Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ Adil Yargılanma Hakkı

Adil Yargılanma Hakkı

Hukuk devletinin varlık sebebi olan adil yargılanma hakkı; bağımsız, tarafsız ve makul sürede karar veren bir yargı mekanizmasının en temel güvencesidir. Gerek ceza gerekse hukuk davalarında usule ilişkin usulsüzlükler, savunma hakkının kısıtlanması veya gerekçesiz kararlar, sürecin AYM ve AİHM nezdinde ihlal kararıyla sonuçlanmasına zemin hazırlayan kritik hukuki noksanlıklardır.
Soru & Cevap Güncelleme: 04.06.2025

Polise ilk başta avukatım yanımda yokken ifade verip suçumu itiraf ettim ama sonra avukatımla da aynı şeyleri söyledim. Sırf ilk ifademde avukat yoktu diye yargılamamın haksız olduğunu iddia edebilir miyim?

add

İlk ifadenizin avukat olmaksızın alınması tek başına yargılamanın bütünüyle adaletsiz olduğu anlamına gelmeyebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, böyle bir durumda yargılamanın genel olarak adil olup olmadığını değerlendirirken, avukatsız alınan ilk ifadenin mahkumiyet kararında ne kadar belirleyici olduğuna bakar.

Soru & Cevap Güncelleme: 20.01.2026

Mal varlığı incelemesinde yetkililer servetimin yasal kaynağını benim ispatlamamı istiyor. Yasa dışı bir şey yaptığımı onların ispatlaması gerekmez mi, ispat yükünün bende olması adil mi?

add

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, açıklanamayan servetlerin müsaderesi amacıyla yürütülen sivil nitelikli yargılamalarda ispat yükü kurallarının esnetilerek kişiden mal varlığının yasal kaynağını açıklamasının beklenmesini adil yargılanma hakkına aykırı bulmamaktadır. Yetkili makamlar, kişinin yasal gelirleri ile sahip olduğu mal varlığı arasında belirgin ve makul olmayan bir fark bulunduğunu somut delillerle ortaya koyduğunda, bu farkın yasal ve meşru kaynaklardan elde edildiğini kanıtlama sorumluluğu mülk sahibine geçmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 22.02.2026

İbadet nedeniyle yargılandığım davada, mahkeme benim ve ev sahibinin ifadelerini hiç dikkate almadan sadece polislerin sözüne dayanarak ceza verdi. Mahkemenin böyle karar vermesi adil mi?

add

Yargılandığınız davada mahkemenin sizin ve diğer tanıkların ifadelerini hiçbir şekilde dikkate almayıp yalnızca polis memurlarının beyanlarına dayanarak ve bunun nedenini açıklamayarak ceza vermesi adil yargılanma hakkına açıkça aykırıdır. Mahkemelerin, iddia makamının veya polislerin sunduğu kanıtları veya tanıklıkları, savunma tarafının sunduğu ifadelere göre neden daha güvenilir veya objektif bulduklarına dair mutlaka yeterli ve tatmin edici gerekçeler sunmaları gerekir.

Soru & Cevap Güncelleme: 10.02.2026

Bir mahkeme başkanı olarak görevden alındım ve kararı bozdurdum. Ancak kurul beni tekrar görevden aldı ve bu ikinci karara itiraz edemiyorum. İtiraz hakkımın tamamen elimden alınması yasal mı?

add

İkinci karara karşı itiraz hakkınızın yasal bir dayanakla tamamen engellenmesi, adil yargılanma hakkınızın özünü zedeleyen hukuka aykırı bir durumdur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, hakkınızdaki disiplin süreci sonunda verilen ilk kararı üst merci konumundaki bir temyiz kurulunda bozdurmanıza rağmen, dosyanın geri gönderildiği kurulun verdiği yeni karara itiraz edememeniz mahkemeye erişim hakkı ihlali sayılmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.08.2025

Yüksek mahkeme üyeliği başvurum reddedilince dava açtım ama devlet yasa çıkarıp itiraz hakkımı ortadan kaldırdı. Devletin devam eden bir mahkeme sürecine bu şekilde müdahale etmesi yasal mıdır?

add

Devletin devam eden bir hukuki sürece müdahale ederek sizin adalete erişim hakkınızı elinden alması, adil yargılanma hakkının açık bir ihlalidir ve uluslararası insan hakları standartlarına göre yasal kabul edilemez. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin incelediği bu olayda, başvurucu yüksek mahkeme üyeliği için açılan yarışmada reddedilmiş ve kararı idari mahkemeye taşımıştır.

