Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemenin uyuşmazlığın çözümü için ara kararla idareden belge talep etmesine rağmen, nihai kararında bu belgelerin içeriğini hiç tartışmadan davanızı reddetmesi hukuken doğru bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, yargılama makamlarınca gerçekleştirilen araştırmalar neticesinde tespit edilen hususların keyfî uygulamaların önüne geçecek şekilde kararda ortaya konulması gerekmektedir.

İdarenin bildirdiği kararda başvuru süresini göstermemesi nedeniyle davanızın geç açıldığı gerekçesiyle reddedilmesi durumunda, bu hukuka aykırı kararın ortadan kaldırılması için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Devletin kurumları, tesis ettikleri işlemlerde ilgili kişilerin hangi kanun yollarına ve mercilere ne kadar süre içinde başvurabileceğini açıkça belirtmek zorundadır.

İstinaf mahkemesinin, davanın sonucuna etki edebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı ve itirazlarınızı hiçbir inceleme yapmadan ve gerekçe göstermeden reddetmesi adil yargılanma standartlarına uygun değildir. Yargılama sürecinde ileri sürdüğünüz, özellikle rahatsızlığınızın görev sırasında yaşanan akustik travma gibi spesifik nedenlerle oluştuğuna dair iddialarınızın alt derece mahkemelerince araştırılması ve bu araştırmaların da istinaf makamınca denetlenmesi gerekir.

Mahkemenin kararında kanun yolu süresini hatalı göstermesi durumunda, bu süreye güvenerek hareket ettiğiniz için hakkınızı kaybetmemeniz ve istinaf başvurunuzun incelenmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin ve mahkemelerin vatandaşlara karara karşı başvurulacak kanun yolunu ve süresini doğru gösterme yükümlülüğü bulunmaktadır.

İstinaf mahkemesinin işe iade davanızı reddederken işverenle aranızdaki güven ilişkisini sarsan sözlerinizin veya davranışlarınızın neler olduğunu ve bunların güveni nasıl zedelediğini kararında açıkça belirtmemesi yasal ve anayasal güvencelere aykırıdır. Anayasa güvencesi altındaki adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemelerin verdikleri kararların yeterli ve makul bir gerekçe içermesi zorunludur.

Adli yardım talebinizin reddedilmesi üzerine davanıza devam edebilmek için mahkeme veznesine istenen harç ve gider avansını ödemiş olmanız, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmanıza kesinlikle engel değildir. Mahkemelerin, hiçbir geliri bulunmayan kişilerden dava açmayı zorlaştıracak düzeyde ödeme talep etmesi ve fakirlik durumunu usulünce araştırmadan ret kararı vermesi, temel hak ve özgürlüklerinizden olan adil yargılanma hakkı çerçevesinde korunan haklarınıza açık bir müdahaledir.

Ceza infaz kurumunda hakkınızda yürütülen bir disiplin soruşturmasında savunmanız alınmadan size ceza verilmesi hukuka aykırılık teşkil eder ve bu durum kararın iptalini gerektirebilir. İlgili kanun gereğince savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği emredici bir kuraldır.

İnfaz kurumu idaresinin sizin niyetinize dair varsayımlarda bulunarak ve sadece bir tutanağa dayanarak sözlü savunmanızı almaktan imtina etmesi, adil yargılanma hakkınızın ihlaline yol açan bir uygulamadır. Cezaevinde yaşanan olaylarla ilgili hakkınızda başlatılan soruşturmalarda, idarenin tercüman bulunmadığı gerekçesiyle veya sizin farklı bir dilde savunma yapmak istediğinizi farz ederek savunma hakkınızı kullandırmaması yasal olarak kabul edilemez.

Evet, mahkemenin dilekçenizi sisteme yanlış kaydetmesi yüzünden Yargıtay tarafından kanun yoluna başvuru hakkınızın elinizden alınması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yargısal başvuru usullerinin belirli ve öngörülebilir olması anayasal bir güvencedir.

İdarenin ihmali veya kusuru nedeniyle uğradığınız zararların karşılanması amacıyla açtığınız davanın, ihmali sonradan öğrenmenize rağmen katı bir süre yorumuyla reddedilmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Yargı mercileri, usul kurallarını uygularken bireylerin dava açma hakkını anlamsız kılacak veya aşırı derecede zorlaştıracak katı şekilcilikten kaçınmak zorundadır.