Soru & Cevap
Askerliğe giderken işten ayrıldım ve bana bir miktar tazminat ödendi. Askerlik dönüşü aynı işyerinde çalışıp emekli oldum, eski sözleşmemize göre bu ödemenin avans sayılıp düşülmesi gerekmiyor mu?
İşçinin muvazzaf askerlik sebebiyle fiilî çalışmaya ara verdiği tarihte işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinde yer alan özel düzenlemeler, askerlik dönüşü çalışmaya devam edip emekli olan işçilerin kıdem tazminatı hesaplamasında mutlaka dikkate alınmalıdır. Yargıtay uygulamalarına göre, askerlik sebebiyle ayrılma durumunda iş sözleşmesinin şarta bağlı şekilde askıya alındığı kabul edilmektedir. Bu nedenle, ilgili dönemdeki toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre askerliğe giderken yapılan ödeme aslında işçiye verilmiş bir avans niteliği taşımaktadır. İşçi askerlik sonrasında aynı işyerine dönüp emeklilik hakkını kazandığında, sözleşmedeki askı hâli son bulduğundan kıdem tazminatının hesabına ilk işe giriş tarihinden itibaren başlanması gerekmektedir. İş sözleşmesi kapsamında geçen tüm çalışma süresi üzerinden hesaplanan toplam kıdem tazminatından, daha önce askere giderken avans niteliğinde yapılan o ödemenin mahsup edilmesi suretiyle işçiye fark kıdem tazminatı ödenmelidir. Bu kuralın yargı mercilerince göz ardı edilmesi ve yalnızca emekli olunan tarihteki sözleşmeye dayanılarak talebin reddedilmesi, işçinin geçmişe dönük hak kaybına uğramasına ve uyuşmazlığın hatalı değerlendirilmesine neden olmaktadır.