Soru & Cevap Güncelleme: 21.02.2026

İtiraz davam sürerken mahkeme atamaların durdurulmasına yönelik tedbir kararı verdi. Ancak cumhurbaşkanı mahkeme kararına rağmen atamaları yaptı. Mahkeme kararı varken bu yapılanlar hukuka uygun mu?

add

Yargı makamları tarafından verilmiş ve bağlayıcılığı olan bir tedbir kararına rağmen yürütme organının atamaları gerçekleştirmesi hukuka aykırıdır ve mahkeme kararlarının etkisiz bırakılması anlamına gelir. Somut olayda, yargı kurulu tarafından yapılan aday önerilerine karşı açılan dava sürerken, yüksek idare mahkemesi bu işlemlerin uygulanmasının durdurulması yönünde bağlayıcı bir geçici tedbir kararı almıştır.

Soru & Cevap Güncelleme: 18.11.2025

Hakkımda açılan ceza davasında sadece suç ortağımın bana iftira atmasıyla ceza alabilir miyim? Sırf onun sözüne bakılarak mahkûm edilmem adil yargılanma hakkıma aykırı değil mi?

add

Bir ceza davasında yalnızca suç ortağının ifadesine dayanılarak mahkûmiyet kararı verilmesi, yerel mahkemelerin bu ifadeyi dikkatle incelemesi ve diğer kanıtlarla desteklemesi koşuluyla adil yargılanma hakkı ihlali oluşturmaz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Sakkou v.

Soru & Cevap Güncelleme: 08.04.2025

Hakkımda dava açılmış ama yurt dışında olduğum için tebligat bana ulaşmadı ve yokluğumda aleyhime karar verilmiş. Sadece bu durum adil yargılanma hakkımın tamamen ihlal edildiği anlamına mı gelir?

add

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, ilk derece mahkemesinde davanın yokluğunuzda görülmesi otomatik olarak adil yargılanma hakkının tamamen ihlal edildiği anlamına gelmez, çünkü bu eksiklik daha sonraki aşamalarda giderilebilir. Eğer karardan haberdar olduktan sonra itiraz etme imkanı bulursanız ve tam yargı yetkisine sahip bir üst mahkeme süreyi eski hale getirerek davanın esasına girerse, bu durum ilk aşamadaki eksikliği telafi edebilir.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.05.2025

İtiraz dilekçemde karşı tarafın talep ettiği tazminatın çok orantısız olduğuna dair çok önemli itirazlar sundum ama üst mahkeme bu argümanlarımı hiç dikkate almadan kararı onadı. Bu adil mi?

add

Mahkemelerin, davanın sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikteki somut ve önemli argümanlarınıza açık ve belirgin bir yanıt vermemesi adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yerel mahkemelerin her bir iddiaya uzun uzun cevap vermek zorunda olmamakla birlikte, uyuşmazlığın çözümünde belirleyici olan temel itirazları mutlaka gerekçeli bir şekilde karşılaması gerektiğini belirtmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 03.02.2025

Emekli maaşımın yeniden bağlanması için açtığım dava yıllardır sürüyor ve dosya sürekli kurumlara geri gönderiliyor. Bu kadar uzun süren bir dava adil yargılanma hakkımı ihlal etmez mi?

add

Emeklilik davanızın idari makamlar ve mahkemeler arasında sürekli olarak bozulup geri gönderilmesi ve yıllarca nihai bir karara bağlanamaması, makul sürede yargılanma hakkınızın açık bir ihlalini oluşturmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bir davanın uzunluğunun makul olup olmadığını değerlendirirken davanın karmaşıklığını, tarafların ve yetkili makamların tutumunu ve bu sürecin sizin için ne kadar hayati bir önem taşıdığını dikkate almaktadır.