İşçi Hakları

Vakıf üniversitelerinde çalışan akademik personelin kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için açacağı davaların idari yargı yerinde görülmesi gerekmektedir. Vakıf üniversiteleri ilgili kanun uyarınca kamu tüzel kişiliğine sahip olarak kurulduklarından buralarda görev yapan öğretim elemanları da kamu personeli statüsündedir.

KHK ile ihraç edilip hizmet birleştirmesi yoluyla emekli olan kişilere emekli ikramiyesi ödenmemesi, Anayasa Mahkemesi kararlarına göre mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının ihlali niteliğindedir. Sosyal Güvenlik Kurumu, hizmet birleştirmesi yaparak emekli olan memurların ikramiye alabilmesi için kamu görevinin kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermesi gerektiğini öne sürerek bu ödemeyi yapmamaktadır.

Sadece memuriyette geçen hizmet süresi tek başına emekli olmaya yetmeyen kişilerin dışarıdaki sigortalı çalışmalarıyla hizmet birleştirmesi yapması durumunda kanun gereği kıdem tazminatı şartlarına uygun olarak işten ayrılmış olma koşulu arandığından ikramiye ödemesi reddedilmektedir. İlgili kanun maddelerine göre, yirmi beş yıllık hizmet süresini tamamen Emekli Sandığına tabi olarak dolduran kişiler KHK ile memuriyetten çıkarılsalar dahi, hizmetlerinin ne şekilde sona erdiğine bakılmaksızın herhangi bir şarta bağlı olmadan emekli ikramiyelerini alabilmektedirler.

Aynı maddi ve hukuki olgularla ilgili olarak yargı mercileri tarafından birbiriyle çelişen farklı kararlar verilmesi ve bu durumun mahkeme kararında makul bir nedene dayandırılmaması hukuka olan inancı sarsan bir durumdur. Anayasa Mahkemesi, aynı işverene karşı açılan seri davalarda bir mahkemenin diğerleriyle tamamen farklı bir sonuca ulaştığı durumlarda bu farklılığın nedenlerini gerekçeli karar hakkı kapsamında açıkça belirtmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

İşçinin muvazzaf askerlik sebebiyle fiilî çalışmaya ara verdiği tarihte işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinde yer alan özel düzenlemeler, askerlik dönüşü çalışmaya devam edip emekli olan işçilerin kıdem tazminatı hesaplamasında mutlaka dikkate alınmalıdır. Yargıtay uygulamalarına göre, askerlik sebebiyle ayrılma durumunda iş sözleşmesinin şarta bağlı şekilde askıya alındığı kabul edilmektedir.

Hâkimin size davanızdaki şekil eksikliğini düzeltmeniz için süre vermeden davanızı usulden reddetmesi hak arama özgürlüğünüzü kısıtlayan bir durumdur. Yargılama süreçlerinde temel amaç, bireylerin haklarına kavuşmasını sağlamaktır ve usul kurallarının bu amacı engelleyecek kadar katı uygulanmaması gerekir.

Anayasa Mahkemesi, işçilik alacakları için açılan davanın türü yanlış seçildiği gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan usulden reddedilmesini anayasal hakların ihlali olarak kabul etmektedir. Mahkemelerin, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağına kanaat getirdiğinde davayı doğrudan usulden reddetmesi, uyuşmazlığın esasının incelenmesini engellemektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu, hizmet birleştirmesi yoluyla emekli olan kişilere ikramiye ödenmesini, kamu görevinin kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermesi kuralına bağlamaktadır. Eğer kamu görevindeki hizmet süreniz tek başına emekli aylığı bağlanması için yeterli değilse ve KHK ile ihraç edildiyseniz, kurum bu durumu kıdem tazminatı şartlarına aykırı bularak emekli ikramiyesi ödemesini reddetmektedir.

Hizmet sürenizin tek başına emekliliğe yetmemesi nedeniyle ihraç sonrası ikramiye alamamanız, Anayasa Mahkemesi tarafından eşitlik ilkesine ve anayasal güvencelere aykırı bir farklı muamele olarak değerlendirilmektedir. Mevcut uygulamada, kamudaki hizmet süresi tek başına emekli aylığı bağlanması için yeterli olan kişiler görevden hangi sebeple çıkarılırlarsa çıkarılsınlar emekli ikramiyesini alabilmektedir.

İşten ayrılma iradenizin aslında emeklilik nedenine dayandığı mahkeme kararıyla kesinleşmişse, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilgili yazıyı makul bir süre içinde sonradan alarak işverenden kıdem tazminatınızı talep etmeniz mümkündür. Yaşadığınız olayda, kurumun hatalı kayıtları nedeniyle yazıyı zamanında alamayıp istifa dilekçenizde bu durumu açıkça belirtmemiş olsanız bile, yüksek mahkeme tarafından asıl niyetinizin emeklilik olduğu tespit edilmişse bu durum sizin için güçlü bir güvence oluşturur.