Adil Yargılanma Hakkı

Anayasa Mahkemesi, yargılama sürecinde idarenin sunduğu analiz raporlarına karşı yapılan esaslı itirazların mahkemeler tarafından dikkate alınmamasını ve teknik konularda inceleme yaptırılmadan sadece idarenin verilerine üstünlük tanınmasını adil yargılanma hakkı bağlamında bir ihlal olarak değerlendirmektedir. Yüksek mahkeme, davanın taraflarından birinin diğerine göre daha zayıf bir duruma düşürülmeksizin iddia ve savunmalarını makul bir şekilde dile getirebilmesi gerektiğini vurgular.

Mahkemede yüzleşme imkânı bulamadığınız ve doğrudan soru soramadığınız bir tanığın sadece soruşturma aşamasında verdiği ifadesine dayanılarak cezalandırılmanız, adil yargılanma hakkı kapsamında güvence altına alınan tanık sorgulama hakkı ihlaline yol açabilmektedir. Ceza yargılamasında kural olarak mahkûmiyet kararı verecek hâkimin, tanıkları bizzat dinlemesi ve beyanlarını doğrudan takdir etmesi gerekmektedir.

Bir kişinin gizli haberleşme programı kullanıcısı olduğunun tespit edilebilmesi için yalnızca operatör kayıtları olarak bilinen CGNAT verilerinin tek başına yeterli bir delil olarak kabul edilmesi Yargıtay içtihatları uyarınca mümkün görülmemektedir. Mahkemelerin, kişinin bu tür bir sistemi kullandığına kanaat getirebilmesi için bağlantı tarihini, bağlantıyı yapan IP adresini ve kaç kez bağlantı yapıldığını gösteren ayrıntılı bir tespit ve değerlendirme tutanağı temin etmesi gerekmektedir.

İstinaf veya temyiz gibi kanun yolu incelemesi yapan mercilerin, sanığın durumunu doğrudan etkileyen ve aleyhe sonuçlar doğuran bir karar verirken bu durumu mutlaka ilgili ve yeterli bir gerekçeyle açıklamaları zorunludur ve gerekçesiz karar verilemez. Mahkemeler, kendilerine sunulan iddialar ve davanın temel sorunları hakkında delillerle bağ kurarak karar vermek zorundadır.

Hakkınızda beyanda bulunan tanığın duruşmada dinlenmemesi ve ona soru sorma imkanı tanınmaması, adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı ihlaline yol açabilir. Bir ceza yargılamasında sanığın aleyhine olan tanıkları sorguya çekme veya çektirme hakkı bulunmakta olup, sanığın tanıklarla yüzleşebilmesi ve beyanların doğruluğunu sınama imkanına sahip olması adil bir yargılamanın temel şartlarındandır.

Yalnızca internet trafik kayıtlarına dayanılarak uygulamanın kullanıcısı olduğunuzun kabul edilmesi ve salt bu kayıtlara dayanılarak ceza verilmesi yerleşik yargısal uygulamalara göre yeterli bir belirleyici delil olarak görülmemektedir. Yargıtay içtihatları uyarınca, kişinin ilgili gizli haberleşme programının kullanıcısı olduğunun tespiti açısından sadece ilgili kurumlardan getirilen genel bağlantı kayıtları tek başına yeterli bulunmamakta, ayrıntılı bir tespit ve değerlendirme tutanağının dosyaya kazandırılması beklenmektedir.

Mahkemenin, hakkınızda ifade veren tanıkların yalnızca kanaatlerine veya sosyal çevrenize dayanan beyanlarını temel alarak ve sizin esaslı itirazlarınızı gerekçelendirmeden mahkûmiyet kararı vermesi hukuka uygun kabul edilemez. Yargılama sürecinde ileri sürdüğünüz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki savunmalarınızın, mahkeme tarafından ilgili ve yeterli bir şekilde karşılanması zorunludur.

Mahkemenin size ceza verirken alt sınırdan uzaklaşması ancak bu durumu somut ve yeterli bir biçimde açıklamaması, anayasa ile güvence altına alınan gerekçeli karar hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Yargılama makamlarının, uyuşmazlığın çözümüne etki edecek nitelikteki fiilî ve hukuksal olgular ile ulaşılan sonuç arasındaki bağlantıyı kararlarında açıkça göstermeleri zorunludur.

Hastanede gerçekleşen doğum sırasında doktor hatası veya ihmali olduğunu düşünüyorsanız, uğradığınız zararların karşılanması amacıyla idareye karşı tam yargı davası açabilirsiniz. Bu tür davalarda mahkemeler genellikle uzman kurumların hazırladığı raporlara dayanarak karar vermektedir.

Mahkemenin, dosyada bulunan ve birbiriyle açıkça çelişen uzman raporları arasındaki uyuşmazlığı gidermeden doğrudan aleyhinize karar vermesi adil yargılanma kurallarına aykırılık teşkil etmektedir. Özellikle idarenin sorumluluğunu doğurabilecek tıbbi ihmal veya hata iddialarında, sunulan adli tıp veya bilirkişi raporlarının olayları şüpheden uzak bir biçimde aydınlatması ve kendi içinde tutarlı sonuçlara ulaşması beklenmektedir.