Hakaret

Hâkimler, hakkınızda açılan davada kullandığınız sözleri değerlendirirken bu ifadeleri kullanıldıkları bağlamdan koparmamak ve konuşmanın tamamını bir bütün olarak ele almak zorundadır. Anayasa Mahkemesi, cezalandırmaya veya tazminata konu edilen söylemlerin hangi şartlar altında, kim tarafından ve kime karşı söylendiğinin derinlemesine incelenmesini zorunlu tutmaktadır.

Üst düzey kamu görevlilerine veya siyasetçilere yönelik yapılan eleştirilerde, bu kişilerin sade vatandaşlara kıyasla eleştiriye çok daha fazla hoşgörü göstermesi beklenmektedir. Sosyal medya üzerinden yapılan bir paylaşımın hakaret suçu sayılıp sayılmayacağı değerlendirilirken, söz konusu ifadelerin bağlamından koparılmadan ve olayın bütünlüğü içerisinde ele alınması oldukça önemlidir.

Mahkemenin, avukatınızın sunduğu geçerli bir mesleki mazereti değerlendirmeden ve savcılığın esas hakkındaki mütalaasına karşı size savunma hazırlamak için yeterli süreyi tanımadan doğrudan hüküm kurması, hukuki açıdan önemli usul eksikliklerine işaret etmektedir. Yargılama sürecinde sanığın ve avukatının, savcılık makamının ortaya koyduğu nihai görüşe karşı diyeceklerini hazırlayabilmesi ve bunları mahkeme huzurunda dile getirebilmesi, adil yargılanma hakkı kapsamında büyük bir öneme sahiptir.

Mahkemelerin, davanın kendine has koşullarını ve sizin o sözleri hangi amaçla söylediğinizi incelemeden yalnızca başka bir mahkemenin emsal kararına dayanarak ceza vermesi hukuki açıdan yeterli bir yaklaşım olarak görülmemektedir. Her ifade doğası gereği kendi bağlamı, arka planı ve şartları içinde ele alınmak durumundadır ve bir başka davada hakaret kabul edilen bir sözün her olayda otomatik olarak suç sayılması beklenemez.

Yaptığınız haberde siyasiler için kullanılan ağır ifadelerin, mahkemeler tarafından cımbızlanarak haberin genel bağlamından ve amacından kopuk şekilde incelenmesi hukuka uygun kabul edilemez. Bir haber veya yayında kullanılan ifadelerin hakaret boyutuna varıp varmadığının tespiti yapılırken, sözlerin tek başına soyut bir biçimde ele alınması yerine olayın bütünlüğü içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

İşçilerin sosyal medya üzerinden yaptıkları paylaşımlar kural olarak anayasal güvence altında olan ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilir ve salt bu paylaşımlar nedeniyle işten çıkarılmaları hukuka aykırı bulunabilir. İşverenin iş sözleşmesini feshedebilmesi için işçinin davranışlarının iş yerindeki üretimi ve iş ilişkisi sürecini olumsuz etkilemesi, yani iş barışını ciddi biçimde bozması gerekmektedir.

Ceza infaz kurumunda eşinizle yaptığınız kapalı görüşme sırasında sarf ettiğiniz sözler nedeniyle hücre cezası almanız, belirli şartlar altında ifade özgürlüğü ihlali olarak kabul edilebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir mahpusun kapalı görüş esnasında doğrudan bir görevliyi muhatap almadan ve aleniyet kazanmadan sadece eşine karşı fevren söylediği sözlerin kurumun güvenliğini veya disiplinini doğrudan tehlikeye düşürdüğünün kanıtlanması gerekir.

Göndermek istediğiniz yazının sakıncalı kabul edilerek alıkonulabilmesi için kurumun güvenliğini tehlikeye düşürmesi, görevlileri hedef göstermesi veya paniğe yol açacak yalan bilgiler içermesi gibi belirli şartların varlığı aranır. İlgili kanun ve yönetmelik hükümleri uyarınca, mahpusların mektuplarının sakıncalı mektup olarak değerlendirilmesinde beş temel kriter bulunmaktadır.

Kamuoyunca tanınan bir kişi veya gazeteci iseniz size yöneltilen sert eleştirilere sıradan bir vatandaşa göre çok daha fazla katlanmanız gerekmektedir. Mahkemeler bu tür durumlarda şeref ve itibarınızın korunması hakkı ile karşı tarafın ifade özgürlüğü arasında adil bir denge kurmaya çalışır.

Size yöneltilen bu tür sarsıcı ve rahatsız edici sözler, yazınızdaki düşüncelere karşı söylenmiş birer değer yargısı olarak kabul edilebilir ve her zaman doğrudan hakaret sayılmayabilir. Hukuken maddi olguların ispatlanması beklense de değer yargılarının doğruluğunu ispatlamak mümkün olmadığından bu sözlerin belli bir olgusal temele dayanıp dayanmadığına bakılır.