Manevi Tazminat

Göreve iade edildikten sonra açtığınız tazminat davasının 7075 sayılı Kanun'da yer alan tazminat talep edilemeyeceğine ilişkin kurala dayanılarak reddedilmesi, anayasal haklarınızın ihlali niteliğini taşıyabilmektedir. İlk derece mahkemeleri, genellikle ilgili kanunun onuncu maddesinde yer alan ve göreve iade edilenlerin ihraçtan dolayı tazminat isteyemeyeceğini belirten hükmü gerekçe göstererek davaları reddetme yoluna gitmekteydi.

Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvuru sonucunda hak ihlali kararı verilirse, uğradığınız zararların giderilmesi ve ihlalin ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız yeniden yargılama yapılması için ilgili derece mahkemesine gönderilecektir. İhlal kararı, tazminat hakkınızın engellenmesinin ve davanızın haksız yere reddedilmesinin anayasal güvencelere aykırı olduğunu tespit eder.

Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiğini tespit ettiğinde, size doğrudan bir maddi veya manevi tazminat ödemek yerine kural olarak dosyanın yeniden yargılama yapılması için ilgili derece mahkemesine gönderilmesine karar verir. Mahkemenin yaklaşımına göre, tespit edilen hak ihlalinin ve bu ihlalin yol açtığı sonuçların tamamen ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesi hukuki açıdan yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, bu ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması için öncelikli olarak davanızın yeniden görülmesine karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, idari veya yargısal süreçlerdeki hatalı yorumlar nedeniyle temel haklarınızın zedelendiğini belirlediğinde, hukuki yarar ilkesi gereğince dosyanızı ilgili derece mahkemesine geri gönderir.

Anayasa Mahkemesi davanızda hak ihlali tespit etmesi durumunda size doğrudan manevi tazminat ödenmesine hükmetmek yerine, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili idare mahkemesine gönderilmesine karar verecektir. Açtığınız tam yargı davasında idarenin kusur sorumluluğuna ilişkin değerlendirme yapılmadan karar verilmesi sebebiyle yaşanan hak ihlalinin giderilmesi için en uygun ve hukuki yöntem yargılamanın sil baştan yapılmasıdır.

Kamulaştırma bedelinizin değer kaybetmesi nedeniyle mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, size doğrudan bir tazminat ödenmek yerine dosyanız yeniden yargılama yapılması için ilgili mahkemeye gönderilmektedir. Anayasa Mahkemesi, bu tür hak ihlallerinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için mahkemenin davayı yeniden ele almasını zorunlu ve yeterli bir giderim yöntemi olarak görmektedir.

Taşınmazınız üzerindeki kısıtlamanın yirmi yılı aşkın bir süredir devam etmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde adınıza manevi tazminat ödenmesine hükmedilmesi mümkündür. Mahkeme, bu tür başvurularda öncelikle tedbirin makul süreyi aşıp aşmadığını ve kişiye yüklenen külfetin ağırlığını değerlendirmektedir.

Mahkemelerin konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbirini uygularken kaçma şüphesi veya delilleri karartma gibi meşru bir amacın varlığını ortaya koyması ve özel ailevi durumları dikkate alması gerekir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bu tedbir niteliği ve hareket serbestisi üzerindeki sınırlayıcı etkisi bakımından kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına müdahale teşkil eder.

Mahkemenin kaçma şüphesi veya delilleri karartma gibi meşru bir amacı somut olarak ortaya koymadan ve çocuklarınızın özel durumunu değerlendirmeden ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı vermesi yasal değildir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, konutu terk etmeme tedbiri hareket serbestisini ciddi şekilde kısıtladığı için kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına ağır bir müdahale oluşturur.

Mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildikten sonra zararınızın telafi edilmesi için ilgili mahkeme tarafından yeniden yargılama yapılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma bedelinin veya tazminatın değer kaybına uğratılması nedeniyle ortaya çıkan bu hak ihlalinin ve sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için en uygun yöntemin yargılamanın yenilenmesi olduğuna hükmetmektedir.