Hak Arama Özgürlüğü

İstinaf veya temyiz aşamasındaki üst mahkemelerin, dosyada bulunan uzman raporlarını ve emniyet birimlerinin yaptığı somut tespitleri hiçbir makul gerekçe göstermeden hiçe sayması hukuken mümkün değildir. Velayet uyuşmazlıklarında asıl olan, tarafların yakınlarının kişisel düşünceleri değil, bağımsız uzmanlarca hazırlanan ve çocuğun yüksek yararı ilkesini merkezine alan bilimsel değerlendirmelerdir.

İtiraz mercilerinin ileri sürdüğünüz argümanları değerlendirmeyip sadece şekli şartların oluşup oluşmadığına bakarak basmakalıp gerekçelerle ret kararı vermesi, etkili bir denetim yapılmadığını göstermektedir. Hukuki süreçlerde itiraz yollarının, başvuranların iddia ve delillerinin dikkate alındığı, çatışan menfaatlerin dengelendiği ve temel haklara yapılan müdahalenin ölçülülüğünün incelendiği yerler olması beklenir.

Anayasa Mahkemesi, davanız devam ederken yürürlüğe giren ve alacağınızın tahsilini engelleyen bu kanuni düzenleme nedeniyle mahkemenin uyuşmazlığın esasına girmeden karar vermesini, hak arama özgürlüğü açısından hukuka aykırı bulmaktadır. Yüksek mahkeme, teorik düzeyde etkili bir yol olarak görülen dava açma hakkınızın, sonradan yapılan yasal değişiklikler yüzünden pratikte başarı sunma kapasitesini yitirdiğini tespit etmektedir.

Hakkınızda kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yaptığınız itirazın, davanın esasına girilmeden ve iddialarınız değerlendirilmeden sadece şekli şartlar yönünden basmakalıp ifadelerle reddedilmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesinin tespitlerine göre, itiraz mercilerinin yeknesak bir şekilde ve dosya üzerinden sadece hukuka aykırılık bulunmadığını bildiren tek bir cümleden ibaret gerekçelerle itirazları reddetmesi hak arama özgürlüğü güvencesini zedelemektedir.

Mahkemenin, kaza tarihi ile tazminat talebini artırdığınız tarih arasındaki on yıllık sürenin geçmesini gerekçe göstererek talebinizi reddetmesi hak arama özgürlüğünüzün ihlali anlamına gelmektedir. Yargısal süreçlerde cismani zararın niteliği ve kapsamı çoğu zaman kaza anında hemen anlaşılamamakta, iyileşme süreci ve sonrasındaki tıbbi değerlendirmeler sonucunda kesinleşmektedir.

Bu aşamada mağduriyetinizin giderilmesi için mahkemeye sunacağınız itirazlarda tebligatın usulüne uygun yapılmadığını ve kararı gerçekten öğrendiğiniz tarihi somut delillerle kanıtlamanız büyük önem taşımaktadır. Mahkemelerin, tarafınıza usulüne uygun bir tebligat yapılmadığı halde sadece kağıt üzerindeki tarihlere bakarak istinaf kanun yolu başvurunuzu süre aşımı nedeniyle reddetmesi sizin adalete erişiminizi açıkça engeller.

Mahkemenin, idareye devredilen kurumun tasfiye sürecinde alacaklıları karşılayacak aktif mal varlığının kalıp kalmayacağının belirsiz olduğu gerekçesiyle davanızı esastan incelemeyi reddetmesi hukuka uygun değildir. Kanun hükmünde kararname ile Hazineye devredilen kurumlardaki işçi alacaklarına yönelik açılan tam yargı davası süreçlerinde, uyuşmazlığın çözümü idarenin veya tasfiye kurulunun belirsiz bir tarihte yapacağı hesaplamalara bağlanamaz.

Sizin hiçbir hatanız yokken mahkeme personelinin dilekçenizi farklı bir isimle sisteme kaydetmesi ve üst mahkemenin dosyanızı incelemeden kapatması durumunda ihlal iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurarak yeniden yargılama talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, yargısal başvurulara dair dilekçelerini usulüne uygun olarak yetkili mercie sunan kişilerin, tamamen mahkemelerin iç işleyişinden kaynaklanan hata ve aksamalardan sorumlu tutulamayacağını açıkça belirtmektedir.

Arabulucunun yaptığı şekli bir hata yüzünden davanızın reddedilmesi hak arama özgürlüğünüzün ihlali anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, işe iade talebiyle açılan bir davada arabulucunun toplantı tarihini davet mektubuna yanlış yazması gibi tamamen kendisinden kaynaklanan bir hata nedeniyle davanın usulden reddedilmesi, kişinin mahkemeye erişim hakkı ihlali olarak değerlendirilmektedir.

Sadece bir sendika kararına uyarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına hitaben yazılan bir dilekçeyi imzalayıp öğretmenler odası gibi kamuya ait alanlarda diğer meslektaşlarınıza duyurmanız nedeniyle size disiplin cezası verilmesi anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet memurları da birer bireydir ve ülke sorunlarıyla ilgilenme, siyasi ya da sosyal meselelerde görüş belirtme hakkına sahiptir.