu yazıda, ast-üst ilişkilerinden doğan aşağı doğru mobbing ile eşdeğer çalışanlar arasındaki yatay mobbingin temel dinamiklerini hukuki bir perspektifle ele alıyoruz.