Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemenin karara karşı başvurulacak kanun yollarının şeklini ve sürelerini eksik bildirmesi durumunda adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği sonucuna varılabilir. Yargı organlarının kanun yolları bildirimlerinde farklı ve eksik ifadelere yer vermesi, taraflar açısından kanunun öngörülebilirliği noktasında ciddi sorunlar yaratmaktadır.

Soruşturma aşamasında avukatınız huzurunda verdiğiniz itiraf içeren ifadelerinizi mahkemede sonradan reddetmeniz durumunda, hâkim bu beyanları dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirerek aleyhinize delil olarak kullanabilme takdirine sahiptir. Özellikle soruşturma evresinde etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmak amacıyla ve müdafi eşliğinde verdiğiniz, yasa dışı faaliyetlerinizi veya kullandığınız gizli haberleşme programlarını detaylıca anlattığınız beyanlar mahkeme tarafından inandırıcı bulunabilir.

Hakkınızda devam eden bir ceza davası varken cezaevi idaresinin tehlikeli tutukluluk statünüzü değerlendirdiği kararlarında işlediğiniz iddia edilen suça atıf yapması Anayasa ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki masumiyet karinesinin ihlalidir. Ceza infaz kurumu müdürlüğü bünyesindeki kurulların tutukluların durumunu değerlendirirken kullandıkları dilin çok dikkatli seçilmesi gerekmektedir.

Cezaevi idaresinin raporunda veya kararında kullanılan ifadelerin masumiyet karinesini ihlal ettiği tespit edildiğinde, bu anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama süreci işletilmektedir. İhlal kararı verildikten sonra dosya, söz konusu hukuka aykırı değerlendirmeleri barındıran kararı denetleyen ilgili yargı merciine gönderilir.

Ceza yargılamasında ileri sürdüğünüz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı itirazlarınızın mahkeme tarafından dikkate alınmaması, adil yargılanma hakkı ihlaline yol açar. Yargıtay içtihatlarına göre, sabit veya ankesörlü hatlardan ardışık arama yapıldığı iddiasının kanıtlanabilmesi için detaylı araştırmalar yapılması şarttır.

Yalnızca polis tarafından hazırlanan HTS analiz raporlarına dayanılarak, arayan kişiler dinlenmeden ve itirazlarınıza rağmen uzman incelemesi yapılmadan ceza verilmesi hukuki güvenlik ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Yargıtay uygulamalarına göre, kişilerin örgütün gizli haberleşme ağına dâhil olup olmadığının kesin olarak belirlenebilmesi için somut olayın özelliğine uygun araştırma işlemleri titizlikle yürütülmelidir.

Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnameler ile doğrudan tesis edilen işlemlere karşı açılan davalarda mahkemelerin dosyayı doğrudan reddetmek yerine ilgili inceleme komisyonuna göndermesi gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, temin faaliyeti tamamlanmamış astsubay veya subay adaylarının ilişiklerinin doğrudan bir kanun hükmünde kararname ile kesilmesi durumunda, kişilerin hukuki statülerine ilişkin bu tür işlemlerin değerlendirilmesi Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonu yetki alanına girmektedir.

Mahkemenin, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı itirazlarınızı değerlendirmeden karar vermesi adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlali anlamına gelir. Sizin durumunuzda olduğu gibi, taşınmazın yapım alanı ve kusur oranları gibi doğrudan tazminat miktarını etkileyecek konularda emsal dosyalardaki farklı tespitleri sunarak bilirkişi raporuna yaptığınız itirazların mahkeme tarafından mutlaka gerekçeli bir şekilde karşılanması şarttır.

Mahkemenin bir tanığın kimliğini gizli tutma kararı alması durumunda, sizin adil bir şekilde yargılanabilmeniz için savunma tarafına dengeleyici birtakım güvenceler sağlayan özel bir usul yürütmesi gerekmektedir. Örgütlü suçlarla mücadelede tanıkların veya yakınlarının tehlikeye düşmesini engellemek amacıyla kimliklerinin gizli tutulması makul bir gerekçe olarak kabul edilebilir.

Astsubaylığa geçiş mülakatında başarısız sayılmanız üzerine açtığınız iptal davasında mahkemenin iddialarınızı karşılamadan ve yeterli açıklama yapmadan davanızı reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkeme, idare mahkemelerinin mülakat komisyonunun mevzuata uygun oluşturulup oluşturulmadığına ve sınavın usulüne göre yapılıp yapılmadığına dair esaslı itirazları titizlikle incelemesi gerektiğini belirtmektedir.