Mobbing

İş yerinde karşılaştığınız olumsuz davranışların mobbing olarak değerlendirilebilmesi için genellikle bu eylemlerin belirli bir zaman diliminde süregelmesi ve devamlılık arz etmesi gerekmektedir. Kaynaklarda yer alan uzman görüşlerine göre, bir veya birkaç kişinin haftada en az bir kez ve yaklaşık altı ay boyunca sistematik olarak düşmanca ve etik dışı davranışlar sergilemesi, psikolojik taciz iddiasının temelini oluşturabilir.

Mobbing iddiasının temelini oluşturabilmesi için eylemlerin bir defaya mahsus değil, belirli bir sıklıkla ve uzun süreli olarak tekrarlanması gerekmektedir. Tek bir e-posta üzerinden doğrudan mobbing iddiasında bulunmak zor olsa da, bu durum bağımsız bir hukuki uyuşmazlık veya hakaret eylemi olarak farklı bir hukuki incelemeye esas oluşturabilecek niteliktedir.

Eğitim durumunuz, unvanınız ve görev tanımınızın çok altında kalan işlerin size kasıtlı olarak verilmesi, hukuken psikolojik taciz iddiasını destekleyebilecek oldukça güçlü bir göstergedir. Çalışanın mesleki yeterliliğini bilerek yok saymak, yetkinliğiyle bağdaşmayan basit veya onur kırıcı görevler vererek kişiyi iş ortamında değersizleştirmek, klasik yıldırma politikalarının en bilinen yöntemlerinden biridir.

Nöbet görevinin, öğretmeni zorlamak veya cezalandırmak maksadıyla kasıtlı olarak en yoğun ders gününe yazılması, yöneticinin yetkisini aşarak uyguladığı bir bezdiri eylemi olarak ele alınabilir. Okullardaki nöbet görevlerinin, idarenin keyfiyetine göre değil, öğretmenlerin dersinin en az olduğu güne ve objektif kriterlere göre adaletli bir şekilde dağıtılması esastır.

Okul yönetiminin sizin yaşadığınız bu yıpratıcı olaylar karşısında pasif kalması ve duruma müdahale etmemesi, ne yazık ki süreci besleyen ve sizin yalnızlaşmanıza neden olan önemli bir örgütsel eksikliktir. Psikolojik taciz süreçlerinde, yöneticilerin çatışmaları çözmede yetersiz kalması veya kendi konumlarını korumak adına olayları görmezden gelmesi, şiddeti uygulayan kişilere cesaret veren bir durum olarak karşımıza çıkar.

İş ortamında mesai arkadaşlarınızın veya amirlerinizin geçmişinizden dolayı size karşı acıma duygusuyla hareket etmesi ve bu durumu sürekli hissettirmesi, psikolojik yıpratma niteliği taşıyabilen ve onur kırıcı bir davranıştır. İlgili kaynak metinde koruma altından gelen personellerin ifade ettiği gibi, bu tür yaklaşımlar görünüşte iyi niyetli bir pozitif ayrımcılık gibi sunulmaya çalışılsa da, aslında personeli diğerlerinden farklılaştırıp ezik hissettiren son derece rahatsız edici tutumlardır.

Görünürde çok iyi niyetli ve güler yüzlü davranıp arkanızdan mesleki işlerinizi sabote eden ve iletişimi keserek sizi gerekli bilgi alışverişinden kasıtlı olarak mahrum bırakan bu tutumlar, pasif-agresif veya ikiyüzlü mobbing uygulayıcılarının tipik davranış kalıplarıdır. İşyerinde açık ve sesli bir çatışma olmasa bile, örtük biçimlerde çevresel düzeninizi bozarak üzerinizde ağır bir ruhsal gerilim oluşturmayı hedefleyen bu sistematik eylemler, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak nitelendirilebilmektedir.

Maruz kaldığınız haksızlıklara ve dışlanmalara rağmen işinize odaklanmanız ve duygusal dengenizi korumaya çabalamanız, literatürde psikolojik sağlamlık olarak adlandırılan son derece olumlu ve koruyucu bir kişisel özelliktir. Bu güçlü duruşunuz, karşılaştığınız sistematik saldırıların ve psikolojik şiddetin yok sayılacağı veya hafifletileceği anlamına kesinlikle gelmez; aksine, zorluklarla başa çıkma kapasitenizin yüksek olduğunu gösterir.

Amirinizin sizin olaylara verdiğiniz tepkileri kişisel hassasiyetinize veya alınganlığınıza bağlaması, mobbing sürecinde uygulayıcıların kendi kusurlarını örtbas etmek için sıklıkla başvurduğu bir yöntemdir ve hukuki süreçte doğrudan sizin aleyhinize bir durum yaratmaz. Bireylerin dayanıklılık düzeyi zorlu olayları karşılama biçimlerini etkilese de, hukuk sisteminde asıl odaklanılan nokta size yöneltilen psikolojik taciz eylemlerinin objektif varlığı, sürekliliği ve sistematiğidir.

İş yerinde uğradığınız psikolojik taciz nedeniyle ruh ve beden sağlığınızın bozulması durumunda, yaşanan olaylar ile sağlık durumunuz arasındaki illiyet bağını kanıtlayarak kurumu hukuken sorumlu tutmanız mümkündür. Mobbing sadece bir işyeri huzursuzluğu değil, araştırma bulgularına göre mağdurların yüzde yetmişinden fazlasında travma sonrası stres bozukluğu gibi ciddi rahatsızlıklara neden olabilen ve kişinin genel sağlığını ciddi şekilde bozan örgütsel bir hastalıktır.